австралиянинг ҳайвонот дунёси

DOC 411.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1521951019_70315.doc ҳайвонот дунёси режа: 1. тинч океаннинг ўрта қисмидаги ороллар 2. австралия ва океаниянинг территориал фарқлари ҳамда районлар обзори 3. шимолий австралия 4. шарқий австралия 5. жануби шарқ 6. марказий текислик австралия фаунаси турларга бой эмас, ороллар фаунаси айниқра камбағал. бунга сабаб шуки, материк ва ороллар қадимдан ер шарининг бошқа қуруқл-икларидан ажралиб қолган ҳамда улар фаунаси ўзича ривожланиб борган. иккинчи томондан, австралия фаунаси таркибида жанубий америка, антарктика ва жанубий осиё фаунасининг баъзи бир вакилларига ўхшаган ёки улар авлодидан бўлган ҳайвонлар ҳам бор. австралиянинг ва океаниядаги материк оролларнинг, хусусан, янги зеландиянинг фаунаси жуда қадимгилиги ҳамда эндемиклиги билан ажралиб туради ва аниқ ифодаланган реликт хусусиятга эга. материк ва ороллардаги ёввойи ҳайвонлар таркибида бошқа қитъаларда тарқалган ҳайвонларнинг кўп группалари йўқ. хусусан плацентар сутэмизувчиларнинг деярли ҳамма отряди, қушлар, бўғма илонлар ва бошқаларнинг баъзи бир авлодлари ва бутун-бутун оилалари йўқ. австралия ва океания фаунасида тафовутлар ҳам борки, улар кичик областларни ажратишга имкон беради. булар: материк …
2
ротлар ҳам жуда ўзига хосдир. масалан, австралиядаги 666 тур қушлардан 450 тури эндемик. австралиянинг турли қисмлари фаунаси ҳозирги замондаги табиий шароитга боғлиқ равишда ўзига хос хусусиятларга эга. бу ички ҳар хиллик яна тарихий тараққиёт шароитига ҳам боғлиқ. масалан, австралиянинг узоқ вақт мобайнида денгиз орқали ажралиб турган ғарбий ва шарқий қисмлари ўртасида катта тур тафовутлари мавжуд. австралиянинг шимол ва шарқидаги, шунингдек, янги гвинея ва баъзи бир бошқа ороллардаги сернам тропик ҳамда субтропик ўрмонлар учун дарахтларда яшовчи турли хил ҳайвонлар характерлпдир. хйниқса халталй айиқ, яъни коала айиғи (phascolarctos-cinereus) диққатга сазовор, буни яна халтали ялқов (ленивец) деб ҳам аталади. у тунда ҳаёт кечирувчи ҳайвон бўлиб, кўп вақтини .дарахт устида ўтказади, дарахт барги билан озиқланади. бундан ташқари, кўпинча дарахт устида юрувчи кузу (irichosurus), шакар олмахон ва дарахтда яшовчи кенгуру ҳам тарқалган. янги гвинеяда осиё фаунасининг айрим вакиллари, масалан, ёввойи тўнғиз бор. тропик ўрмонларнинг қушларжжуда хилма-хил ва бой. бу ерда лирадум (menula superba) австралия фаунасининг …
3
ида сибирдан учиб келадиган қушларни ҳам учратиш мумкин. дарёлар бўйида австралия эндемик ўрдакбуруни (ornitorliyn-chus anatinus) яшайди, у бармоқлари ораси пардали ва япалоқ тумшуқли бўлиб, озуқани сувдан топиб ейди. ўрдакбурун тутқунликда яшай олмайди ва шу туфайли ҳайвонот боғларида учрамайди. австралиянинг ички сув ҳавзалари балиқларга бой. улар орасида эндемик ва жуда қадимги балиқлар кўп. триас давридан бери ўзгармай сақланиб қолган икки хил нафас олувчи шохтишли балиқ (neoceratodus forsteri) жуда ажойиб. у балиқ материкнинг шарқий қисмидаги баъзи дарёлардагина учрайди. қўриқхонадаги кенгуру подаси. австралиянинг шимолий ва марказий қисмларидаги саванналар, бутазорлар ва очиқ яланглилар фаунаси яна ҳам ўзига хос. утхўр ҳайвонлар учун озуқа запаси кўп бўлган ўлкаларда бир қанча авлод ва кўп турларга эга бўлган кенгуру яшайди. кенгуру пода-пода бўлиб яшайди ва хавф туғилгудай бўлса, катта-катта сакраб югуради. энг катта кулранг кенгуру (macropus majos) 10 м узунликка ва 2-3 м баландликка сакрай олади. унинг танасининг узунлиги думи билан ҳисобланганда 3 м га етиши мумкин. қоялар …
4
дан яна вомбат, кўрсичқон, каламуш, бўрсиқ ва чумолихўр яшайди. бутазорларда маҳаллий, эндемик ҳайвон танаси игна билан қопланган сут эмизувчи ехидна (echidna aculeata) яшайди. ехидна ҳам ўрдакбурун каби боласини. тухумдан очади ва асосан чумолиларни ейди. у чумолиларни узун ёпишқоқ тилини чумоли инига тиқиб тутади. ехидна тунги ҳаёт кечирувчи ҳайвон, жуда қўрқоқ, хавф туғилгудай бўлса, ер тагига кириб кетади. ехидна мазали гўшти учун ов қилинади. ўрмонсиз ялангликларда қушлардан австралия туяқуши эму (dromaeus noaehollandiae), экинларга катта зарар етказувчн ўтлоқ тўтиси, сувда сузувчи ва сув бўйида яшовчи турли қушлар учрайди, уларнинг кўпи шимолий ярим шардан учиб келади. илон ва калтакесаклар кўп. илонлардан заҳарлилари кўпчиликни ташкил втадн. молох катакесаги (moloch horridus) нингтанасида тиканга ўхшаш махсус ўсимталари бор, улар ҳаводан намни ютиб олади. бу калтакесак қурғоқчилик иқлимга шундай мослашган. ҳашаротлар, айниқса термитлар кўп, улар ўзларининг уялари билан катта майдонларни шунчалик знч қоплаб оладики, ундай жойлардан баъзан ўтиш қийин бўлиб қолади. чумолилар ҳам кенг тарқалган. чигиртка қишлоқ …
5
зой охири ва палеоген бошида яшаган ҳайвонларнинг вакиллари сақланиб қолган. янги зеландия қушлари орасида эндемик ва қадимий формалар ҳаммадан кўп. бу ерда қанотсизларнинг қадимги отряди вакиллари киви (apteryges), бойўғлисимонлар, тўтилар ва бошқалар яшайди. баландлиги 5 м гача етадиган жуда катта мао қуши европаликлар келгунга қадароқ қириб тугатилган. судралиб юрувчилардан калтакесаклар айниқса кўп, улар орасида мезозой эрасидан сақланиб, ҳозиргн вақтда деярли йўқолиб битган гаттерия бор. лекин янги зеландияда илонлар, тошбақалар ва тимсоҳлар йўқ. австралия ва оролларга кўп ҳайвонлар бошқа материклардан олиб келинган ва улар бу ерларда кўпайиб кетган. яйлов ва экинларга катта зарар етказадиган қуёнлардан ташқари буғулар, оҳу ва ёввойи эчкилар ҳам кенг тарқалган. хонаки ҳайвонлардан қўй ва қорамол кўпчиликни ташкил этади. тинч океаннинг ўрта қисмидаги ороллар тинч океан геосинклинал минтақасидан андезит чизиғи билан ажралган марказий қисми ердаги энг қадимги океан платформаси (талассократон)дан иборат. унинг ғарбий ярмида, шимолий ва жанубий тропиклар орасида ва қисман улардан ҳам ташқаридаги жуда катта майдонда кўпдан-кўп …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "австралиянинг ҳайвонот дунёси"

1521951019_70315.doc ҳайвонот дунёси режа: 1. тинч океаннинг ўрта қисмидаги ороллар 2. австралия ва океаниянинг территориал фарқлари ҳамда районлар обзори 3. шимолий австралия 4. шарқий австралия 5. жануби шарқ 6. марказий текислик австралия фаунаси турларга бой эмас, ороллар фаунаси айниқра камбағал. бунга сабаб шуки, материк ва ороллар қадимдан ер шарининг бошқа қуруқл-икларидан ажралиб қолган ҳамда улар фаунаси ўзича ривожланиб борган. иккинчи томондан, австралия фаунаси таркибида жанубий америка, антарктика ва жанубий осиё фаунасининг баъзи бир вакилларига ўхшаган ёки улар авлодидан бўлган ҳайвонлар ҳам бор. австралиянинг ва океаниядаги материк оролларнинг, хусусан, янги зеландиянинг фаунаси жуда қадимгилиги ҳамда эндемиклиги билан ажралиб туради ва аниқ ифодаланган реликт хусусиятга э...

DOC format, 411.5 KB. To download "австралиянинг ҳайвонот дунёси", click the Telegram button on the left.