boshlang‘ich sinflarda sifatni o‘rganish tizimi

PPTX 27 стр. 113,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 27
mavzu: boshlang‘ich sinflarda sifatni o‘rganish tizimi. mavzuni o‘rganish vazifalari mavzu: boshlang‘ich sinflarda sifatni o‘rganish tizimi. mavzuni o‘rganish vazifalari o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1.sifatni o`rganish metodikasi. 2. mavzuning o`rganish vazifalari. 3. 1-4-sinflarda sifatni o`rganish izchilligi. sifatni o‘rganish metodikasi sifatni o'rganish tizimi materialni leksik va grammatik tomondan izchillik bilan boyitib, murakkablashtirib borishni ko'zda tutadi. o'quvchilar 1- va 2-sinfda sifatning leksik ma’nosini kuzatadilar, sifatga qanday?, qanaqa? so'rog'ini berishga o'rganadilar; 3-sinfda sifat so'z turkumi sifatida o'rganiladi; 4-sinfda ilgari o'rganilganlar takrorlanib, grammatik materialga bog'liq holda qip-qizil, yam-yashil kabi orttirma darajadagi (atama aytilmaydi) sifatlarning yozilishi o'rgatiladi. ona tili va o'qish darslarida o'quvchilar nutqi yangi-yangi sifatlar bilan boyitiladi, ularga oldindan ma’lum bo'lgan sifatlarning ma’nosiga aniqlik kiritiladi. sifatni o'rganish metodikasi uning lingvistik xususiyatlariga asoslanadi. sifat predmetning belgisi (rangi, hajmi, shakli va ko'rinishi, maza-ta’mi, xarakter-xususiyati, hidi, vazni, o'rin va paytga munosabati) ni bildiradi. sifatning leksik ma’nosi uni ot bilan bog'liq holda o'rganishni talab qiladi. sifatni tushunish uchun 1-sinfdanoq …
2 / 27
ning leksik ma’nosi va so'roqlari ustida kuzatish o'tkazishdan boshlanadi. predmetning belgilari xilma-xil bo'lib, uni rangi, mazasi, shakli, xil-xususiyatlari tomonidan tavsiflaydi. shunday ekan, sifat tushunchasini shakllantirish uchun uning ma’nolarini aniqlash talab etiladi. o‘qituvchi predmetni yoki uning rasmini ko‘rsatadi, o'quvchilar uning belgilarini aytadilar va yozadilar. masalan, (qanday?) olma — qizil, shirin, yumaloq olma; (qanday?) ip — uzun, ko'k ip. albatta, suhbat asosida o'quvchilar olma, ip so'zlari nima? so'rog'iga javob bo'lib, predmet nomini bildirishi, qizil, shirin, yumaloq kabi so'zlar qanday? so'rog'iga javob bo'lib, predmetning belgisi (rangi, mazasi, shakli) ni bildirishini aniqlaydilar. o'qituvchi atrofimizni o'rab olgan predmetlarning o'z belgilari borligini, ular bir-biridan shu belgilar bilan farqlanishini yana bir-ikki misol bilan tushuntiradi (qanday? daraxt — katta, chiroyli, sershox, ко ‘m-ko ‘k daraxt. qanaqa ? shkaf — oynali, baland shkaf). xulosa chiqariladi: qanday?, qanaqa? so'roqlariga javob bo'lgan so'zlar predmet belgisini bildiradi. o'quvchilar belgi bildirgan bunday so'zlarning nutqimizdagi ahamiyatini anglashlari uchun sifat ko'p uchraydigan matn tanlanib, avval …
3 / 27
4) tayanch so'zlar va rasm asosida gap yoki kichik hikoya tuzish. ikkinchi bosqichda asosan ikki vazifa: „sifat" tushunchasini shakllantirish hamda o'quvchilar nutqini yangi sifatlar bilan boyitib borish, fikrni aniq ifodalash uchun mazmunga mos sifatlardan nutqda o'rinli foydalanish ko'nikmasini o'stirish hal qilinadi. ,,sifat“ tushunchasini shakllantirish o'quvchilarning „predmet belgisi" degan umumlashtirilgan kategoriyani o'zlashtirish darajasiga bevosita bog'liq. shu maqsadda rang, maza, shakl, hajm, xil-xususiyat bildiradigan so'zlar guruhlanadi va shu so'zlarning xususiyatlari umumlashtiriladi. sifatning leksik ma’nosi bilan birga uning xarakterli grammatik xususiyatlari ham qayd etiladi sifatlarning xususiyatlarini umumlashtirish asosida o'quvchilar uning so'z turkumi sifatidagi o'ziga xos ko'rsatkichlarini ajratadilar: a) predmet belgisini bildiradi, b) qanday? yoki qanaqa? so‘rog‘iga javob bo'ladi, d) gapda otga bog'lanib, shu ot bilan so'z birikmasi hosil qiladi, ikkinchi darajali bo'lak vazifasida keladi. bu sinfda og'zaki va yozma ijodiy ishlar (maktab bog'i yoki parkka ekskursiya vaqtida kuzatilgan daraxt, qushlar, hayvonlarni tasvirlab kichik hikoya tuzish kabilar)ga katta o'rin beriladi. o'quvchilarning sifatning leksik ma’nosi …
4 / 27
g o'z va ko'chma ma’noda ishlatilishini kuzatish maqsadga muvofiq. sifatni o'rganish jarayonida so'z yasashga oid mashqlarni muntazam o'tkazib borish o'quvchilarda u yoki bu so'z turkumini yasash uchun so'z yasovchi qo'shimchalarda ongli foydalanish malakasini shakllantiradi. uchinchi bosqichda sifat haqidagi bilimlarni takomillashtirish, og'zaki va yozma nutqda sifatlardan aniq, o'rinli foydalanish ko'nikmasini o'stirish bilan bog'liq holda -roq qo'shimchasi bilan qo'llangan sifatlarni va ko‘m-ko‘k, yam-yashil kabi sifatlarni to'g'ri yozish malakasi shakllantiriladi. ish mazmuni shu vazifalarni bajarishga qarab belgilanadi va o'quvchilar nutqini o'stirishga qaratiladi. nazariy ma’lumotlarga asoslanib: matnda berilgan otlarning belgilarini ifodalaydigan sifatlarni tanlab qo'yish, gapda sifat bog'langan otni (so'z birikmasini) aniqlab yozish; otga mos sifatlar tanlab predmetni tasvirlash, berilgan sifatlar yoki so'z birikmasi bilan gap tuzish kabi mashqlardan foydalaniladi. mashq materialini tanlashda -roq qo'shimchasi bilan qo'llangan yaxshiroq, aqlliroq kabi, shuningdek, tip-tiniq, sap-sariq kabi sifatlar ko'proq bo'lishiga e’tibor beriladi. o'quvchilarning mustaqilligi osha borgan sayin mashq topshiriqlari ham asta-sekin murakkablashtira boriladi. shunday qilib, sifatni o'zlashtirishda uni …
5 / 27
i qo`yib yozish, rasmlarga qarab matn yaratish, unda belgi bildirgan so`zlarni qatnashtirish kabi vazifalarni bajarish topshirilgan. masalan: qanday? so`rog`iga javob bo`lgan so`zlarni toping. qishlog`imizda katta bog` bor. bahorda mevali daraxtlar oq, pushti rangda gullaydi. ular shirin va mazali mevalar qiladi. biz mevalarni terishda bog`bonga yordam beramiz. o`quvchilar bu mashq orqali belgi bildirgan so`zlarni ajratishga o`rganadilar. yana bir mashqda esa chiziqchalar o`rniga mos belgi bildirgan so`zlarni qo`yish talab etiladi. polizda_________________qovunlar pishdi. men ___________________ertak o`qidim. bozordan _______________olma sotib oldik. qo`yish uchun so`zlar: qizil, shirin, qiziqarli. bu mashq orqali o`quvchilar gapda belgi bildirgan so`zlarni qo`llashni o`rganib oladilar. mana bu mashqda esa o`quvchilarga belgi bildirgan so`zlar beriladi va ular unga mos shaxs yoki narsa bildirgan so`zlar topib yozadilar. chiroyli, odobli, aqlli, shirinso`z, mahmadona, go`zal. chiroyli shahar, odobli o`quvchi, aqlli inson, shirinso`z ayol, mahmadona bola, go`zal qiz. bu mashq orqali o`quvchilar sifatni ot bilan birga qo`llay olishga o`rganadilar. biz bilamizki, topishmoqlarda narsa nomi yashiringan bo`lib, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boshlang‘ich sinflarda sifatni o‘rganish tizimi"

mavzu: boshlang‘ich sinflarda sifatni o‘rganish tizimi. mavzuni o‘rganish vazifalari mavzu: boshlang‘ich sinflarda sifatni o‘rganish tizimi. mavzuni o‘rganish vazifalari o‘qituvchi: barno suleymanova mavzu rejasi: 1.sifatni o`rganish metodikasi. 2. mavzuning o`rganish vazifalari. 3. 1-4-sinflarda sifatni o`rganish izchilligi. sifatni o‘rganish metodikasi sifatni o'rganish tizimi materialni leksik va grammatik tomondan izchillik bilan boyitib, murakkablashtirib borishni ko'zda tutadi. o'quvchilar 1- va 2-sinfda sifatning leksik ma’nosini kuzatadilar, sifatga qanday?, qanaqa? so'rog'ini berishga o'rganadilar; 3-sinfda sifat so'z turkumi sifatida o'rganiladi; 4-sinfda ilgari o'rganilganlar takrorlanib, grammatik materialga bog'liq holda qip-qizil, yam-yashil kabi orttirma darajadagi (atama ay...

Этот файл содержит 27 стр. в формате PPTX (113,7 КБ). Чтобы скачать "boshlang‘ich sinflarda sifatni o‘rganish tizimi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boshlang‘ich sinflarda sifatni … PPTX 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram