kulachokli mexanizmlar, ularning turlari

PPT 14 pages 1007.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1007.5 KB

File type PPT

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

слайд 1 mavzu: kulachokli mexanizmlar, ularning turlari. kulachoning faza burchaklari. kulachokli mexanizmlarning tahlili, bosim va uzatish burchaklari. reja: 1. kulachokli mexanizmlar, ularning turlari. 2. kulachokli mexanizmlarning tahlili, bosim va uzatish burchaklari. 3. turtkichning harakat qonunini tanlash kulachokli mexanizmlar yordamida yetaklanuvchi bo’g’inning istalgan murakkablikdagi harakat qonunini olish mumkin. masalan, ish jarayonida turtkichning ma’lum vaqt davomida to’xtatb-to’xtab harakatlanishi. kulachokli mexanizmlar hozirda rivojlanayotgan avtomat va yarim avtomatlashgan mashinalarda turli funktsiyalarni boshqarish, ishchi qismlarni ishga tushirish, to’xtatish, oldindan belgilab qo’yilgan vazifalarni inson ishtirokisiz bajarish imkonini beradi. kulachokli mexanizm, asosan yetaklanuvchi bo’g’inlarining siljish masofasi kichik bo’lgan harakatlarni amalga oshirishda qo’llaniladi. kulachokli mexanizmlarning quyidagi kamchiliklari mavjud. ya’ni, katta solishtirma bosim mavjudligi va kulachokning yuzasining tez yeyilishi. shuning uchun, kulachokni tayyorlashda yuqori sifatli materiallar talab etiladi. bundan tashqari ayrim hollarda, kulachok bilan turtkich kinematik juftlik hosil qilishi uchun, prujina yordamida qo’shimcha kuch berish talab etiladi. turlanishi bo’yicha kulachokli mexanizmlar, fazoviy va tekis bo’ladi. fazoviy kulachokli mexanizmlarda kulachoklar …

2 / 14

lari ilgarilanma harakat qiladigan kulachokli mexanizmlar. bunday kulachokli mexanzmlar, aylanma harakatni ilgarilanma harakatga aylantirib beradi. ikkinchi guruh – turtkichlari tebranma harakat qiladigan kulachokli mexanizmlar. bunday kulachokli mexanizmlar, aylanma harakatni tebranma harakatga aylantirib beradi. kulachoklari aylanma harakat qiladigan tekis kulachokli mexanizmlarning bo’g’inilarining tuzilishi va harakat turiga ko’ra klassifikatsiyasini tuzib chiqamiz. yuqorida keltirilgan guruhlardagi kulachokli mexanizmlarni yetaklanuvchi bo’g’inining tuzilishiga ko’ra uch turga bo’linadi: 1) o’tkir uchli; 2) rolikli; 3) tekis. turtkichlari ilgarilanma harakat qiladigan kulachokli mexanizmlarni o’zi ham ikki turga bo’linadi: markaziy (aksial) va markaziy bo’lmagan (dezaksal). markaziy kulachokli mexanizmlar deb, turtkich harakat yo’nalishining o’qi kulachokning aylanish o’qi markazidan o’tadigan mexanizmga aytiladi. markaziy bo’lmagan kulachokli mexanizmlar deb, turtkich harakat yo’nalishining o’qi kulachokning aylanish o’qi markazidan biror-bir ye masofadan o’tadigan mexanizmga aytiladi. bunda ye masofa desaksial masofa deyiladi (13.3-rasm) 13.3-расм kulachokli mexanizmlarda kulachokning profili turli egri chiziqlardan iborat bo’ladi. kulachok profillarining turlicha bo’lishiga qaramay, ular umumiy parametrlarga ega bo’ladi. 13.4-rasmda profili to’rtta yoydan …

3 / 14

simal radiusi bilan minimal radiusi orasidagi farq. kulachokning yaqinlashishi burchagi (φya)-kulachokning minimal radiusi chizgan av yoyning burchagi. kulachok profilining shu qismida turtkich harakatsiz bo’lib, o’zining eng quyi holatini egallaydi. kulachokning ko’tarilish burchagi (φk)-kulachokning minimal radius chizgan yoy bilan maksimal radiusi chizgan yoylaring eng chetki nuqtalarini tutashtiruvchi as yoyning burchagi. kulachok profilining shu qismida turtkich eng quyi holatidan yuqori holatiga ko’tariladi. kulachokning uzoqlashish burchagi (φu)- kulachokning maksimal radius chizgan sd yoyning burchagi. kulachok profilining bu qismida ham turtkich harakatsiz bo’lib, o’zining eng yuqori holatini egallaydi. kulachokning qaytish burchagi (φq)-kulachokning maksimal radius chizgan yoy bilan minimal radiusi chizgan yoylaring eng chetki nuqtalarini tutashtiruvchi da yoyning burchagi. kulachok profilining shu qismida turtkich eng yuqori holatidan quyi holatiga qaytadi. kulachokning ishchi burchagi (φi)-kulachokning kulachokning kutarilish, uzoqlashishi va qaytish burchaklarining yig’indisiga teng bo’lgan burchak. u quyidagicha aniqlanadi kuchachokning barcha burchaklarinig yig’indisi 360o ga teng bo’lishi shart, ya’ni kulachokli mexanizmlar normal ishlashini ta’minlash juda katta ahamiyatga …

4 / 14

asmda keltirilgan kuchlar ta’siridagi kulachokni ko’rib chiqamiz. 13.5-rasm agar turtkich bilan kulachok orasidagi ishqalanish kuchi inobatga olinmasa masalani ko’rib chiqish osonlashadi. u holda, kulachoqdan turtkichga beriladagin harakatlantiruvchi p1 kuch kulachok profilidagi a nuqtaga o’tkazilgan n-n normal bo’yicha yo’nalgan bo’ladi. parallelogram qoidagiga asosan, bu p1 kuchni turtkich bo’yilab va unga tik tashkil etuvchilarga ajratib olamiz. tashkil etuvchi kuchlarni birini p2 bilan, ikkinchisini p3 bilan belgilab olib, p1 kuchni quyidagicha ifodalaymiz kulachok bilan turtkichning umumiy urinish nuqtasi a dan o’tkazilgan n-n normal chiziq bilan u-u chiziq (turtkichning harakat yo’nalishi) orasidagi burchak α bosim burchagi (γ=90o-α) deyiladi. harakatlantiruvchi p1 kuchni o’qlarga proektsiyalab quyidagini hosil qilamiz bu yerda p2 kuch turtkichni ko’taradigan va p1 kuchning foydali tashkil etuvchisi, p3 kuch turtkichni o’ng tomonga suradigan va p1 kuchning zararli tashkil etuvchisi hisoblanadi. 13.5-rasmdan ko’rinadiki, bosim burchagi α ni ortishi bilan harakatlantiruvchi p1 kuchning zararli tashkil etuvchisi p3 kuchni ortib borishini va foydali tashkil etuvchi p2 …

5 / 14

nematik va dinamik shartlarni qanoatlantiradigan kulachokli mexanizmlar qo’llaniladi. turtkichning harakat qonunini kulachokning to’rtta xarakterli fazalari uchun ko’rib chiqamiz. kulachokning xarakterli fazalar quyidagilar: ko’tarilish burchagi (fazasi) φk, uzoqlashish burchagi (fazasi) φu, qaytish burchagi (fazasi) φq va yaqinlashish burchagi (fazasi) φya. ko’tarilish va qaytish fazalarida eng oddiy harakat qonuni s2=s2(φ1) chiziqli qonuniyatdir. burchak φ1 mos ravishda φk, φu, φq va φya lar bo’lishi mumkin (15.6-rasm). 13.6-rasm turtkichning to’la ko’tarilishi h teng. turtkichning harakat qonunlarining analitik ifodalarinin yozamiz. turtkichning ko’tarilish fazasidagi harakat qonunining analitik ifodasi quyidagicha turtkichning qaytish fazasidagi harakat qonunining analitik ifodasi quyidagicha kulachokning tezlik analogi ko’tarilish fazasida quyidagiga teng (nuqtaning tezlik analogi – shu nuqtaning aylanish radius-vektoridan umumlashgan koordinataga nisbatan olingan birinchi tartibli hosilasidir) kulachokning tezlik analogi qaytish fazasida quyidagiga teng demak, turtkich harakatining tezlik analogi har ikki fazada o’zgarmas ekan. tezlanish analogi esa shu fazalarda nolga teng bo’ladi (nuqtaning tezlanish analogi – shu nuqtaning aylanish radius-vektoridan umumlashgan koordinataga nisbatan olingan …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kulachokli mexanizmlar, ularning turlari"

слайд 1 mavzu: kulachokli mexanizmlar, ularning turlari. kulachoning faza burchaklari. kulachokli mexanizmlarning tahlili, bosim va uzatish burchaklari. reja: 1. kulachokli mexanizmlar, ularning turlari. 2. kulachokli mexanizmlarning tahlili, bosim va uzatish burchaklari. 3. turtkichning harakat qonunini tanlash kulachokli mexanizmlar yordamida yetaklanuvchi bo’g’inning istalgan murakkablikdagi harakat qonunini olish mumkin. masalan, ish jarayonida turtkichning ma’lum vaqt davomida to’xtatb-to’xtab harakatlanishi. kulachokli mexanizmlar hozirda rivojlanayotgan avtomat va yarim avtomatlashgan mashinalarda turli funktsiyalarni boshqarish, ishchi qismlarni ishga tushirish, to’xtatish, oldindan belgilab qo’yilgan vazifalarni inson ishtirokisiz bajarish imkonini beradi. kulachokli mexanizm, aso...

This file contains 14 pages in PPT format (1007.5 KB). To download "kulachokli mexanizmlar, ularning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kulachokli mexanizmlar, ularnin… PPT 14 pages Free download Telegram