falsafa fanidan o‘quv-uslubiy majmua

DOCX 198 pages 584.4 KB Free download

198 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 584.4 KB

File type DOCX

Pages 198

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 198

“falsafa” fanidan o‘quv-uslubiy majmua barcha bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari uchun urganch – 2023 mundarija ma’ruza mashg‘ulotlari mazmuni………………….. 4 amaliy mashg‘ulotlar mazmuni……………………... 175 seminar mashg‘ulotlar mazmuni 180 glossariy………………………………………………………… 185 ilovalar: · tarqatma materiallar · test · baholash mezonlari 190 ma`ruza matni 1-mavzu. falsafa va uning jamiyat hayotidagi roli reja 1. falsafaning predmeti, asosiy masalalari, tuzulmasi, funksiyalari. 2. falsafaning paydo bo‘lishi va jamiyat rivojlanishidagi ahamiyati. 3. dunyoqarashning mohiyati, tuzilishi va asosiy funksiyalari. 4. dunyoqarashning tarixiy shakllari: mifologik va diniy dunyoqarash, falsafiy va ilmiy dunyoqarash, ularning o‘aro aloqadorligi hamda o‘ziga xosligi. 5. raqamli sivilizatsiya sharoitida yoshlar dunyoqarashida axboriy tahdidlarga qarshi imunitetni shakllantirishda falsafaning ahamiyati. tayanch so’z va iboralar: falsafa, ontologiya, gnoseologiya, falsafiy antropologiya, etika, estetika, kosmosentrizm, globallashuv, aksiologiya, falsafa, paydeyya, borliq, falsafiy muammolar, dunyoqarash, mifalogiya, mifalogik dunyoqarash, diniy dunyoqarash, falsafiy dunyoqarash, falsafaning funksiyalari, metodologik funksiya, aksiologik funksiya, tarbiyaviy funksiya. ushbu leksiyada olam-odam munosabatlarini ilmiy tushunishda falsafiy qarashlarning alohida, betakror o‘rni borligiga e’tibor qaratiladi. falsafaning …

2 / 198

a ayrimlikning farqini anglab olish muhimdir. «falsafa» umumiy va keng tushuncha bo‘lib, olam, unda odam va uning uyushmalari (jamoalari, ijtimoiy harakatlari, partiyalari, davlatlari va h.k.)ning o‘rni, qisqasi inson omili qanday? degan savollarga xar bir tarixiy davrda, mintaqa va mamlakat xalqlari tafakkur va turmush tarzlaridan kelib chiqib, turlicha qarashlar mavjud bo‘lib kelgan va hozir ham shunday. insonda tabiatan falsafiy fikrlashga moyillik kuchli. «filosofiya» atamasi yunoncha ikkita so‘z birikmasidir. («filio» - sevaman, «sofio» - donolik) «falsafa» esa lotincha «filosofiya» so‘zining o‘zbekchalashgan shakli bo‘lib, u «donishmandlikni sevish» ma’nosini anglatadi. nemis filosofi gegelning fikricha, falsafa donishmandlikning o‘zidir. shu nuqtai nazardan qaraganda, ertaklar, rivoyatlar, dostonlar, qo‘shiqlardan tortib, barcha dinlarning muqaddas kitoblaridagi olam, unda odamning o‘rni qanday bo‘lishi kerak, degan savolga o‘ziga xos javoblar bor. shuning uchun qadimgi greklar barcha fanlarni falsafa, ya’ni donolik, donishmandlik ifodasi xisoblaganlar. natijada odatiy (kundalik) ongda tarixan «falsafa – fanlar fani», «falsafa – fanlar onasi» degan fikr keng tarqalgan. eshitilishi jozibali …

3 / 198

bunday g‘ayriilmiy nuqtai nazarda turgan vatandoshlarimiz ham yo‘q emas. bunday fikrlar xatoligini, gayriilmiy ekanligini g‘oyaviy-nazariy jixatdan isbotlash dolzarb vazifalardan biri bo‘lib turibdi. chunki falsafa fan sifatida shakllanib, o‘z tadqiqot sohasi aniqlanganiga ancha vaqt bo‘ldi. falsafa fan sifatida mavjud narsa va hodisalarning eng umumiy aloqadorligi va rivojlanish qonunlarini, odam-olam munosabatlarining tub mohiyatini bilishga imkon yaratadi. bu haqda ¤rta asrning mashhur faylasufi, «ikkinchi muallim» nomi bilan jahonga tanilgan olim abu nasr forobiy bunday deydi: «mavjudot haqidagi bilim qo‘lga kiritilsa, shu haqda ta’lim berilsa, mavjudotdan bo‘lgan narsaning zoti bilinsa, narsaning ma’nosi tushunilsa, ishonchli dalil-hujjatlar asosida shu narsa haqida miyada bir turli ishonch va tasavvur paydo bo‘lsa, mana shu ma’lumotga doir fanni falsafa deymiz. falsafa bilimi ochiq-oydin ishonchli dalil-hujjatlarga ega bo‘ladi.odamlar falsafa yo‘li bilan isbot etilgan mavjud narsa haqida to‘la ishonch va qanoatga ega bo‘ladilar». bu fikrlardan ko‘rinib turibdiki, vatandoshimiz abu nasr farobiy o‘z xulosalarida falsafa fan sifatida ilm-fan dalillariga asoslanishi, odam-olam munoabatlari shulardan …

4 / 198

olganining guvohi bo‘lasiz. «falsafa» atama sifatida tarixan turlicha ma’nolarda qo‘llab kelindi. jahondagi juda ko‘p olimlarning asrlar davomidagi izlanishlari, tadqiqotlari natijasi sifatida «olam-odam» munosabatlariga ilmiy-falsafiy yondashuvga imkon tugdiradigan o‘z tushunchalari, kategoriyalari, qonunlari, uslublari, tamoyillari aniq-ravshan bo‘lgach, nemis faylasufi gegel tomonidan ularni muayyan bir tizim (sistema)ga solish boshlandi. olam va uning umumiy manzarasi, buni bilish mumkin yoki mumkin emasligi, shu jarayonda odamning o‘rni va olamni o‘zgartirishdagi rolini aniqlash, olamga go‘zallik qonunlariga asoslanib munosabat belgilashning turli usullariga amal qilish jarayonida muayyan dunyoqarash va tafakkur tarzi shakllanadi, shu dunyoqarashga va tafakkur tarziga muvofiq qadriyatli ong vujudga keladi. bu dunyoqarash va qadriyatli ong odamning muayyan yo‘nalishdagi imon-e’tiqodida o‘z mujassamini topadi. demak, falsafa fanining predmeti ana shu holatlarni qamrab olishi kerak, deb hisoblaymiz. shuning uchun ham falsafa fani predmetining quyidagi ta’rifini beramiz va uni o‘z nuqtai nazarimizdan turib tavsiflaymiz. olamni ilmiy bilish, unda odamning o‘rni va o‘zaro munosabatini aniqlash jarayonida keng qamrovli tafakkur tarziga asoslanib, ilmiy …

5 / 198

iladigan o‘z o‘rni, yo‘li, usuli, vositalari, mezoni, maromi, qadriyatlari, ideallari borligini ham nazarda tutadi. olamning bir zarrasi va ayni chog‘da o‘zi bir sirli olam bo‘lgan odamning o‘zi yashayotgan tarixiy, geografik va ijtimoiy muhitda muayyan o‘rni va o‘ynaydigan roli borligi (yaratuvchi yoki buzuvchi kuch ekanligi) e’tirof etilib, buni bilish zarurati ayon bo‘ladi. odamzot olamni bilishda pastdan yuqoriga, soddadan murakkablikka, chekli qarashdan keng qamrovli qarashga tomon borish jarayonida g‘or odamlariga xos olg‘irlik, bosqinchilik tafakkur tarzi va cheklangan (sohaviy) tafakkur tarzidan keng qamrovli (falsafiy) tafakkur tarziga tomon ketayotgani, bunda falsafaning alohida, betakror o‘rni borligiga e’tibor qaratiladi. va bu hol inson tafakkur tarzini o‘zgartirib borishining ahamiyati haqida teran fikrlar bildirishni nazarda tutadi. ta’rifning umumiy mazmunida muayyan dunyoqarash va tafakkur tarzining odam ma’naviy-ahloqiy qiyofasi timsolida gavdalanishini namoyon etadigan imon-e’tiqodga munosabat ham bor. chunki falsafa fani bu masalani chetlab o‘tmasligi kerak, zero har bir dunyoqarashdagi mazmun, yo‘nalish odam ongi va qalbidan joy olib, imon-e’tiqodiga aylangandagina, ular …

Want to read more?

Download all 198 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa fanidan o‘quv-uslubiy majmua"

“falsafa” fanidan o‘quv-uslubiy majmua barcha bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari uchun urganch – 2023 mundarija ma’ruza mashg‘ulotlari mazmuni………………….. 4 amaliy mashg‘ulotlar mazmuni……………………... 175 seminar mashg‘ulotlar mazmuni 180 glossariy………………………………………………………… 185 ilovalar: · tarqatma materiallar · test · baholash mezonlari 190 ma`ruza matni 1-mavzu. falsafa va uning jamiyat hayotidagi roli reja 1. falsafaning predmeti, asosiy masalalari, tuzulmasi, funksiyalari. 2. falsafaning paydo bo‘lishi va jamiyat rivojlanishidagi ahamiyati. 3. dunyoqarashning mohiyati, tuzilishi va asosiy funksiyalari. 4. dunyoqarashning tarixiy shakllari: mifologik va diniy dunyoqarash, falsafiy va ilmiy dunyoqarash, ularning o‘aro aloqadorligi hamda o‘ziga xosligi. 5. raqamli sivilizatsiya sharoitida yoshlar duny...

This file contains 198 pages in DOCX format (584.4 KB). To download "falsafa fanidan o‘quv-uslubiy majmua", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa fanidan o‘quv-uslubiy m… DOCX 198 pages Free download Telegram