осиёнинг табиий географик улкалари ( олд осиё)

DOC 100.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1350548726_16447.doc осиёнинг табиий географик ўлкалари www.arxiv.uz oсиёнинг табиий географик ўлкалари р е ж а : 1. осиёнинг табиий географик ўлкалари. 2. ғарбий сибирь. 3. узоқ шарқ. 4. шарқий осиё. 5. жанубий осиё. 6. жануби-шарқий осиё. 7. жануби-ғарбий осиё. 8. олд осиё. шарқий осиё ёки узоқ шарқ таркибига шарқий хитой, шимолий-шарқий хитой ва корея ярим ороли ҳамда япон ороллари киради. бу табиий ўлкалар бир-биридан анчагина фарқ қилишига қарамай, умумий белгиларига ҳам эгадирлар: бу умумий белгилар уларнинг географик ўрни, материкнинг шарқий чекка қисмида тинч океан билан кенг масофада туташиб турган шароитда таркиб топиши ва ривожланиши бирлиги туфайли мавжуддир. муссон циркуляциясининг таъсири марказий осиё билан бўлган чегарадаги тоғлар-сичуан альпи, цинлин ва катта хингангача боради. ёғин сочиннинг мавсумий тафовути ҳам муссон циркуляциясига боғлиқ. етарли миқдордаги иссиқлик ва нам учламчи даврдан буён ўрмонларнинг ривожланиши учун қулайлик туғдириб келмокда. ўрмонлар тарихий даврдан илгариёқ тоғларнигина эмас, балки текисликларни ҳам қоплаб олган. хозирги ўрмонсиз текисликлар жуда зич яшайдиган …
2
лар анча ўзгариб, улар ўрнида маданий ландшафтларга айлантирилган шарқий осиёнинг антропоген ландшафтлари жуда ўзига хосдир, улар ғарбий европанинг саноатлашган ландшафтларидан фарқ қилиб, сўнгги вақтларгача асосан қишлоқ хўжалиги ландшафтлари бўлиб қолмоқда. шарқий хитой рельефининг йирик тектоник шакллари орасида шимолий хитой пасттекислиги, сичуан котловинаси, шунингдек кичикроқ котловиналардан дунтинху, поянху кўллари жойлашган котловиналар кўтарилган рельеф шаклларида циньлин тизма тоғи, жанубий хитой тоғлари, гуйчжоу платоси, юньнань тоғликлари ажралиб туради. шарқий хитой дарёлари режими муссон циркуляциясига боғлиқ, улар ёзда тўлиб оқиб, қишда саёзланиб колади. чунончи, янцзи дарёси сув сатхи сичуань котловинасидан оқиб чиқишда, ичана шахари яқинида хар йили ёмғиргарчилик даврида 20-23 м кўтарилади. хатто куйи оқимда ҳам, тошқин сувлари дунтинху ва поянху кўлларига йигилишига қарамай, ёғингарчилик мавмсуми охирида дарёдаги максимал сув сарфи йиллик ўртача микдордан 2 хисса ортиб бўлади. шарқий хитойнинг муссон иқлими япония иқлимидан фарқ қилиб анча совуқ ва қиш қуруқ келиши сабабли ҳамма фаслларда континенталрокдир. январда нол градусли изотерма гибралтар бугози билан бир …
3
лар ўтқазилмокда. пасттекисликда кўплаб каналлар ўтли томонга йуналган бўлиб, бу каналлардан кема қатновида, ерларни суғоришда, балиқ овлашда ва тошқин вақтида, кўллар каби, сув омборлари сифатида фойдаланилади. янцзи дарёси куйи оқимининг қирғоқлари бир неча қатор кўтармалар билан тусилган: кўтармалар пасттекисликни денгиз томондан ҳам тўсиб туради, дарё этагининг аҳолиси денгиздан кенг польдерлар полосасини ажратиб олган. янцзидан жануброкда жанубий хитой тоғлари жойлашган. жанубий хитой тоғлари нотектоник харакатлар босқичида ёшарган: тоғлар гумбаз шаклида кўтарилган, натижада ювилиш жараёни кучайган. янцзиннинг ўрта оқимида тоғлар билан ўралган сичуан котловинаси, яъни қизил хавза жойлашган, унинг катта амфитеатр шаклида бўлишига сабаб хитой платформаси шу қисмининг узоқ вакт давомида чўкканлигидир. котловинани тўлдирган қизил рангли қатламлар силур давридан буён вужудга келган. марказий қисм энг кўп чўккан. қизил хавзадан шимолрокда циньлин тоғ тизмаси географик кенглик бўйлаб чўзилган. унинг морфологик хусусияти ён бағирларнинг тик ва кескин ассиметрик эканлиги ҳамда ўртача баландликларнинг катталигидан (2500 м га яқин) иборатдир. жанубий хитойда жойлашган сицзян дарёси хавзаси, …
4
а текисликдан иборат ғарбий қисмларга бўлиш мумкин. тоғларнинг жуда баландлиги (3950 м гача) бурмаланган ҳаминни баланд кўтариб юборган ёш гумбазсимон кўтарилишлар билан боғлиқ. орол рельефининг таркиб топишида гумбазсимон кўтарилиш билан бирга чуқурдаги ёрилишлар, вулқонлар фаолияти ва муз босиши ҳам қатор роль уйнаган. оролда субэкваториал намгарчил иқлим шароитида ўсимликлар барк уриб ривожланади. шимолий-шарқий хитой ёки дунбей ландшафтлари баъзи жойда сертепа, баъзи жойда ясси ва ботқоқ босган текисликлардан ҳамда уларни така шаклида ўраб олган тоғлардан иборат. икки жойда тоғ йўлаги бор: бири сўнгари водийси бўйлаб шимоли-шарқка амурга чикади, иккинчиси эса ляохэ водийси орқали жанубга ляодун қўлтиғига чиқади. тоғлар ўрмонлар билан қопланган, бу ўрмонлар қия эса этакларида кенг ўрмон-дашт полосаси билан алмашинади, ундан эса текисликлардаги прерия ва даштларга ўтилади. жанубий маньжурия текислиги ляохэ дарёси буйлаб жойлашган бўлиб, аҳоли анча зич жойлашган. дарё водийларигина эмас, балки сувайиргичлардаги ерлар ҳам ёппасига хайдалиб, шоли, дуккакли экинлар экилади, боглар барпо килинган, полиз экинлари етиштирилади. бу текисликни шимолдан …
5
ри ландшафтлари бир-биридан фарқ қилади. бу тоғлар ёзда кўп эсадиган океан ҳаво массалари йуналишига, қишда эса қуруқ ва совуқ ҳаво оқимлари йўналишига нисбатан турли хил жойлашганлигидан улар турли даражада намгарчилдир. тоғларда қалин ўрмонлар яхши сақланиб қолган: бу ўрмонларда коея кедрлари билан бирга дублар, липа, қайинлар, ясси баргли ва даурия қайинлари ҳам ўсади. катта хинган ассиметрик тузилган ғарбий ён бағри қия, шарқий бағри тик, тоғ тепалари (1750 м гача) ясси, дарё водийлари тоғларни кўндаланг кесиб ўтган. катта хинган тоғлари жанубий қисмининг марказий осиёга яқинлиги ва ҳавонинг қуруқлиги туфайли бу жойдаги ўрмонларда, ўрмон-дашт ва дашталрда ксерофит ўсимликлар устун бўлган монголия флораси вакиллари кўпдир. корея ярим ороли. табиий шароитига кўра корея ярим оролининг шимолий қисми шимолий-шарқий хитойга, жанубий қисми эса япон оролларига ўхшайди. ярим орол ороллар ёки ундан ажралиб қолгунга кадар мўъатадил ва субтропик кенгликлар фауна ҳамда флоралари бир-бирига аралашиб турган ўзига хос кўприк вазифасини ўтаган. ярим ороланинг бир вақтлар осиёнинг ороллари билан …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "осиёнинг табиий географик улкалари ( олд осиё)"

1350548726_16447.doc осиёнинг табиий географик ўлкалари www.arxiv.uz oсиёнинг табиий географик ўлкалари р е ж а : 1. осиёнинг табиий географик ўлкалари. 2. ғарбий сибирь. 3. узоқ шарқ. 4. шарқий осиё. 5. жанубий осиё. 6. жануби-шарқий осиё. 7. жануби-ғарбий осиё. 8. олд осиё. шарқий осиё ёки узоқ шарқ таркибига шарқий хитой, шимолий-шарқий хитой ва корея ярим ороли ҳамда япон ороллари киради. бу табиий ўлкалар бир-биридан анчагина фарқ қилишига қарамай, умумий белгиларига ҳам эгадирлар: бу умумий белгилар уларнинг географик ўрни, материкнинг шарқий чекка қисмида тинч океан билан кенг масофада туташиб турган шароитда таркиб топиши ва ривожланиши бирлиги туфайли мавжуддир. муссон циркуляциясининг таъсири марказий осиё билан бўлган чегарадаги тоғлар-сичуан альпи, цинлин ва катта хингангача бо...

DOC format, 100.5 KB. To download "осиёнинг табиий географик улкалари ( олд осиё)", click the Telegram button on the left.