фалсафа фанининг мавзуи, муаммолари ва вазифалари

DOC 180,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663535781.doc фалсафа фанининг мавзуи, муаммолари ва вазифалари режа: 1. фалсафанинг мавзуси ва илмий билимлар тизимида тутган ўрни 2. фалсафа ва дунёқараш 3.фалсафанинг муаммолари, сахалари ва вазифалари 4. мустақиллик ва янги фалсафани шакллантириш масалалари башарият милодий xx аср билан хайрлашиб, учинчи минг йилликка қадам қўймоқда. èíñîíèÿò бугунги кунга келиб, ижтимоий ҳаётнинг барча соҳаларида улкан ютуқларга эришди. фан ва техника, маданият ва маориф беқиёс ривожланди. одамзод ўзининг ақл-заковати ва меҳнати билан жуда кўп янгиликлар яратди. дунёнинг кўплаб сир-асрори кашф этилди, буюк ихтиролар қилинди. маънавий бойликлар орасида фалсафа илмида тўпланган ҳикматлар хазинаси энг муҳим ўрин тутади. ҳар бир даврнинг буюк донишмандлари бўлади. улар ўз юрти ва халқининг тафаккури, руҳияти ҳамда орзу-интилишларини фалсафий таълимотларида, муайян даражада, ифода этганлар, жамият фаровонлиги ва миллат равнақи учун хизмат қиладиган юксак ғояларни ўртага ташлаганлар. õалқни буюк мақсадлар сари етакловчи байроқ сифатида намоён бўладиган бу ғояларнинг муайян давр мафкурасига айланишида фалсафий билимлар катта аҳамият касб этади. аввало, фалсафа ўзи …

ия» атамаси ва у ифода этадиган билимлар мажмуи қадимги юнонистон ва римда эрамиздан аввалги vii-iii асрларда юз берган буюк юксалиш натижаси сифатида юзага келган эди. ўша даврда эндигина шаклланиб келаётган назарий фикрнинг ифодаси фалсафий тафаккур оламни яхлит ва бир бутун ҳолда тушуниш мужассамига айланган эди. қадимги юнонистонда «философия» атамасини дастлаб, математика фани орқали барчамизга яхши маълум бўлган, буюк аллома пифагор ишлатган. европа маданиятига эса, у буюк юнон файласуфи афлотун асарлари орқали кириб келган. шу тариқа, у аввало, қадимги юнонистонда алоҳида билим соҳасига, тўғрироғи, «фанларнинг отаси», яъни асосий фанга айланган. қадимги дунёда фанларнинг барчасини, улар қандай илмий масалалар билан шуғулланишидан қатъи назар, философия деб атаганлар. у ҳам ижтимоий борлиқ, ҳам табиат тўғрисидаги илм ҳисобланар эди. шу маънода, дастлабки философия олам ва унда инсоннинг тутган ўрни ҳақидаги қарашлар тизими бўлиб, дунёни илмий билиш заруратидан вужудга келган эди. бундан ташқари, қадимги юнонистонда юз берган буюк уйғониш даври ўзига хос фалсафий мафкурани ҳам яратганлиги …

ҳаётнинг қадрига етиш — бошқа гап. шу маънода, бизда қадим замонларда файласуф деганда, кўпдан-кўп илм соҳаларини эгаллаган, устоз ва муаллим сифатида шуҳрат қозонган аллома ва мутафаккир кишилар тушунилган. хiх аср немис қадриятшуноси и. риккерт ҳам шунга ўхшаш фикрни қуйидагича баён қилган: «одамзод олам ва одам ҳамда ҳаётнинг қадрини англаб, улар омонат бир нарса эканини тушуна бошлаган даврлардан фалсафий фикрлашга киришган. бинобарин, биринчи файласуф, ким бўлганидан қатъи назар, ҳаётни қадрлайдиган киши бўлгани шубҳасиз». фалсафа, аввало, муайян илмий билимлар тизимидир. у, бир томондан, инсоннинг воқеликни ақл воситасида идрок этиши, иккинчи томондан, онгнинг афсона ва ривоятлар асосидаги шакллардан узил-кесил ажралиш жараёни натижасидир. бу икки жиҳат бир-бири билан узвий боғлиқ. чунки беҳуда хаёлпарастлик, ҳавойи ва афсонавий фикрлаш тарзидан халос бўлиш илмий билимларни эгаллаш орқали рўй беради. энг муҳими, фалсафа кундалик турмушда учраб турадиган эскилик асоратлари, бидъат ва чекланишларга мухолиф бўлган ҳурфикрликдир. фалсафа айнан ана шундай янги дунёқарашнинг шаклланиши учун асос бўлди. «фалсафа» атамаси «философия»нинг …

инг миллийлигини акс эттириш имконияти туғилади. аммо онтология, гносеология, натурфилософия, антропология каби фан соҳалари нуқтаи назаридан қаралса, ушбу таърифда умуминсонийлик ва универсаллик фалсафанинг асосий хусусияти эканини таъкидлаш лозим бўлади. ҳақиқий фалсафа тафаккур маҳсули бўлган нарсаларни олий даражадаги ҳақиқат сифатида мутлақлаштирмайди. бу борада суқротнинг «мен ҳеч нарсани билмаслигимни биламан» деган эътирофи ҳақиқат мезонидир. ҳолбуки, суқрот қадимги юнонистоннинг энг билимли файласуфи бўлган. у билимдон, баҳс-мунозара чоғида ҳар қандай суҳбатдошни ҳам мот қилиб қўя олгани ҳақида тарихда мисоллар кўп. фалсафий билимлар ривожи узлуксиз жараён бўлиб, у инсониятнинг тафаккур бобида илгари эришган ютуқларни танқидий баҳолашни тақозо этади. бироқ бу — уларни тамоман рад этиш, кўр-кўрона танқид қилиш лозим дегани эмас, балки уларга хос барча хато ва камчиликларни англаб, яхши ва ижобий жиҳатларидан фойдаланиш демакдир. ана шундай танқидий ёндашув ва ворислик фалсафанинг муҳим хусусиятларидан биридир. бу фаннинг олдига қўйилган вазифаларга ва унинг ҳаётдаги ўрнига қараб, ижтимоий тараққиётнинг турли даврларида унга бўлган муносабат ҳам ўзгариб борган. …

маданиятини янада юксакроқ босқичга кўтаришга хизмат қилган. ҳар бир фалсафий ғоя, мафкура, билимлар тизими асосан ўз даври хусусиятларини акс эттирган. улар замон руҳи ва маънавиятини ўзида мужассамлаштирган, давр муаммоларини ҳал этишда қўл келган. шунинг учун афлотун, форобий ва беруний, навоий ва хегелнинг асар ва таълимотларида улар яшаб ўтган давр ғоялари акс этган. кишилик жамияти ҳеч қачон бир текис ва силлиқ ривожланмаган. тараққиёт ортидан инқирозлар, ютуқлар кетидан мағлубиятлар, фаровонликлар изидан заволга юз тутишлар таъқиб этган. муайян жамият иқтисодий-сиёсий, ахлоқий-диний, бадиий-эстетик тараққиёт борасида инқирозга дуч келар экан, ундан чиқиб кетиш учун илғор фалсафий таълимотларга эҳтиёж сезади. шунинг учун ҳам буюк фалсафий таълимотларни, бир томондан, маданий-интеллектуал ривожланиш самараси, иккинчи томондан, туб ижтимоий ўзгаришлар тақозоси дейиш мумкин. муайян тарихий бурилиш даврида «фалсафа нима ўзи?» деган масала долзарб аҳамият касб этиши ҳам шундан. ана шундай даврларда кишилар фалсафанинг моҳияти, унинг мақсад ва вазифаларини янгича идрок этганлар. қадимги юнонистон ва рим давридан буён ўтган икки минг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фалсафа фанининг мавзуи, муаммолари ва вазифалари"

1663535781.doc фалсафа фанининг мавзуи, муаммолари ва вазифалари режа: 1. фалсафанинг мавзуси ва илмий билимлар тизимида тутган ўрни 2. фалсафа ва дунёқараш 3.фалсафанинг муаммолари, сахалари ва вазифалари 4. мустақиллик ва янги фалсафани шакллантириш масалалари башарият милодий xx аср билан хайрлашиб, учинчи минг йилликка қадам қўймоқда. èíñîíèÿò бугунги кунга келиб, ижтимоий ҳаётнинг барча соҳаларида улкан ютуқларга эришди. фан ва техника, маданият ва маориф беқиёс ривожланди. одамзод ўзининг ақл-заковати ва меҳнати билан жуда кўп янгиликлар яратди. дунёнинг кўплаб сир-асрори кашф этилди, буюк ихтиролар қилинди. маънавий бойликлар орасида фалсафа илмида тўпланган ҳикматлар хазинаси энг муҳим ўрин тутади. ҳар бир даврнинг буюк донишмандлари бўлади. улар ўз юрти ва халқининг тафаккури, руҳ...

Формат DOC, 180,0 КБ. Чтобы скачать "фалсафа фанининг мавзуи, муаммолари ва вазифалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фалсафа фанининг мавзуи, муаммо… DOC Бесплатная загрузка Telegram