ҳиндихитой ярим ороли

DOC 274.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404132950_51344.doc ҳиндихитой ярим ороли евросиёнинг жануби шарқий чеккаси бўлган ҳиндихитой ярим ороли ҳинд ва тинч океанлар ҳавзалари оралиғида жойлашиб, қирғоқ чизиғининг эгри-бугрилиги, тузилишининг мураккаблиги ва рельефининг хилма-хиллиги жиҳатидан жанубдаги бошқа ярим ороллардан фарқ қилади. ярим оролнинг шимолий чегараси тропикдан жануброқдан ўтади, жанубий чегараси эса узун чўзилган малакка ярим оролида деярли экваторгача етиб боради. ҳиндихитой ўрталиқдаги ҳиндсина массиви ва уни шарқдан ўраб олган мезозой ва ғарбдан ўраган кайнозой тоғларидан тузилган. ярим орол рельефи учун тоғ тизмаларининг меридианга яқин жойлашганлиги, улар орасига шимолдан кириб келган кенг тоғликнинг айрим қисмлари, жанубда аллювиал текисликлар хосдир. чекка ғарбда, бирмада аракан (аракан-йома) тоғлари системаси чўзилган, улар сўнгра андаман ва никобар оролларида, кейин эса суматра ҳамда ява оролларида давом этади. аракан-иома тоғлари кўп қисмида палеоген жинсларидан тузилган параллел тизмалардан иборат бўлиб, виктория тоғида баландлиги 3000 м дан ошади. бу тоғларда шарқ томондан иравади пасттекислиги туташган. пасттекисликни паст тизмалар ва қатор тепаликлар кесиб ўтган. булардан энг баланди бўлган …

ектоникаси натижасида ўзгарган. шу сабабли тоғлар бурмали-палахсали тоғлиқ характерига эга, юқори қисмларида пенепленлашган юзалар сақланиб қолган, тизмалар ва алоҳида тепалар усти силлиқланган гумбазсимон, лёкин тоғликни чуқур тектоник ҳамда эрозион водийлар кесиб ўтган. шан тоғлиги шарқий қисмида баландлиги 2000-2500 м бўлган, ўтиш қийин тоғли район ҳосил қилган. салуин дарёсининг чуқур ўйиб кирган водийси тоғликнинг унча баланд бўлмаган, асосан оҳактошлардан тузилган ва карст ўнқирчўнқир қилиб юборган ғарбий қисмини ажратиб туради. тоғликдан жанубга томон жуда парчаланиб кетган, баландлиги 2000 м гача етадиган ва малакка ярим оролида аста-секин пасайиб борадиган параллел тоғ тизмалари чўзилган. шан тоғлигида ҳиндихитойнинг марказий тоғ системаси шарқий тоғлар системаси билан туташади. шарқий система шарқий соҳилга параллел ҳолда ярим оролнинг бошидан охиригача чўзилган. шимолий қисмда вьетнам социалистик республикаси территориясида (бакбо), жуда парчаланиб кетган баланд тоғлик кўтарилган, бу тоғлик бир неча марта тоғ ҳосил бўлиши, пенепленлашиш ва кейин ёрилиб кўтарилишлар рўй берган турли тоғ жинсларидан тузилган. ҳиндихитойнинг бу қисмида хитой халқ республикаси …

ий хитой денгизи бўйлаб қирғоқ бўйи пасттекисликлари чўзилган, унинг шимолий қисмидаги кичиккичик қирғоқларида лагуналар бор. жанубда тоғлар денгиз қирғоғига яқинлашиб келади ва соҳил бўйи текислиги тоғ тармоқлари билан ажралиб турган алоҳида қисмларга бўлиниб кетади. бу ерда қулай қўлтиқлар қирғоқни ўйиб кирган, қирғоқ бўйлаб ороллар жойлашган. ҳиндихитойнинг марказий тоғлиги ва шарқий системаси шимолда, шан тоғлиги районида бир-бирига яқинлашиб, жанубда елпиғичсимон таралган ва ҳиндихитойнинг қадимги массивини ўраб олган. бу массивнинг кристалл массиви устида меконг ва менам дарёлари билан суғориладиган пасттекисликлар ҳамда қумтошдан тузилган плато жойлашган. платонинг чеккалари зинапоя ҳосил қилиб тик тушган. таиландда менам дарёсининг дельтаси, менам пасттекислиги мамлакатнинг аҳоли зич жойлашган қишлоқ хўжалик районидир. ҳиндихитойнинг жануби-шарқида меконг дарёси билан суғориладиган дангрэк ясси текис сойлиги ва меконгнинг жуда катта дельтаси жойлашган. дельта майдонига иккита голландия сиғиши мумкин. менам ва меконг дельталари оралиғида ўртача баландликдаги кардамон тоғлари жойлашган, улар қадимги кристалл жинсларнинг ер юзасига чиқиб қолган қисмидир. таиланднинг шарқий қисмида кристалл замин устида …

рилади. ярим оролнинг кўпгина районларида (аннам тоғлари ва бошқа жойларда) олтин сочма ҳолда ва туб конлардан қазиб олинади. кардамон тоғлари ва шимолий бирмадаги тоғлар сапфир (кўк ёқут) ва ёқутга бой. вьетнам социалистик республикасининг соҳилидаги триас ётқизиқларида тошкўмирнинг йирик конлари жойлашган. бирманинг тоғли районларидаги кайнозой ётқизиқларида нефть бор. ҳиндихитой ҳиндистон ярим оролидан фарқ қилиб, материкнинг бошқа қисмларидан кенглик бўйлаб чўзилган тоғлар билан ажралмаган. унинг барча тоғлари шимолдан жанубга чўзилган ва ярим орол ерларига шимолдан континентал ҳаво массаларининг кириб келишига тўсиқ бўла олмайди. қишда континентал муссон билан кириб келадиган нисбатан совуқ ҳаво ҳароратнинг пасайишига сабаб бўлиб, температуранинг 15° шимолий кенгликкача пасайиши сезилади. шу сабабли ҳиндихитойнинг шимолий қисмида энг совуқ ойнинг ўртача температураси 1000 м дан кам баландликда +16ас дан ошмайди. декабрь ва январь ойларида температура баъзан +4°с гача пасаяди. ҳамма тоғли районларда ҳарорат +1, +2°с гача тушади. лекин 15° шимолий кенгликдан жанубда континентал ҳаво массаларининг таъсири сезилмайди ва энг салқин ойнинг температураси …

ўналиши ўзгаради, яъни жануби-шарқдан эсади ва жанубий хитой денгизи томондан у ҳам ёзда кўп миқдорда нам келтиради. ёғин қаттиқ жала кўринишида ёғади; бунда гўё сувни челаклаб қуйгандек бўлади. жала қуйиши билан бирга кўпинча катта зарар келтирувчи тайфунлар (довул) бўлади. жанубий хитой денгизи томондан келадиган тропич тайфунлар ҳиндихитой устида июлдан сентябргача айкиқса тез-тез ўтиб туради. шарқий соҳилда энг кўп ёғин куз билан қиш ойларига тўғри келади. ёмғирларни шимолийшарқдан эсиб, денгиз, устида намга тўйинадиган ишки муссон (пассат) шамоллари келтиради. тоғлар шарқий соҳилни ёзги муссон шамолларидан тўсиб туради ва у ерда ёзда қуруқ бўлади. шунга қарамай, шарқий соҳилнинг катта қисмида йилига 1500 мм дан 3000 мм гача ёғин тушади. ички пасттекисликлар ва платоларга энг кам ёғин тушади, қирғоқдаги текисликларга ҳамма жойда ҳам ёғин кўп ёғади. чекка жанубда, малакка ярим оролида ёғин режими икки максимумгакузги ва баҳорги кунтун тенглиги вақтидаги максимумга эгадир. бу эса иқлимнинг экваториал иқлимга айланишидир. ярим оролнинг барча йирик дарёлари ҳимолай-тибет …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ҳиндихитой ярим ороли"

1404132950_51344.doc ҳиндихитой ярим ороли евросиёнинг жануби шарқий чеккаси бўлган ҳиндихитой ярим ороли ҳинд ва тинч океанлар ҳавзалари оралиғида жойлашиб, қирғоқ чизиғининг эгри-бугрилиги, тузилишининг мураккаблиги ва рельефининг хилма-хиллиги жиҳатидан жанубдаги бошқа ярим ороллардан фарқ қилади. ярим оролнинг шимолий чегараси тропикдан жануброқдан ўтади, жанубий чегараси эса узун чўзилган малакка ярим оролида деярли экваторгача етиб боради. ҳиндихитой ўрталиқдаги ҳиндсина массиви ва уни шарқдан ўраб олган мезозой ва ғарбдан ўраган кайнозой тоғларидан тузилган. ярим орол рельефи учун тоғ тизмаларининг меридианга яқин жойлашганлиги, улар орасига шимолдан кириб келган кенг тоғликнинг айрим қисмлари, жанубда аллювиал текисликлар хосдир. чекка ғарбда, бирмада аракан (аракан-йома) тоғлари с...

DOC format, 274.0 KB. To download "ҳиндихитой ярим ороли", click the Telegram button on the left.

Tags: ҳиндихитой ярим ороли DOC Free download Telegram