boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi

PPTX 33 pages 4.7 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

презентация powerpoint mavzu: boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi. 1 reja: so‘zning morfemik tarkibi va so‘z yasalishi ustida ishlashning ahamiyati va vazifalari. so‘z yasalishini o‘rganishga tayyorgarlik bosqichi. morfemalarning hususiyati bilan tanishtirish. asosdosh so‘zlar. asos, so‘z, yasovchi va so‘z shakli yasovchi qo‘shimchalarning xususiyati bilan tanishtirish. so‘z turkumlarini o‘rganish jarayonida so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish. 2 aqliy hujum unli va undosh tovushlarning 4 asosiy farqini ayting. jarangli va jarangsiz undoshlarning juftliklarini ayting. metod so‘zini tarifini ayting. fonetika so‘zining ma’nosini ayting dasturiga boshlang‘ich sinf o‘quvchilari fonetik-grafikaga oid qanday malakalarni egallaydi: tayanch so‘zlar: morfema, o‘zak, affiks, o‘zak morfema, affiksal morfema so‘z yasovchi qo‘shimcha, lug‘aviy shakl yasovchi qo‘shimcha, omonim qo‘shimcha, sinonim qo‘shimcha. adabiyotlar. 1. qosimova k. va b. ona tili o‘qitish metodikasi. (darslik) -t.: noshir, 2009. - 163 b. 2. masharipova u. va b. ona tili 3-sinf. o‘qituvchilar uchun metodik qo‘llanma t. sharq.-2016. 3. mardonova f.i. boshlang‘ich sinflarda ta’lim-tarbiyani takomillashtirish t.: sharq.-1999 4 sherni o‘qing. …

2 / 33

ilarning grammatik bilimlarini oshiradi va tafakkurini o‘stiradi. boshlang‘ich sinflarda so‘z tarkibi yuzasidan bilimlar asosan iii sinfda o‘rganiladi. iv sinfda esa so‘z tarkibi yuzasidan olgan bilimlari takomillashtiriladi. o‘quvchilar so‘z turkumlarini o‘rganish orqali so‘zlarning yasalishini, so‘z yasovchi va so‘z shakli yasovchi qo‘shimchalar haqida bilimlar oladi. otlardagi egalik va kelishik qo‘shimchalari bilan tanishadi. fe’llardagi shaxs son qo‘shimchalarini o‘rganishadi. 6 asos – so‘z yasovchi – lug‘aviy shakl yasovchi – sintaktik shakl yasovchi so‘z tarkibida tartib so‘z tarkibi asos qo‘shimcha gullardan gul -lar, -dan mustaqil asosga qo‘shilib, unga yangi yoki qo‘shimcha ma’no yuklaydigan, shuningdek, so‘zlarni bog‘lashga xizmat qiladigan qismga qo‘shimcha deyiladi. qo‘shimcha qo‘shimchalar vazifasiga ko‘ra: 1) so‘z yasovchi qo‘shimchalar: do‘ppi + do‘z, ser + qatnov, foyda + li 2) shakl yasovchi qo‘shimchalar: a) lug‘aviy shakl yasovchilar; b) sintaktik shakl yasovchilar. lug‘aviy shakl yasovchilar i. otlarda: 1. ko‘plik: -lar; 2. kichraytirish; -cha; -choq; -chak; 3. erkalash: -gina; 4. qarashlilik (xoslik): -niki; 5. chegara shakli: - gacha; …

3 / 33

sifatdosh: -gan, -r/-ar, -yotgan/-ayotgan, -ydigan/-adigan, -mas c) ravishdosh: -gani, -gali, -guncha, -gancha, -gudek, -b/-ib, -y, -a, -gach, -may, -mayin, -masdan 4. fe`lning modal ma`no yuklovchi qo‘shimchalari: a) harakatning kuchliligi: -la, -qa, -a, -gila, (-kila, -qila/-g`ila), -i, - g`i, -qi b) harakatning kuchsizligi: -ish, -ik, -iq, -imsira, -inqira sintaktik shakl yasovchilar 1. egalik, 2. kelishik, 3. bog‘lama 4. shaxs-son, 5. zamon, 6. mayl munosabat shakllari birlik ko‘plik i shaxs -m/-im -miz/-imiz ii shaxs -ng/-ing -ngiz/-ingiz iii shaxs -si/-i -(lar)i i. egalik shakllari bosh - kitob qaratqich -ning kitob-ning tushum -ni kitob-ni jo‘nalish -ga kitob-ga o‘rin-payt -da kitob-da chiqish -dan kitob-dan ii. kelishiklar shakllari birlik ko‘plik i shaxs -man -miz ii shaxs -san -siz iii shaxs -dir -dir iii. bog‘lamalar o‘tgan hozirgi kelasi -gan -yap -a -(i)b -moqda -y -di -(a)yotir -(a)r -(a)yotib -s -moqchi iv. zamon shakllari birlik ko‘plik i shaxs -y/-ay -(a)ylik ii shaxs -gin -(i)ng, (i)ngiz iii shaxs -sin …

4 / 33

ida o‘zak, so‘z yasovchi va shakl yasovchi qo‘shimchalari bilan tanishtiriladi. o‘zakdosh so‘zlar tushunchasini shakllantirish ularning ikki muhim belgisini: mazmuniy, umumiylik (ma’nosidagi umumiylikni) va tuzilishiga ko‘ra umumiylikni (umumiy o‘zak mavjudligini) tashkil etishi tushuntiriladi. ot ot fe’l sifat gul - gulzor - gulladi - gulli ko‘ylak (umumiy: gul) baxt - bax tli - baxtsiz - (umumiy “baxt”) o‘zak so‘z yasovchi qo‘shimcha, so‘z o‘zgartiruvchi qo‘simcha haqida ma’lumot beriladi. 26 uchinchi bosqich. o‘zak, so‘z yasovchi qo‘shimcha, shakl yasovchi qo‘shimchalarning xususiyatlari hamda tildagi ahamiyati o‘rganiladi. o‘zakni o‘rganishda o‘zakdosh so‘zlarning umumiy qismini va o‘zakdosh so‘zlar hosil qilish uchun xizmat qiluvchi qismini tahlil qilish orqali o‘zlashtiriladi. o‘zakni o‘rganishning xususiyatlari. o‘zak tushunchasini shakllantirishda o‘quvchilar o‘zak, o‘zakdosh so‘zlarning umumiy qismi ekani va barcha o‘zakdosh so‘zlar ma’nosidagi umumiylikni, o‘z ichiga olishi bilan tanishtiriladi. o‘zakdosh so‘zlarni tahlil qilish orqali o‘quvchilar so‘zning qaysi qismi shu so‘zlardan o‘zakdosh so‘zlar hosil qilayotganini tushuntirishga (o‘zak) e’tiborni qaratadi. o‘zakni ajratadi. tahlilda o‘zakdosh so‘zlarning qaysi qismi har …

5 / 33

qo‘shimchalarni o‘rganish uchun quyidagi mashqlar guruhidan foydalanish yaxshi natija beradi. 28 umumiy xulosa chiqariladi. 29 30 shakl yasovchi qo‘shimchalar. bu qo‘shimchalar so‘zlarni grammatik jihatdan shakllantirib, turli grammatik ma’nolarni ifodalaydi. masalan, maktablarimizni so‘zida -lar, -imiz, -ni shakl yasovchi qo‘shimchalar bo‘lib, -lar ko‘plik ma’nosini, -imiz egalikning i shaxs ko‘plik ma’nosini, -ni tushum kelishigi ma’nosini ifodalaydi. bunday mashqlar orqali o‘quvchilarning so‘z yasovchi qo‘shimchalar haqidagi bilimlari umumlashtiriladi. ishchi, suvchi, gulchi, so‘zlaridagi o‘xshash tomonlarini, so‘zlarning qaysi qismi bajaruvchi shaxs ma’nosini aniqlaydi. (-chi) 3. uchinchi guruh mashqlarida matnni leksik-grammatik va leksik-uslubiy jihatdan tahlil qilish talab etiladi. bunday so‘zlardagi o‘xshash va farqli tomonlari aniqlanadi. soatsoz soatni tuzatdi. traktorchi yerni traktor bilan haydadi. (gapidagi o‘zakdosh so‘zlarni toping va izohlang.) so‘z o‘zgartiruvchi qo‘shimchalarni o‘rganishda bunday qo‘shimchalarning xilma-xil ma’nolari borligi, gapda so‘zlarni bir-biriga bog‘lash vazifasini bajarishi o‘rganiladi. o‘quvchilarning qishdagi o‘yinlarini sevib tomosha qilamiz. bola-bolalar so‘zlaridagi –lar qo‘shimchasi so‘zni bir shakldan ikkinchi shaklga o‘tkazishi haqida bilim beriladi. 31 to‘rtinchi bosqich. so‘z …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi"

презентация powerpoint mavzu: boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi. 1 reja: so‘zning morfemik tarkibi va so‘z yasalishi ustida ishlashning ahamiyati va vazifalari. so‘z yasalishini o‘rganishga tayyorgarlik bosqichi. morfemalarning hususiyati bilan tanishtirish. asosdosh so‘zlar. asos, so‘z, yasovchi va so‘z shakli yasovchi qo‘shimchalarning xususiyati bilan tanishtirish. so‘z turkumlarini o‘rganish jarayonida so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish. 2 aqliy hujum unli va undosh tovushlarning 4 asosiy farqini ayting. jarangli va jarangsiz undoshlarning juftliklarini ayting. metod so‘zini tarifini ayting. fonetika so‘zining ma’nosini ayting dasturiga boshlang‘ich sinf o‘quvchilari fonetik-grafikaga oid qanday malakalarni egallaydi: tayanch so‘zlar: morfema, o...

This file contains 33 pages in PPTX format (4.7 MB). To download "boshlang‘ich sinflarda so‘zning morfemik tarkibini o‘rganish metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang‘ich sinflarda so‘zning… PPTX 33 pages Free download Telegram