o'zbek xalq og'zaki badiiy ijodi

PPTX 14 pages 267.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 14
xalq og`zaki ijodi an’analari xalq og`zaki ijodi an’analari reja: 1. xalq og`zaki badiiy ijodi. 2. folklorning xalq pedagogikasi bilan aloqasi. 3. folklorning boshqa fanlar bilan aloqasi. 4. o`zbekiston respublikasi hukumatining folklor haqidagi qarorlari. 5. folklor asarlarining og`zaki usulda yaratilishida o`zbek xalq og`zaki badiiy ijodi o`zbek xalqining asrlar davomida ijodkor farzandlari tomonidan yaratilgan madaniy merosidir. bu meros maqollar, matallar, latifalar, qo`shiqlar, ertaklar, dostonlar va boshqa janrlardagi asarlardan iborat. xalqimiz og`zaki ijodining tarixiy ildizlari markaziy osiyoda yashab o`tgan turkiy xalqlarning mifik dunyoqarashiga borib taqaladi. mazkur mifik qarashlar o`rxun - enasoy tosh bitiklari, «o`g`uznoma», «kitobi dadam qo`rqut», koshg`ariy tuzgan «devonu lug`atit-turk», ahmad yugnakiyning «hibatul-haqoyiq», yusuf xos hojibning «qutadg`u bilig» kabi adabiy asarlarida ham o`z ifodasini topgan. o`zbekiston respublikasi mustaqillikka erishgandan so`ng xalq og`zaki ijodiga milliy qadriyatlarning ajralmas tarkibiy qismi sifatida munosabatda bo`la boshlandi. mustaqillik zudlik bilan milliy mafkura asoslarini yaratish vazifasini kun tartibiga qo`ydi. ayniqsa, prezidentimiz i. a. karimovning 1997 yil 31 avgust …
2 / 14
unda jahon ilmu fanida xalq ijodi tushunchasini bildiradi. masalan, biz «folklor» so`zini qo`llaganda xalq og`zaki ijodini nazarda tutamiz. shu bilan birga «folklor» so`zi xalq amaliy san`ati, xalq me`morchiligi va boshqa sohalarni ifodalaydigan atamadir. faqat har bir soha mutaxassisi folklor deganda o`z sohasini, masalan, biz xalq og`zaki ijodini, xoreograf xalq raqsini, musiqashunos esa xalq kuylarini nazarda tutadi. folklor asarlarida xalq hayoti badiiy aks etadi. shuning uchun xalq og`zaki ijodi so`z san`atining - badiiy adabiyotning og`zaki shakli sifatida o`rganiladi. xalq og`zaki ijodining maqol, topishmoq, ertak, doston, tez aytish, sanamachoq, qo`shiq, askiya kabi janrlari bor. xalqimiz tomonidan ming yillar davomida yaratilgan og`zaki ijod namunalari o`zbek xalqining tarixiy va qimmatli madaniy merosidir. ayni kunlarda o`rganish va asrab avaylash qayta-qayta ta`kidlanayotgan xalq qadriyatlari tarkibida xalq og`zaki ijodi ham mavjuddir. xususan, «to`maris», «shiroq» kabi afsonalar, «alpomish», «go`ro`g`lining tug`ilishi», «ravshan», «oshiq g`arib va shohsanam» kabi dostonlar, «bulbuligo`yo», «malikai husnobod», «uch og`a-ini botirlar» kabi ertaklar, lirik qo`shiqlar, marosim …
3 / 14
lganligi alohida ta`kidlangan. bugungi kunda ma`lum bo`lyaptiki, shaxsni tarbiyalashda uning ruhiy holatiga ta`sir kilmasdan samaraga erishib bo`lmaydi. xalq og`zaki ijodida avlod tarbiyasi aynan ana shu usuldan foydalangan holda amalga oshiriladi. jumladan, «alpomish» dostonida alpomishning soddaligi va ishonuvchanligidan foydalangan dushman uni va sheriklarini tuzoqqa tushiradi. qahramonning bir kun may ichib hushyorligining yo`qotishi 7 yil zindonda yotishiga sabab bo`ladi. yoki dostonda aka-uka boybo`ri va boysarining murosasizligi tufayli o`n minglab qo`ng`irotliklarning boshiga misilsiz ko`rgiliklar tushadi. bundan ma`lum bo`ladiki, dono xalqimiz psixologiya fanining zamonaviy yutuqlaridan bexabar holda yoshlarni tarbiyalashda eng ma`qul yo`lni tanlagan ekan. pedagogikada yosh avlodni vatanparvarlik, xalqparvarlik, mehnatsevarlik, rostgo`ylik ruhida tarbiyalash masalasiga alohida e`tibor beriladi. bundan tashqari, xalq o`z farzandlarining ziyrak, irodali, insonparvar bo`lib etishishini orzu qilgan. xalq og`zaki badiiy ijodidagi asarlarda tanqid ostiga olingan qahramon o`z fe`lidagi kamchiliklarni tuzatadi va murod-maqsadiga etadi. bu misollar ham xalqimiz og`zaki ijodining muhim tarbiyaviy ahamiyatga ega ekanini tasdiqlaydi. xalq og`zaki ijodi bilan yaqindan tanishish bu …
4 / 14
tgan asarning ma`rifiy ahamiyatini ham e`tiborga olmoq maqsadga muvofiqdir. chunki xalq og`zaki ijodida katta o`rin tutuvchi doston va ertaklar orqali yosh avlodga qadim zamonlarda quyosh, er, suv, ot, tuya, yo`lbars, baliq, qaldirg`och, behi, chinor kabi tushunchalarning muqaddasligi uqtirilgan. shuningdek, bunday asarlarda to`y, aza kabi marosimlar qanday o`tkazilishi haqida aniq ma`lumotlar berilgan. natijada doston va ertaklarni tinglovchilar bir tomondan, hayot, ikkinchi tomondan, badiiy ijod namunalari orqali milliy qadriyatlarimiz ruhida tarbiyalanganlar. bu esa bugungi kunda davlatimiz tomonidan alohida e`tibor berilayotgan umuminsoniylikni va milliylikni, mustaqillik mafkurasi asoslarini o`zlashtirish omili hisoblangan. akademik litsey talabalar yaqin kelajakda oliy o`quv yurtlariga o`qishga kirishlarini va ko`plari maorif xodimlari bo`lib etishishini nazarda tutsak, og`zaki ijod asarlarini o`rganishlari zarurligi aniq seziladi. talabalar og`zaki ijod asarlarini o`qish jarayonida faqat asar mazmuniga emas, balki asar matnidagi mifik dunyoqarash elementlariga, rasm-rusum o`tkazish tartiblariga ham e`tibor bermoqlari lozimdir. o`zbek xalq og`zaki ijodi namunalarida ilgari surilgan ezgu g`oyalar xalq pedagogikasi bilan chambarchas bog`liqligi katta …
5 / 14
ik boy tarixi, urf – odatlari, ezgu fazilatlari folklor asarlarida badiiy in`ikosini topganligi vatanimiz tarixini o`rganishda katta ahamiyat kasb etadi. vatanimizda istiqlol yillarida folklor bilan bog`liq bir qancha qarorlar qabul qilindi va xayrli ishlar amalga oshirildi. jumladan, 1991 yildan buyon navro`z bayrami umumxalq bayrami sifatida nishonlanmoqda. keyingi yillarda o`zbek folklori namunalarining ko`plab nashr etilayotgani ham og`zaki ijodimizga davlat siyosati darajasida baho berilayotganini ko`rsatuvchi dalildir. 1998 yilning 13 yanvar’ kuni prezidentimiz i.a.karimov «alpomish» dostonining 1000 yilligini nishonlash haqidagi farmonga imzo chekdi. yubiley tantanalari 1999 yil noyabr oyida surxondaryoda keng nishonlandi. yuneskoning 1999 yil noyabrdagi 30-sessiyasida «avesto» kitobining 2700 yillik yubileyini nishonlash haqidagi qarori qabul qilingan edi. 2000 yil 23 martda esa bu ezgu tashabbusni qo`llab - quvvatlovchi o`zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining «avesto»ning 2700 yilligini nishonlash to`g`risidagi qarori qabul qilindi. shundan so`ng bu qadimiy kitob haqida o`nlab maqolalar, tadqiqotlar e`lon qilindi. shoir asqar mahkam asarning kattagina qismini o`zbek tiliga she`iy usulda, atoqli …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbek xalq og'zaki badiiy ijodi"

xalq og`zaki ijodi an’analari xalq og`zaki ijodi an’analari reja: 1. xalq og`zaki badiiy ijodi. 2. folklorning xalq pedagogikasi bilan aloqasi. 3. folklorning boshqa fanlar bilan aloqasi. 4. o`zbekiston respublikasi hukumatining folklor haqidagi qarorlari. 5. folklor asarlarining og`zaki usulda yaratilishida o`zbek xalq og`zaki badiiy ijodi o`zbek xalqining asrlar davomida ijodkor farzandlari tomonidan yaratilgan madaniy merosidir. bu meros maqollar, matallar, latifalar, qo`shiqlar, ertaklar, dostonlar va boshqa janrlardagi asarlardan iborat. xalqimiz og`zaki ijodining tarixiy ildizlari markaziy osiyoda yashab o`tgan turkiy xalqlarning mifik dunyoqarashiga borib taqaladi. mazkur mifik qarashlar o`rxun - enasoy tosh bitiklari, «o`g`uznoma», «kitobi dadam qo`rqut», koshg`ariy tuzgan «devonu ...

This file contains 14 pages in PPTX format (267.6 KB). To download "o'zbek xalq og'zaki badiiy ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbek xalq og'zaki badiiy ijodi PPTX 14 pages Free download Telegram