boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi

PPTX 18 стр. 80,8 КБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 80,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

mavzu: boshlang`ich sinflarda so`zning morfemik tarkibini o`rganish darslari rejasini va ishlanmasini tuzish. mavzu: boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasiga oid mavzularni o‘rganish va tahlil qilish. o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1. ona tili darslarida so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi. 2. sinflar bo‘yicha so‘zning morfemik tarkibi mazvularining o‘tilishi, mavzular tahlili. so`zning morfologik tarkibi va uning ma’noli qismlari boshlang‘ich sinflarda o`rgatiladi. so`z tarkibini o`rgatish natijasida o`quvchilar uning asl ma`nosini chuqurroq anglaydilar va nutq jarayonida to`g`ri qo`llaydilar. doskada gulchi gullarini parvarish qiladi gapini yozib, shu gapdagi ma’no jihatidan yaqin so`zlarni aniqlash vazifasi topshiriladi. o`qituvchi gulchi gullarga qarovchi, parvarishlovchi kishi ekanini va gul bilan gulchi so`zlarining ma'nosi yaqinligini aytadi. gul so`ziga yana gulla, gulli, guldon so`zlari tanlanadi. shundan so`ng, shu so`zlar bir xil asosli so`zlar ekani, ularning umumiy qismi gul ekani tushuntiriladi. “asos” va “bir xil asosli so`z” terminlari aytiladi. asos tushunchasi asosdosh so`zlarning umumiy qismi ekanini, keyinchalik asos deganda bir xil asosli …

2 / 18

os (so`z)ga asosdosh so`zlar tanlash. qo`shimchalar so`zning mustaqil qo`llanmaydigan, asosga qo`shilib har xil ma'nolarni ifodalashga xizmat qiladigan qismidir. boshlang‘ich sinfda "so`zning tarkibi" mavzusini o`rganish jarayonida o`quvchilar avval so`z yasovchi qo`shimchalar bilan, keyin so`z o`zgartuvchi qo`shimchalar bilan tanishtirish uchun bir asosdan hosil bo`lgan gul, gulchi, gulla so` zlari beriladi. o`quvchilar asosni topadilar : gul. suhbat orqali bu so`zlarning ma’nosi yaqin ekanini, so`zlar bir-biridan asosga qo`shilgan -chi, -la qo`shimchasi orqali farqlanishini, asosga qo`shilib, yangi ma’noli so`z yasaganini aniqlaydilar. shundan so`ng o`quvchilar shu asosga asosdosh so`zlar (guldon, gulli, gulsiz) tanlaydilar. qo`shimcha qo`shish bilan yangi asosga qo`shilshini yangi so`z hosil qilishini bilib oladilar. asosni va so`z yasovchi qo`shimchani ajratishga doir mashqlar yordamida o`quvchilarda ko`nikma va malakalar hosil qilinadi. so`z o`zgartuvchi qo`shimchalar bilan tanishtirganda, bu qo`shimcha so`z oxiriga qo`shilib, gapda so`zlarni bir-biriga bog`lash uchun xizmat qilishi, boshqa so`zlarning bog`lanishiga qarab o`zgarishi tushuntiriladi. o`quvchilar so`z o`zgartuvchi qo`shimchaning sintaktik rolini yaxshi tushunishlari uchun aralash holda bosh shaklda …

3 / 18

ish uchun quyidagi mashqlar guruhidan foydalanish yaxshi natija beradi: birinchi guruh mashqlarga har xil so'z yasovchi qo'shimcha qo'shish bilan hosil bo'lgan bir xil asosli so'zlarning ma’no jihatdan farqini qiyoslashga oid vazifalar kiradi. masalan, gul so'zidan -chi, -zor so'z yasovchi qo'shimchalari bilan yangi so'z yasang. hosil bo'lgan so'zlarni ma’nosi va tarkibiga ko'ra qiyoslang. ularda nima o'xshash? so'zning qaysi qismi ularni ma’nosiga ko'ra farqlayapti? yangi so'zlarni qatnashtirib gap tuzing. ikkinchi guruh mashqlarga bir so'z yasovchi qo'shimchani har xil so'zlarga qo'shishdan hosil bcflgan so'zlarda so'z yasovchi qo'shimchaning ma’nosini qiyoslashga oid vazifalar kiradi. bunday mashqlaming maqsadi so'z yasovchi qo'shimchaning ma’nosi haqidagi bilimni elementar tarzda umumlashtirish hisoblanadi. masalan, ishchi, suvchi, gulchi so'zlarini taqqoslash, ma’nosiga ko'ra o'xshash tomonini belgilash (biror ishni, vazifani bajaradigan kishini — shaxsni bildiradi), so'zning qaysi qismi bajaruvchi shaxs ma’nosini bildirayotganligini aniqlash (so'z yasovchi qo'shimcha -chi). uchinchi guruh mashqlarga matnni leksik-grammatik va leksik-uslibiy tahlil qilishga oid vazifalar kiradi. masalan, matndan asosdosh so'zlarni topish, …

4 / 18

g. yo`l+dosh, parta+dosh, sinf+dosh so`zlari nimasi bilan bir-biriga o`xhayapti? “ona tili va o`qish savodxonligi” darsligining 2-sinf 1-qismidagi 104-betda berilgan mashqning bajarilishi ustida ishlang. so`zlarni mos qo`shimchalarni qo`shib yozing. temir, bino, kulol, sotuv, shifo, ish, ipak, gilam. (-chi, -kor, -do`z, - chilik) “ona tili va o`qish savodxonligi” darsligining 2-sinf 1-qismidagi 110-betda berilgan mashqning bajarilishi ustida ishlang. so`zlarga kerakli qo`shimchalarni qo`shib, kasb nomlarini yasang. og`zaki javob bering. qur, hisob, shifo, dastur, sot, tik, osh, non, yoz, dizayn, uch, qo`shiq, haydov. “ona tili va o`qish savodxonligi” darsligining 2-sinf 1-qismidagi 99-betda berilgan mashqning bajarilishi ustida ishlang. berilgan so`zlarga mos keluvchi qo`shimchalarni aniqlang. ular ishtirokida gaplar tuzib yozing. soat pichoq do`ppi -gar -chilik gilam -do‘z -soz 1-sinf “ona tili va o`qish savodxonligi” darsligidagi “yerning yo`ldoshi” nomli ilmiy maqolani o`tish: 1. kirish sunbati o`tkaziladi. 2. oldingi mavzuga bog`lanadi. 3. “yerning yo`ldoshi “ audiomatn tunglanadi. 4. qiyin so`zlar ustida lug`at ishi o`tkaziladi. 5. savol-javob o`tkaziladi. 6. matnni …

5 / 18

amerikalik fazogirlaf nil armstrong va baz oldrin “apollon 11” kemasida oyga uchib borishgan. fazogirlar oy sathida bir kun qolib, so`ng yana yerga qaytishgan. savollar: 1. oy qaysi sayyora atrofida aylanadi? 2. yer oyni qanday ko`rinmas kuch bilan o`ziga tortadi? 3. oy nima uchun yerga qulab tushmaydi? 4. oy sayyoramizdan qanchalik kichkina? misol bilan tushuntiring. 5. odamlar oyga ilk bor qachon parvoz qilgan? 6. oyga qaysi fazo kemasida uchishgan? 7. ilk bor oyga qo`ngan fazogirlarning ismi nima? 8. “yo`ldosh”so`zining ma’nosini bilasizmi? 9. nega oyni yerning yo`ldoshi deb ataymiz? 10. agar fazogir bo`lganingizda, qaysi sayyoralarga uchganbo`lar edingiz? 11. bugungi mavzudan nimalarni bilib oldingiz? ona tili savodxonligiga bog`lanadi: bu mavzu orqali bosh harflar imlosi mavzusi mustahkamlanadi. ya’ni sayyoralar nomlari bosh harf bilan yozilishini bilib oladilar. yer – tuproq ma’nosida kelganda kichik harf bilan yozilishini ham amaliy tushuntirish joiz. masalan: dalada yerga ekin ekildi. shuningdek, asos va qo`shimchalar mavzusiga doir amaliy ish ham o`tkaziladi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi"

mavzu: boshlang`ich sinflarda so`zning morfemik tarkibini o`rganish darslari rejasini va ishlanmasini tuzish. mavzu: boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasiga oid mavzularni o‘rganish va tahlil qilish. o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1. ona tili darslarida so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi. 2. sinflar bo‘yicha so‘zning morfemik tarkibi mazvularining o‘tilishi, mavzular tahlili. so`zning morfologik tarkibi va uning ma’noli qismlari boshlang‘ich sinflarda o`rgatiladi. so`z tarkibini o`rgatish natijasida o`quvchilar uning asl ma`nosini chuqurroq anglaydilar va nutq jarayonida to`g`ri qo`llaydilar. doskada gulchi gullarini parvarish qiladi gapini yozib, shu gapdagi ma’no jihatidan yaqin so`zlarni aniqlash vazifasi topshiriladi. o`qituv...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PPTX (80,8 КБ). Чтобы скачать "boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boshlang‘ich sinflarda so‘zning… PPTX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram