firma nazoriyasi

PPTX 22 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 22

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

слайд 1 9-мавзу. фирма назарияси режа 1. «принципал» билан «агент» ўртасидаги ўзаро муносабатлар муаммоси 3. фирманинг ички тузилмаси 4. фирмалар типологияси ва уларнинг ривожланиш траекторияси 5. фирмаларнинг асосий хиллари 2. «принципал-агент» муаммоларини ҳал этиш вариантлари 1. «принципал» билан «агент» ўртасидаги ўзаро муносабатлар муаммоси «агент»ни назорат қилиш зарурати ва назоратни амалга оширишни истамаслик ўртасидаги танловдан иборат бўлган «принципал» муаммавий ҳолатини ўйинлар назариясидан қуйидаги модел ёрдамида кўриш мумкин. ташкилот таркибига кирувчи «агентлар» сонининг ўсиши, агентлар ҳаракати устидан назорат қилиш учун талаб этиладиган «принципал» харажатларининг ошишини белгилаб беради. ташкилот таркибига кирувчи «агентлар» сонининг ўсиши, агентлар ҳаракати устидан назорат қилиш учун талаб этиладиган «принципал» харажатларининг ошишини белгилаб беради. ташкилот ичида ахборот асимметриясининг пайдо бўлиши сабабларини аниқлаш учун, институционал тизим сифатида буйруқбозлик тизимини тадқиқ қилган фридрих фон хайекнинг исботларини эслаймиз. яъни ҳеч қандай ўйланган марказ (яъни «принципал») ҳамма вақт барча ҳодисалардан хабардор бўлиб туришга ва ушбу ахборотни манфаатдор томонларнинг ҳукмига тезкор ҳавола этишга қодир эмас …

2 / 22

зимининг барпо этилиши билан кузатилмайди. ноёб ахборотга эга бўлган ташкилот иштирокчилари - «агентлар» уни тарқатишдан ва уни бузилмаган тарзда «принципал»га узатилишидан манфаатдор эмаслар. ҳақиқатдан ҳам ахборот асимметрияси «агентлар»нинг оппортунистик хатти-ҳаракатлари учун замин яратади – уларнинг ўз фойдалилигини кўпайтиришга уринишлари, улар томонидан ёллаш тўғрисидаги шартнома тузилишида қабул қилинган мажбуриятларга қарамасдан, фойдалиликнинг қандайдир қатъий белгиланган даражаси билан қондирилади. ташкилот ичида қарор қабул қилиш жараёни уларнинг ҳар бирида сифат жиҳатдан янги ахборот пайдо бўладиган кўплаб босқичларни ўз ичига олади. бунинг устига, ушбу сифат жиҳатдан янги ахборотга фақат уни олиш ва унга ишлов беришда бевосита иштирок этувчи ташкилот аъзолари эга бўлади. «принципал-агент» муаммоси – «агент»нинг «принципал» топшириғи ва кўрсатмасини бажаришда унинг найранг қилиш хавфи ҳисобланади. найранг қилиш ахборот асимметрияси ва «агент» фаолияти устидан назорат қилиш харажатларининг юқори даражаси туфайли мумкин бўлади. шундай қилиб, ташкилотларнинг фаолият кўрсатиши ажойиб ахборотга эга бўлиш оқибати сифатида «агент»нинг оппортунистик хатти-ҳаракат қилиши имкониятини туғдириши муқаррар. шунинг учун «принципал-агент» муаммоси маънавий …

3 / 22

и, «принципал-агент» назарияси шуғулланади. кўпинча ушбу муаммони ҳал этишнинг қуйидаги вариантлари кўрсатилади. 1 «агентлар» рақобати. «принципал-агент» муаммосини ҳал этишнинг биринчи варианти агентлар ўртасидаги рақобатни кучайтиришни талаб қилади. бунга, масалан, ёлланма ходимларнинг фирманинг фойдасида иштирок этишининг турли шакллари, шу жумладан акциядорлик корхонасининг капиталида иштирок этиш киради. ақшда кўп йиллардан буён esop дастури амал қилмоқда, унга кўра 10 фоиздан ортиқ саноат корхоналарининг ходимлари ўз корхонаси акцияларини харид қилишда имтиёзларга эга бўлишади 2 «агент»нинг қўшма фаолият натижаларида иштирок этиши. муаммони ҳал этишнинг иккинчи варианти «агент» томонидан қатъий белгиланмаган, балки фирма фаолиятининг натижаларига боғлиқ бўлган мукофотни тўлашни назарда тутувчи ёллаш ҳақидаги шартноманинг тузилишидан иборат. «принципал» вақтинча «тенглар ичида биринчи» бўлади. таъкидлаш лозимки, ҳукумронлик муносабатлари «агентлар» томонидан ўз ҳаракатлари устидан назоратнинг бошқаларга топширилиши билан тугатилмайди, шунчаки назорат қилиш ва вазифаларни тақсимлаш функциялари ташкилотнинг барча иштирокчилари томонидан навбатма-навбат бажарилади. вақтинчалик ахборот оқимларининг кесишувидаги мавқени эгаллаган ва бунинг оқибатида айланадиган ахборотни тўплаш имкониятига эга бўлган «агент» «принципал»га …

4 / 22

и назарда тутади. барча асосий қарорлар «принципал» томонидан қабул қилинади, унинг ўзи назоратни ҳам амалга оширади. барча асосий қарорлар «принципал» томонидан қабул қилинади, унинг ўзи назоратни ҳам амалга оширади. агар «агентлар» фаолиятини назорат қилиш ҳуқуқи бошқаларга ўтказилса, у ҳолда функционал белги бўйича – функционал бўлинмалар бошлиқларига: сотиш бўлими бошлиғи, бош муҳандис, бош бухгалтер ва ҳ.к.га берилади. шундай қилиб, функционал бўлинмалар раҳбарлари бир вақтнинг ўзида фирма раҳбариятига нисбатан «агентлар», бўлиб топшириқларнинг бевосита ижрочиларига нисбатан эса - «принципал» ҳисобланади. 2 холдинг тузилмаси қарорлар қабул қилиш ва «агентлар» ҳаракатлари устидан назорат қилиш жараёнини имкон қадар марказлашган тизимдан чиқаришни ўзида намоён этади. амалда «принципал» фақат молиявий оқимларни ва «агентлар» фаолиятининг молиявий натижаларини назорат қилиш ваколатини ўзида сақлаб қолади. «агентлар» барча қарорларни қабул қилишда четда қолади, фойдани тақсимлаш тўғрисидаги қарор бундан мустасно. бошқача айтганда, «принципал» «агентлар» фаолиятини бевосита эмас, балки «агентлар» мусобақасини ташкил этиш орқали назорат қилади. холдинг тузилмаси ҳатто бир фирманинг бўлинмалари ўртасида тўғридан …

5 / 22

холдинг тузилмаларининг ўзига хос синтези ҳисобланади. ҳақиқатдан ҳам, унда (масалан, янги маҳсулот ишлаб чиқариш тўғрисида) стратегик қарорларни қабул қилишнинг марказлаштириш тамойили сақланиб қолган ва айни пайтда тезкор назорат ва бошқарув марказлашмаган. 4 аралаш тузилма, агар бўлинмалардан бири ҳудди унитар корхонадаги каби фирма раҳбарияти томонидан тўлиқ назорат қилинса, иккинчи бўлинма холдингдаги каби фирма раҳбариятига молиявий жиҳатдан қарам бўлса, учинчи бўлинма эса операцион мустақилликка эга бўлиб, мультидивизионал тузилмадаги каби ўз харажатини қоплаш тамойили асосида фаолият кўрсатган тақдирда, юзага келади. шу тариқа дивизионлар («агентлар»)нинг ўз молиявий харажатини қоплаш тамойили уларга ўз фаолиятидан олинадиган даромадларда иштирок этиш имконини беради, лекин фирма раҳбарияти («принципал») бунда фирманинг мақсадлари ва вазифаларига мувофиқ бўлинмалар фойдасининг бир қисмини қайта тақсимлаш ҳуқуқини сақлаб қолади. саноат кластерлари ва трансмиллий компаниялар мультидивизионал тузилма тамойилларини амалда қўлловчи корхоналарга мисол бўлади. фирмалар типологияси ва уларнинг ривожланиш траекторияси фирма ички тузилиши у ёки бу моделларининг пайдо бўлиши ва тарқалишини фақат уларнинг «принципал-агент» муаммосини ҳал этишдаги …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "firma nazoriyasi"

слайд 1 9-мавзу. фирма назарияси режа 1. «принципал» билан «агент» ўртасидаги ўзаро муносабатлар муаммоси 3. фирманинг ички тузилмаси 4. фирмалар типологияси ва уларнинг ривожланиш траекторияси 5. фирмаларнинг асосий хиллари 2. «принципал-агент» муаммоларини ҳал этиш вариантлари 1. «принципал» билан «агент» ўртасидаги ўзаро муносабатлар муаммоси «агент»ни назорат қилиш зарурати ва назоратни амалга оширишни истамаслик ўртасидаги танловдан иборат бўлган «принципал» муаммавий ҳолатини ўйинлар назариясидан қуйидаги модел ёрдамида кўриш мумкин. ташкилот таркибига кирувчи «агентлар» сонининг ўсиши, агентлар ҳаракати устидан назорат қилиш учун талаб этиладиган «принципал» харажатларининг ошишини белгилаб беради. ташкилот таркибига кирувчи «агентлар» сонининг ўсиши, агентлар ҳаракати устидан назор...

Этот файл содержит 22 стр. в формате PPTX (1,6 МБ). Чтобы скачать "firma nazoriyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: firma nazoriyasi PPTX 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram