falsafa va uning jamoyatdagi roli

PPT 24 стр. 424,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 24
powerpoint presentation мавзу: фалсафа ва унинг жамиятдаги роли. режа: фалсафа тушунчасининг келиб чиқиши. дунёқарашнинг тарихий шакллари. дунёни фалсафий идрок этишнинг ўзига хос ҳусусиятлар. ҳозирги даврда фалсафага муносабат. «фалсафа» тушунчасининг келиб чиқиши. ҳар қандай номаълум сўз мазмунини унинг этимологиясидан, яъни у қачон, қандай ва нима учун юзага келганини аниқлашдан бошлаш ўринли бўлади. «фалсафа» тушунчаси юнонча пҳилео – севаман ва сопҳиа – донолик сўзларидан келиб чиққан бўлиб, мазкур атаманинг дастлабки маъносини доноликка муҳаббат деб талқин қилиш мумкин. фалсафа сўзини илк бор қадимги юнон мутафаккири пифагор милоддан аввалги vi асрда тайёр ҳолда (афсоналар, ривоятлар, анъаналар орқали) авлоддан авлодга ўтувчи билим билан инсон ўз ақлига таяниб, мушоҳада юритиш ва танқидий фикрлаш йўли орқали олиши мумкин бўлган билимни фарқлаш мақсадида ишлатган. фалсафанинг предмети. енди «фалсафа нимани ўрганади?», деган саволни беришимиз мумкин. фалсафанинг предмети - инсонда билишга қизиқиш уйғотадиган, билимлар ва тажриба,, муайян еътиқод, ишонч ва интуицияга таянган ҳолда оқилона асосланган жавоблар беришга ҳаракат қиладиган, саволлар …
2 / 24
. бу функцияларнинг роли ва аҳамияти фалсафанинг амал қилиш соҳаси, у ҳал қилаётган вазифалар даражаси ва хусусияти билан белгиланади. методологик функцияси методологик функцияси у ёки бу мақсадга эришишнинг муайян усулини, шунингдек борлиқни назарий ва амалий ўзлаштиришга қаратилган усуллар ёки амаллар мажмуини англатади. (бу тушунча юнонча метҳодос – йўл, тадқиқот, текшириш сўзидан келиб чиққан). бошқача қилиб айтганда, бу файласуф ёки олим ўзи ўрганаётган предметнинг тадқиқот йўлидир. одатда методология муаммолари фалсафа доирасида ўрганилган, бироқ айрим фанлар вужудга келиши билан фалсафий (умумий) методлар билан бир қаторда муайян, айрим илмий методлар ҳам ривожлана бошлади. фалсафанинг бошқа бир муҳим методологик функцияси фалсафада ҳам, айрим фанларда ҳам муҳим рол ўйнайдиган ҳар хил категорияларни ишлаб чиқишдан иборат. кези келганда яна шуни ҳам таъкидлаб ўтиш лозимки, фалсафа ўта кенг тушунчалар, яъни категориялар билан иш кўрар, уларни таърифлар экан, методологик функция билан бир вақтда дунёқарашни шакллантириш функциясини ҳам бажаради. фалсафанинг маданий функцияси фалсафанинг маданий функцияси одамлар дунёқарашини кенгайтириш, уларда …
3 / 24
таи назаридан ёндашилса, баъзан билимнинг тор соҳаларига тааллуқли бўлган кўпгина муайян ғоялардан яхшироқ самара беради. албатта, фалсафа доим кундалик ҳаётдан маълум даражада узоқ бўлган ва шундай бўлиб қолмоқда. унинг ўзига хос хусусияти, бетакрорлиги айни шу омилда намоён бўлади. бироқ, бошқа томондан, фалсафа оддий ижтимоий борлиқ, кундалик ижтимоий, сиёсий ёки иқтисодий ҳаёт амалиёти деб номлаш мумкин бўлган нарсалардан ҳам ўзини олиб қочмайди. фалсафий рефлексия ва у билан муштарак бўлган ҳаракатларнинг мазкур йўналиши хх асрда ҳатто бутун бир йўналиш – амалий фалсафа вужудга келишига сабаб бўлди. бунда фалсафа сиёсий, ижтимоий ва бошқа қарорлар қабул қилишга муқаррар тарзда ва бевосита таъсир кўрсатади, деб айтиш мумкин эмас, аммо бу ҳолни бутунлай истисно этиш ҳам ўринли бўлмайди. бироқ шу нарса аниқки, фалсафа одамлар дунёқарашини шакллантириш орқали уларнинг хулқ-атворини, юқорида зикр этилган қарорларни ишлаб чиқиш жараёнида уларнинг ёндашувларини ҳам кўп жиҳатдан белгилайди, файласуфларнинг ўзлари эса баъзан одамлар ҳаётини бутунлай ўзгартирувчи муҳим, ғоялар ташаббуси билан чиқадилар фалсафа …
4 / 24
аталадики, бу қисман ўринлидир. муайян илмий фанлар, масалан, физика, кимё, биология, тарих, математикани ифодалаш учун «фан» тушунчасига торроқ, бинобарин, изчилроқ маъно юкланади. бу ерда фанга аниқ таъриф берилган, олим эса тор мутахассис, муайян билим ифодачиси ҳисобланади. у шунчаки олим эмас, балки доим ва албатта ё физик, ё химик, ё тарихчи, ё бошқа фан вакилидир. айни ҳолда фан муқаррар тарзда табиат, жамият, тафаккурнинг у ёки бу объекти (ҳодисаси) ҳақидаги илмий билимларнинг қатъий тартибга солинган, изчил тизимидан ташкил топади. фалсафа ўзининг табиатига кўра чегара билмайди. мазкур чегара билмас илмни эгаллашнинг моҳиятини билмасликдан билишга, билишдан комилликка томон йўналтирилган фаолият ташкил қилади. билмаслик билиш комиллик фалсафа фани худди ижтимоий, табиий фанлар сингари мустақил фандир. у ўзининг мустақил объекти ва предметига эга. фалсафанинг предметини “олам-одам-жамият” тизими ташкил этади. олам одам жамият фалсафанинг моҳияти - бу “олам-одам” тизимидаги умумий муаммолар устида фикр-мулоҳаза юритишдан иборатдир. олам одам фалсафий билимларнинг мазмуни ўз ичига соғлом фикрни жамлаб, ҳодисаларнинг энг …
5 / 24
ънони англатади) — оламнинг асосида кўп нарса ва идеялар ётади деб эътироф этадиган таълимотдир. фалсафада дунёни англаш, унинг умумий қонуниятларини билиш билан боғлиқ масалалар ҳам муҳим аҳамият касб этади. бу масалалар билан фалсафанинг гносеология (гносис-билиш, логос-таълимот) деган соҳаси шуғулланади. дунёни билиш мумкин деб ҳисоблайдиган файласуфлар дунёни билиш мумкин эмас, билимларимиз тўғри ва аниқ ҳақиқат даражасига кўтарила олмайди деювчи файласуфлар гностиклар агностиклар дунёқараш - инсоннинг теварак атрофини қуршаб турган воқелик тўғрисидаги, оламнинг моҳияти, тузилиши, ўзининг ундаги ўрни ҳақидаги қарашлар, тасаввурлар, билимлар тизимидир. дунёқараш - оламни энг умумий тарзда тасаввур қилиш, идрок этиш ва билишдир. дунёқарашнинг бир кишига ёки алоҳида шахсга хос шакли индивидуал дунёқараш дейилади. гуруҳ, партия, миллат ёки бутун жамиятга хос дунёқарашлар мажмуаси эса, ижтимоий дунёқараш деб юритилади. ижтимоий дунёқараш индивидуал дунёқарашлар йиғиндисидан дунёга келади, дейиш мумкин. фалсафанинг ўзи бир дунёқарашдир, одамнинг дунёга бўлган қарашларининг йиғиндисидир. дунёқараш мифологик диний фалсафий дунёқарашнинг мифологик моҳияти бугунги фан-техника тараққиёти, инсоннинг ақлий салоҳияти бағоят …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "falsafa va uning jamoyatdagi roli"

powerpoint presentation мавзу: фалсафа ва унинг жамиятдаги роли. режа: фалсафа тушунчасининг келиб чиқиши. дунёқарашнинг тарихий шакллари. дунёни фалсафий идрок этишнинг ўзига хос ҳусусиятлар. ҳозирги даврда фалсафага муносабат. «фалсафа» тушунчасининг келиб чиқиши. ҳар қандай номаълум сўз мазмунини унинг этимологиясидан, яъни у қачон, қандай ва нима учун юзага келганини аниқлашдан бошлаш ўринли бўлади. «фалсафа» тушунчаси юнонча пҳилео – севаман ва сопҳиа – донолик сўзларидан келиб чиққан бўлиб, мазкур атаманинг дастлабки маъносини доноликка муҳаббат деб талқин қилиш мумкин. фалсафа сўзини илк бор қадимги юнон мутафаккири пифагор милоддан аввалги vi асрда тайёр ҳолда (афсоналар, ривоятлар, анъаналар орқали) авлоддан авлодга ўтувчи билим билан инсон ўз ақлига таяниб, мушоҳада юритиш ва тан...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PPT (424,0 КБ). Чтобы скачать "falsafa va uning jamoyatdagi roli", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: falsafa va uning jamoyatdagi ro… PPT 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram