ozarbayjon ( azarbayjon ) adabiyoti

DOC 2,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662585739.doc αζαρ ozarbayjon adabiyoti reja 1. ozarbayjon xalqi tarixi va folklori 2. vidoiy va voqif ijodi 3. “qo`rqut ota kitobi” haqida ozarbayjon xalqi tarixi va folklori. ozarbayjon xalqi kavkaz va kavkaz ortida yashovchi xalqlar orasida qadimiy madaniyat tarixi va boy adabiyotga ega bo`lgan xalqlardan biridir (ozarbayjon tili turkiy tillar oilasiga mansubdir). uning xalq og`zaki ijodi va yozma adabiyot shaklida yaratilgan eng qadimgi namunalarida odamiylik, haqiqat va adolat uchun kurash, mehnatga muhabbat va qardosh xalqlarga hurmat singari olijanob tuyg`ular o`z ifodasini topgan. turli-tuman adabiy janrlarda yaratilgan xalq ishqiy-qahramonlik dostonlari, ertaklari, marosim va muhabbat qo`shiqlari, shuningdek, xalq latifalari va maqollaridan iborat folklor asarlari turli tarixiy davrlarda yaratilib, og`izdan og`izga ko`chib, bizgacha yetib kelgan. bulardan eng mashhurlari “qo`rqut ota kitobi”, “ko`r o`g`li” eposlari, “oshiq g`arib”, “shoh ismoil”, “asli va karam” ishqiy dostonlari, melik-mamed va kal ahmad sarguzashtlaridan hikoya qiluvchi kulgili-ertaklar, insoniy muhabbatni olqishlovchi to`rtlik bayotlardir.xalq og`zaki ijodi asarlarini yozib olish va o`rganish ishlari …

yaratilgan. ”qo`rqut ota kitobi” taxminan vii–viii asrlarda, hali ozarbayjon tilida yozma adabiyot uncha taraqqiy etmagan bir sharoitda, ona tilida ijod etilgan yirik badiiy asar sifatida katta ahamiyatga ega. uning 12 qissasida o`g`iz-turkiy qabilalarning o`z mustaqilligi uchun chet el bosqinchilariga qarshi olib borgan kurashlari tasvirlangan. ozarbayjonda vii-viii asrlarda arab tili, ix asrdan boshlab esa fors tili rasmiy davlat tili hisoblanganligi tufayli ismoil yassor (vii asr), ahmad tabriziy (x asr), bahmanyor alii bokuyi, xatib tabriziy (xv asr) kabi o`nlab ozarbayjon shoirlari o`z asarlarini arab va fors tillarida yozdilar. keyinchalik bu an`anani ozarbayjon shoirlaridan hoqoniy-shervoniy, nizomiy-ganjaviy, muhammad fuzuliy va mirzo fatali oxundovlar ham davom ettirdilar.bu so`z san`atkorlari yaratgan asarlar tabiiy ozarbayjon adabiyoti mahsulidir. chunki turli tarixiy sharoitda yashab qalam tebratgan bu shoirlar ijodida ozarbayjondagi turli ijtimoiy tabaqalarning hayotini aks ettirish asosiy o`rin tutgan edi. xi-xii asrlarga kelib arab istilochilari ta`sirining kun sayin susayishi natijasida ozarbayjonda mustaqil mahalliy feodal davlatlari yuzaga keldi. bu feodal …

n oziqlandi. ammo ularning shoirlik taqdiri bir-biridan farq qiladi. chunonchi, vidodiyga hayot achchiq-chuchuklari qattiq botgani uchun u foniy dunyoning turli-tuman masalalari haqida qayg`urib, xayol surdi. vidodiy hayotda juda qiynalib yashadi, u mavjud siyosiy tuzum bilan kelisholmadi. shuning uchun uning asarlarida hasrat va nadomat motivlari yetakchi o`rinda turadi. shoirning “turnalar”, “yig`laysan” kabi asarlari va voqifga yuborgan she`riy maktublarida bu ayniqsa ko`zga yaqqol tashlanadi. mehnatkash oilada tug`ilib voyaga yetgan, o`z aql - idroki bilan vazirlik darajasiga ko`tarilgan mullo panoh o`g`li voqif ijodida esa asosan hayotbaxsh rux hukmiron edi. shoir hayot go`zalligini madh etib, inson shu dunyoda ham baxtli yashash mumkin deb, o`sha davrdan tushkinlik kayfiyatidagi sheriyatga qarshi bordi. mullo panoh voqif ozarbayjonning qozoq rayonidagi saloqli qishlog`ida tug`ilgan. yoshligida o`z davrining mashhur olimlaridan dars olgan. keyinchalik uning oilasi shusha shahriga ko`chib borgan. voqif bu yerda o`qituvchilik qilgan, tez orada uning mashhur shoir bilimdon va donishmand kishi ekanligi shusha xoni ibrohimbekka yetadi. uni saroyga …

don ham, yog` ham allaqachon tugovdi, etni-ku ko`rmaymiz, mo`jol ham yo`qdir. bizning bu dunyoda na molimiz bor va na uyda sohibjamolimiz bor voqif, chiranmaki, kamolimiz bor, xudoga shukurki, xamol ham yo`qdir. ko`rinib turibdiki, shoir mehnatkash xalqning og`ir axvolini tasvirlab, o`zini ham ular bilan bir qatorda hisoblayapti. shoirning “boq”, “ko`rmadim” nomli she`rlarida ham adolatsiz zamondan shikoyat motivlari ko`zga tashlanib turadi. voqif g`azallarida asosan sharq g`azalchilik an`anasi davom ettirilgan.ishq-muhabbat mavzuidagi g`azallar asosiy o`rinni egallaydi.shoir bu g`azallarida dunyoviy ishqni ko`proq kuylaydi. seviklim, bu nazokatda gulu ra`nodan ortiqsan sanobar, sarvi shamshod, to`biyi zebodan ortiqsan. qoshing toqin qo`yib, mehrobga men qilmadim sajda, ki sen yuz martaba ul ka`bayi ulyodan ortiqsan. menam voqifmanu – farhod ila majnundan a`loman, agar sensan – o`shal shirin ila laylodan ortiqsan. shoirning ushbu she`ri ham klassik an`anaviy janrda yozilgan. unda qofiya, radif va vaznlar ma`lum tartib – qoidalarga rioya qilingan. lekin g`azalda ma`shuqa sifatlari xatto ka`badan yuz marta ortiqsan deb tavsiflanayapti. …

ikni mustahkamlashga xizmat qiluvchi har qanday ish e`zozlidir. tarjimachilik- qo`shqanotli hodisa. u bir tomondan xalqlararo do`stlikni mustahkamlaydi, ikkinchi tomondan yangi tarjima shu asarga ega bo`lgan xalqning milliy ongini, madaniyatini yanada rivojlantiradi. shu ma`noda har qanday bosqichdagi sivilizatsiyada tarjimachilikning roli kattadir. kim bilsin, mutarjimlarning kamtarona va hokisor mehnati ta`sirisiz g`arbu-sharkdagi uyg`onish davrlari vujudga kelarmidi, yo`qmi? tarjima asarlar shunchaki o`z-o`zidan paydo bo`lmay, buning uchun nihoyatda muhim subyektiv va obyektiv faktorlar, shart-sharoitlar bo`lishi zarurligini ham ta`kidlash kerak. birinchidan, jahon adabiyotining, aytaylik, mukammal va nodir asarini o`z ona tiliga tarjima etmoq uchun, avvalambor, mutarjim o`zidagi ilohiy salohiyat nuqtai nazaridan bu ishni amalga oshira olish darajasiga yetgan bo`lishi kerak. ikkinchidan, tarjima qilinayotgan asardagi dard bilan tarjimon dardlari bir nuqtada uchrashgan va uyg`unlashgan takdirdagina bu asar yangi zaminda o`ziga xos mash`ala bo`la oladi. uchinchidan, bu asar tarjima qilinayotgan xalq uchun muayyan xohishlar hosilasigina emas, bamisli asliyatdagi kabi ehgiyoj farzandi bo`lgani chog`dagina kutilgan natijalarni berishi mumkin. «qo`rqut …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ozarbayjon ( azarbayjon ) adabiyoti"

1662585739.doc αζαρ ozarbayjon adabiyoti reja 1. ozarbayjon xalqi tarixi va folklori 2. vidoiy va voqif ijodi 3. “qo`rqut ota kitobi” haqida ozarbayjon xalqi tarixi va folklori. ozarbayjon xalqi kavkaz va kavkaz ortida yashovchi xalqlar orasida qadimiy madaniyat tarixi va boy adabiyotga ega bo`lgan xalqlardan biridir (ozarbayjon tili turkiy tillar oilasiga mansubdir). uning xalq og`zaki ijodi va yozma adabiyot shaklida yaratilgan eng qadimgi namunalarida odamiylik, haqiqat va adolat uchun kurash, mehnatga muhabbat va qardosh xalqlarga hurmat singari olijanob tuyg`ular o`z ifodasini topgan. turli-tuman adabiy janrlarda yaratilgan xalq ishqiy-qahramonlik dostonlari, ertaklari, marosim va muhabbat qo`shiqlari, shuningdek, xalq latifalari va maqollaridan iborat folklor asarlari turli tarixiy d...

Формат DOC, 2,0 МБ. Чтобы скачать "ozarbayjon ( azarbayjon ) adabiyoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ozarbayjon ( azarbayjon ) adabi… DOC Бесплатная загрузка Telegram