ҳайвонот дунёси

DOC 177,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404132883_51339.doc ҳайвонот дунёси материкнинг шимолий қисми саҳрои кабир билан биргаликда голарктика зоогеографик областининг ўрта денгиз бўйи областчасига, қолган қисми эса фаунаси ниҳоятда бой бўлган эфиопия областига киради. бироқ, материкда кескин зоогеографик чегара йўқ ва африканинг айрим районларидаги фауна фарқи асосан ҳозирги замон ландшафт фарқларига боғлиқ. материкнинг шимолий қисми фаунаси кўп жиҳатдан жанубин европа ва ғарбий осиё фаунасига ўхшаш. атлас тоғларининг қурғоқчил районларида ва саҳрои кабирда сувни кам талаб қиладиган ёки сув ва озиқ қидириб узоқ жойларга бора оладиган ҳайвонлар яшайди. хилма-хил антилопалар: бубал, мендес ва бошқалар ана шулар жумласидандир. шунингдек, шимолий африка буғуси, оҳу, йиртқичлардан йўл-йўл сиртлон, чиябўри, фенек деган чўл тулкиси, ёввойи мушуклар яшайди. саванналардан чўлларга арслонлар кириб боради. атлас тоғларида жанубий испанияда яшайдиганга ўхшаш кичик маймун (думсиз макак) учрайди. кемирувчилар (қуён, қўшоёқ) кўп, ёввойи қуёнлар, жайранинг бир тури учрайди. судралиб юрувчилар, хусусан калтакесаклар, чўл эчкиэмари, гекконлар, бигизқуйруқ ва бошқалар кўп. илонлардан чўл бўғма илони, турли заҳарли илонлар, африка …

ик доирасида ҳамма жойда бир хил бўлиб, яшаш шароитига қараб баъзи бир фарқлар учрайди. бу эса областни кенжа областларга бўлишга имкон беради. мадагаскар фаунаси айниқса ўзига хос. озуқа ресурслари бениҳоят сероб бўлган саванналарда ўтхўр ҳайвонлар, айниқса антилопалар кўп, антилопаларнинг 40 дан ортиқ тури бор. баъзи бир жойларда энг катта антилопа-гну (connochaetas gnu) учрайди, ҳозир ҳам бу антилопа пода-пода бўлиб юради, ёли қалин, думи катта, шохлари қайрилган бўлади; шунингдек, чиройли бурама шохли куду (trage-laphus strepsiceros), канна антилопалари (taurotragus orux) ва бошқалар ҳам кўп учрайди. узунлиги ярим метрдан салгина катта митти антилопалар ҳам учрайди. африка саванналари ва чала чўлларининг деярли қирилиб битган ҳайвонлари-жирафалар (giraffa reticulata ва g. caime-lopantalis) ажойиб ҳайвонлардир. жирафанинг бўйни узун бўлганидан дарахтларнинг тепаларидаги новда ва баргларини олиб ейди, унинг чопқирлиги душмандан сақлайдиган ягона қуролидир. кўпгина районларда, хусусан, шарқда ва экватордан жанубда, саванналар ва даштларда африка ёввойи отларизебралар (equus zebra, е. grevy, е. quaga ва б.) тарқалган. зебраларни асосан пишиқ …

онлар жумласидандир. африка каркидонларининг иккита шохи бор, нкки тури-қора каркидон ва оқ каркидон (dicoros bicornis ва ceratotherium simum), учрайди. оқ каркидон ҳозирги каркидонлардан энг йириги бўлиб, узунлиги 4 метрга етади. ҳозир бундай каркидонлар фақат қўриқхоналарда қолган. африканинг турли қисмларидаги дарё ва кўлларнинг бўйларида яшайдиган бегемотлар (hippopotamurs amphlbius) кўпроқ тарқалган. бегемотларни ва шунингдек, ёввойи чўчқаларни гўшти ва териси учун қириб юборишмоқда. ўтхўр ҳайвонлар кўпдан-кўп йиртқичлар учун емиш бўлиб хизмат қилади. африканинг саванна ва чўлларида арслон (раntera leo) учрайди. бу ерда арслоннинг икки тури-экватордан шимолда яшайдиган барбар арслони ва материкнинг жанубий қисмида тарқалган сенегал арслони яшайди. барбар арслони деярли бутунлай қириб юборилган. арслонлар яланг жойларни хуш кўради ва ўрмонлар орасига деярли кирмайди. сиртлонлар, чиябўрилар, қоплонлар, гепардлар, қорақулоқлар, серваллар кўп. виверралар оиласининг бир неча вакиллари учрайди. текислик ва тоғ даштларида ҳамда саванналарда павианлар группасига кирадиган маймунлар: чинакам павианлар (pavio), геладлар (teropithecus), мандариллар (mandryllus) кўп. силлиқ жунли маймунлардан гверец (colobus geurera) характерлидир. маймунларнинг кўпгина …

тоси). ҳашаротлар фаунаси бой ва хилма-хилдир. ҳашаротлар орасида термитлар айниқса катта роль ўйнайди, уларнинг тупроқдан қилган баланд инларини кўпинча саваннада учратиш мумкин. чекка шимолдаги каби бу ерда ҳам чигиртка катта зарар келтиради. цеце пашшаси хавфлидир. цеце пашшаси чаққанда кишилар уйқу касалига, чорва моллари эса наган касалига мубтало бўлади. шунинг учун ҳам африканинг баъзи бир жойларида, хусусан ғарбда қорамол ва от боқиш мумкин эмас. сернам тропик ўрмонлари фаунага африканинг яланг жойларидагичалик бой бўлмаса ҳам, ҳайвонлари ўзига хосдир. ўрмонларда ўтхўр ҳайвонлар камроқ ва бинобарин, йиртқичлар ҳам кам. туёқлилардан ўрмонлар учун жирафага ўхшаш окапи (ocapia johnstoni) характерлидир. бу қўрқоқ ва эҳтиёткор ҳайвон қалин ўрмонлар орасига яшириниб олади. шунингдек, ўрмон антилопалари, сув буғучаси, ёввойи чўчқа, буйвол, бегемот учрайди. йиртқич ҳайвонлар ёввойи мушук, қоплон, чиябўри ва виверралардан иборат. кемирувчилардан чўтка думли жайра ва бигиз думли учар кўршапалаклар бор. 127. термит уяси (в. в. добровольский фотоси). ўрмонларда маймунлар хилма-хилдир. кўпгина маймунлар дарахтлар тепасида яшайди. мартишкалар, павианалар, …

младан, шимолий африка чўлларидагига нисбатан ҳайвонлар кам. бу ерда туёқлилардан кафр буйволи (sinceros coffer), зебранинг бир тури (квагга), антилопанинг баъзи бир турлари яшайди. йиртқичлардан кама тулкиси, ер ранг бўри, виверранинг бир неча турлари характерлидир. арслонлар деярли қириб юборилган. кемирувчилар ва ҳашаротхўрларнинг баъзи бир эндемик турлари бор. ҳашаротхўрлар орасида малла кўрсичқонлар (chrysochloridae) айниқса ажойибдир. мадагаскарнинг фаунаси ўзига хос. унда эндемик турлар жуда кўп. африкада кенг тарқалган ҳайвонлардан чинакам маймунлар, йиртқичлар ва заҳарли илонлар бу ерда умуман яшамайди. мадагаскар учун лемурлар характерлидир. бу ерда лемурнинг бир неча зоти ва тури бўлиб, бу ҳайвонни бутун оролда учратиш мумкин. чунки маҳаллий аҳоли лемурларга тегмайди; баъзи бировлар лемурларни ҳатто қўлга ўргатишган: йиртқичлардан фақат виверралар учрайди. ҳашаротхўрлар кўп, булардан тенреклар эндемикдир.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ҳайвонот дунёси"

1404132883_51339.doc ҳайвонот дунёси материкнинг шимолий қисми саҳрои кабир билан биргаликда голарктика зоогеографик областининг ўрта денгиз бўйи областчасига, қолган қисми эса фаунаси ниҳоятда бой бўлган эфиопия областига киради. бироқ, материкда кескин зоогеографик чегара йўқ ва африканинг айрим районларидаги фауна фарқи асосан ҳозирги замон ландшафт фарқларига боғлиқ. материкнинг шимолий қисми фаунаси кўп жиҳатдан жанубин европа ва ғарбий осиё фаунасига ўхшаш. атлас тоғларининг қурғоқчил районларида ва саҳрои кабирда сувни кам талаб қиладиган ёки сув ва озиқ қидириб узоқ жойларга бора оладиган ҳайвонлар яшайди. хилма-хил антилопалар: бубал, мендес ва бошқалар ана шулар жумласидандир. шунингдек, шимолий африка буғуси, оҳу, йиртқичлардан йўл-йўл сиртлон, чиябўри, фенек деган чўл тулкиси, ...

Формат DOC, 177,0 КБ. Чтобы скачать "ҳайвонот дунёси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ҳайвонот дунёси DOC Бесплатная загрузка Telegram