британия ороллари

DOC 52,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404127480_51003.doc британия ороллари британия ороллари-ғарбий европа қирғоқлари яқинидаги бирдан-бир йирик архипелагдир. унинг составига икки йирик орол-буюк британия билан ирландия ва кўпдан-кўп майда ороллармен, англси, уайт, ички ва ташқи гебрид, оркней ва шотланд ороллари киради. архипелагнинг умумий майдони 325 минг км2, бундан 244 минг қм2 буюк британия ороллариға, 84 минг км2 эса ирландия оролига тўғри келади. бутун область матерни яқинида, материк саёзлигида жойлашган; материк саёзлиги эса шарқда айниқса кенг бўлиб, унда шимолий денгиз жойлашйан. шимолий ва ғарбий соҳилларни бевосита атлантика океани ўраб туради, ирландия билан буюк британияни, ирландия денгизи бир-биридан ажратиб туради. британия ороллари қирғоқ бўйи сувларининг чуқурлиги 200 м дан ошмайди. уларнинг саёз қисми тик тушган жарлик билан чегараланади, океан чуқурликларшў жарликдан бошланади. қирғоқ бўйи сувларининг тадқиқ қилиниши натижасида материк саёзлигининг тагида дарё водийларининг яхши сақланиб қолган чуқурликлари ва дюна рельефли жойлар борлиги аниқланган. бу эса қуруқликнинг британия ороллари районида нисбатан яқин геологик даврда чўкиб, сув остида қолганлигидан далолат беради. …
2
ланган тоғлари кучли равишда тик ўйилган; бу ўйилиш процесси неогеннинг охири ва антропогеннинг бошида айниқса кучли рўй берган. бу процесслар жуда парчаланиб кетган рельефни вужудга келтир-ан бўлиб, унда бурмаланган фундаментнинг чиқиб қолган ва чўккан жойлари ўзаро алмашиниб келади; чўккан жойлар турли-ёшдаги ва ҳар хил йўл билан пайдо бўлган ётқизиқлар билан тўлиб қолган. тўртламчи даврда буюк британия оролининг жанубий қисмидан бошқа деярли бутун область материк музлари билан қопланган; бу музлар қалин морена ётқизиқларини қолдирган ва рельефнинг шаклланишига катта таъсир кўрсатган. сўнгги музланиш локал характерда тоғлардагина учраб, унинг марказлари шотландия, ирландия ва уэльсда бўлган. британия ороллари рельефида унча баланд бўлмаган ва текисланиб қолган тоғ массивлари устун туради; б.у тоғ массивлари сертепа сув ости сойликлари ҳамда платолари билан алмашинади. энг баланд ери 1300 м дан салгина ошади. оролларнинг қирғоқ чизиғи тектоник ёриқлар ва қайтақата бўлган кўтарилиш ва чўкишлар натижасида.жуда парчаланиб кетган. 0ирик қўлтиқлар буюк британия билан ирланднининг ер юзаси текисликдан иборат соҳилларига кириб …
3
бўлиб, у шотландиянинг шимоли-шарқий соҳилидаги мори-фертч қўлтиғини ғарбий соҳилдаги фертоф-лорн қўлтиғи билан туташтирган. тоғликнинг чекка шимолий қисми ер пўстининг яқин геологик вақтда рўй берган ёрилишлари ва парчаланишлари натижасйда буюк британия оролидан ажралиб чиқиб, икки группа ороллар-ички ва ташқи гебрид оролларнии ҳосил қилган. шимолий шотландия тоғлиги умуман тепаси ясси ва айрим чўққилари кескин ажралиб турган тоғ массивидан иборат. унин-рельефида тўртламчи давр музланишц излари; уюлиб ётган хар-санглар, қўй пешаналари, кўплаб трог водийлари кўзга яққол яланиб туради. шотландиянинг шимоли-ғарбий фьорд соҳили серқоя бўлиб, улар яқинида ороллар кўп. оролларнинг қояли қирғоқларида қирғоқ тўлқини хилма-хил ажойиб шаклларни вужудга келтирган. соҳил бўйидаги базальт қояларида, кичик стафф оролида вужудга келган фингал унгури айниқса машҳурдир. у сув қалқиб кўтарилганда сув тагида қолади, сув қайтганда эса унга оёқни ҳўл қилмай кириб бориш мумкин. шотландиянинс жанубий қисмида жанубий шотландия қирлари жойлашган, улар тепаси сал тўлқинсимон ва баландлиги 500-600 м ли платодан иборат. платоникенг водийлар кесиб ўтган. жанубий шотландия қирларининг ғарбий …
4
и;-улар тошкўмир даврининг жинсларидан таркиб топган антиқлинал баландликлардир. антиклиналнинг гумбазсимон кўтарилган қисми емирилган бўлиб, ёнбағирларида куэста тепаликлари ҳосил бўлган; куэста тепаликлари шарқ ва ғарбга қия ён бағир ҳосил қилиб тушиб келади. пенин тоғларига шимоли-ғарбдан гумбазсимон қадимий камберленд вулканик массиви келиб туташган. музланишлар вақтида унинг ёнбағирларида тоғ-музлик рельефи шакллари комплекси ҳосил бўлган. ёнбағирларни катта цирклар радиал йўналишдаги трог водийлари кесиб ўтган бўлиб, уларнинг кўпдан-кўп кенгайган жойлари кўллар билан банд. кемберленд массиви кўллари кўплигидан серкўл округ номини олган. музлик рельефи шаклларининг жуда кўплиги туфайли массивнинг баъзи жойлари ҳақиқий баланд тоғ характерига эга. жанубдан пенин тоғлари этагига триас ва юра даврининг ётқизиқларидан тузилган сертепа мидленд текислиги келиб туташади. тепаларни кўпдан-кўп водий ва жарлар кесиб ўтган; жарлар ёнбағрида қизғиш жинслар қатламлари очилиб ётади. мидленд ландшафтида қизил ранг кўп тарқалганлигидан уни қизил текислик деб атайдилар. мидлендга ғарбдан уэльс ярим ороли келиб туташган. у денгиз мчига узоқ кириб борган қуруқлик бўлагидан иборат бўлиб, уни кембрий тоғлари …
5
кка қисмидир. бу яриморол ёшроқ чўкинди жинслар қатламлари орасидан қад кўтарган пенепленлашган қирлар билан банд. дартмур-форест ва эксмур-форест кристалли массивлари корнуэл яриморолидаги энг баланд (500-600 м) жойлардир. қуруқлик яқинида чўкканлиги сабабли соҳил парчаланиб, ингрессив (чекинувчи) бухталар пайдо бўлган, шунингдек, қирғоқдан кўпдан-кўп қояли ороллар ажралиб чиққан. яриморолнинг шарқий қисмини мезозой жинсларидан таркиб топган сомерсетшир пасттекислиги эгаллаб етади. буюк британиянинг жануби-шарқий қисми геологик тузилиши ва рельефига кўра унинг бошқа барча қисмларидан фарқ қилади. бурмали заминнинг кристалли жинслари ҳеч қаерда ер бетига чиқмайди ва бутун район бўйича мезозой ва кайнозой эраларининг чўкинди жинслари тарқалган. бу жинслар палеозой эрасининг бўкилган структураларини қоплаб ётади. бу район рельефининг энг асосий хусусияти куэсталарнинг тарқалганлигй бўлиб, улар жануби-ғарбдан шимоли-шарққа томон йўналган ва тик томони қадимги уэльс кўҳна тоғларига рўпарадир. юра оҳактошлари ва бўр жинслардан таркиб топган куэста грядаларида карст рельефи ривожланган. шимоли-ғарбдан ҳисоблаганда биринчи куэста грядаси мидленд текислигини ўраб туради. у юра оҳактошларидан таркиб топган бўлиб, баланд, парчаланган …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "британия ороллари"

1404127480_51003.doc британия ороллари британия ороллари-ғарбий европа қирғоқлари яқинидаги бирдан-бир йирик архипелагдир. унинг составига икки йирик орол-буюк британия билан ирландия ва кўпдан-кўп майда ороллармен, англси, уайт, ички ва ташқи гебрид, оркней ва шотланд ороллари киради. архипелагнинг умумий майдони 325 минг км2, бундан 244 минг қм2 буюк британия ороллариға, 84 минг км2 эса ирландия оролига тўғри келади. бутун область матерни яқинида, материк саёзлигида жойлашган; материк саёзлиги эса шарқда айниқса кенг бўлиб, унда шимолий денгиз жойлашйан. шимолий ва ғарбий соҳилларни бевосита атлантика океани ўраб туради, ирландия билан буюк британияни, ирландия денгизи бир-биридан ажратиб туради. британия ороллари қирғоқ бўйи сувларининг чуқурлиги 200 м дан ошмайди. уларнинг саёз қисми т...

Формат DOC, 52,0 КБ. Чтобы скачать "британия ороллари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: британия ороллари DOC Бесплатная загрузка Telegram