qoraqalpoq adabiyoti

DOC 2.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662755470.doc αζαρ qoraqalpoq adabiyoti reja: 1. qoraqalpoq xalq og`zaki ijodi. 2. xviii-xix asrlar qoraqalpoq adabiyoti. yozma adabiyotning shakllanishi. 3. xx asr qoraqalpoq adabiyoti. 4. o`zaro adabiy aloqalar. qoraqalpoq xalqining o`ziga xos juda boy og`zaki ijodi va adabiyoti bor.xalqning orzu-istaklari folklor asarlarda o`z ifodasini topgan. xalq og`zaki ijodining bizgacha yetib kelgan namunalari orasida ajoyib lirik mazmundagi she`riy asarlarni ham, salmoqdor qahramonlik dostonlarini ham uchratish mumkin. qoraqalpoq xalqining “qirqqiz”, “er qo`shay”, “mast podsho”, “shaxriyor”, “alpomish” kabi dostonlarining deyarli hammasida vatanparvarlik g`oyalari va demokratik motivlar yorqin ifodalangan.shu bilan birgalikda qoraqolpoq folklorida qardosh turkiy xalqlarning adabiyotida mavjud bo`lgan “oshiq g`arib”, “yusuf va zulayxo”, “oshiq xamro”, “yusuf ahmad” kabi dostonlarni ham uchratish mumkin. qoraqalpoq yozuvchilari ham xxasrga qadar arab yozuvida ijod qilishgan.bular orasida xviii-xixasrlar etagida yashab ijod etgan jiyan jirav kabi shoirning ijodi alohida e`tiborga loyiq.u o`zining “darbadar el” nomli dostonida qoraqalpoq elining abulxayrxonga qarshi olib borgan kurashi hamda ayanchli taqdiri xaqida hikoya qiladi. qoraqaopoq …

jamiyatidagi hukmron doiralarning, jumladan ruhoniylarning zulmini, yaramas qilmishlarini fosh qilishga qaratdi. ayniqsa o`zining “shajar”, “ernazar biy”, “oydo`st biy” va “ahmoq podsho” dostonlari bilan qoraqalpoq klassik poeziyasida dostonchilikning rivojlanishiga salmoqli hissa qo`shdi. qoraqalpoq va o`zbek xalqlarining tarixi bir-biriga chambarchas bog`liq bo`lganiday, bu ikki qon-qarindosh xalqning adabiyoti o`rtasida o`zaro aloqa va ta`sir ham bir necha asrlik tarixga ega. o`zbek xalq doston va ertaklari (masalan, “alpomish”) ko`pdan beri qoraqalpoq halqi orasida mashhur bo`lganidek, qoraqalpoqlarning “qirq qiz” dostoni ham o`zbek kitobxonlari diqqatini uzoq o`tmish davrlardan o`ziga jalb etib kelgan. xxasrga kelib qoraqalpoq adabiyoti bevosita o`zbek adabiyotining ta`siri ostida ravnaq topdi. matbuot shakllandi. yangi adabiy tur va janrlar vujudga kelib rivojlandi.xx asrning 50 yillariga qadar adabiyotda she`riyat yetakchilik qilgan bo`lsa-da, nasrda ham qator muvaffaqiyatlarga erishildi.jumladan misol tariqasida a.begimovning “baliqchining qizi”, j.oymurzayevning “kamekboyning qilmishlari”,x.seitovning “mashaqqatli baxt”, a.qaypbergenovning “so`ngi xujum” nomli romanlarini ko`rsatish mumkin. ikkinchi jahon urushidan keyingi yillarda o`zbek-qoraqalpoq adabiy aloqalari yanada mustahkamlandi. o`zbek va qoraqalpoq …

ov singari klassik shoirlarning she`r va dostonlari, a.qaipbergenovning “so`nggi hujum”, “qoraqalpoqnoma”asarlari, “suymaganga suykalma” komediyasi xozirgi kunlarda ham o`zbek kitobxonlariga katta estetik zavq bag`ishlab kelmoqda. berdaq (1827-1900) berdimurod qarg`aboy o`g`li berdaq orol dengizi bo`ylarida yashab, baliqchilik bilan tirikchilik qiluvchi oilada dunyoga kelgan. u yoshlikda ota-onasidan yetim qolib, bir burda non uchun ovulma-ovul kezib chiqadi. so`ng ovul maktabida, keyin madrasada tahsil oldi. lekin madrasada o`qishni oxiriga yetkazolmay, uni tashlab ketishga majbur bo`ldi. berdaqning ijodi 18-19 yoshlarida dombira chertib, she`r aytishdan boshlandi. 25 yoshida u iste`dodli shoir sifatida xalq orasida tanildi. berdaqning she`rlari mehnatkash xalqning og`ir hayotini aks ettirishga, xiva xonlari va chor hukumati amaldorlarining zulmiga qarshi xalq noroziligini ifodalashga bag`ishlangan edi. berdaq xalq hayotini, uning ezgu orzu-istaklarini yaxshi bilgan shoir edi. shuning uchun uning she`rlarida xalqparvarlik, vatanparvarlik ruhi kuchli. masalan, o`zining “xalq uchun” nomli she`rida shoir ommani xalq ozodligi, uning ma`naviy va moddiy manfaatlari uchun fidokorlikka chaqiradi. berdaq she`riyatida xotin-qizlar obrazlari ham …

bu aytgan chin so`zim, so`zim emas, mening o`zim, yumilgancha ikki ko`zim, hech vaqt yoshsiz bo`lgan emas. birovlar juda zor bo`ldi, birovlar juda xor bo`ldi. lochinga qurgan to`r bo`ldi, to`rni hech kim uzgan emas. qarag`ay emas, so`kit bo`ldim, qari emas, yigit bo`ldim, tog`dan uchgan burgut bo`ldim, qo`nar yerim bo`lgan emas. gul bo`ldimu, yayramadim, oqil bo`lib, o`ylamadim, bulbul bo`lib sayramadim, hodisa kam bo`lgan emas. qurg`oq kunda yog`in bo`ldim, bo`ron bo`ldim, chaqin bo`ldim, palak yozgan qovun bo`ldim, betashvish kun bo`lgan emas. zolimlarning jabri o`tdi, yig`lay-yig`lay esim ketdi, nega muncha sho`rlik yetdi, yorug` kunim bo`lgan emas. qanchalar och, qanchalar to`q, to`q odamlar qayg`usi yo`q, ochlarning hech uyqusi yo`q, uni to`qlar bilgan emas. qoraqalpoq – xalq bo`lgandan, xalq atog`in olgan kundan, haq taolo yo`l solgandan – bir tenglikni olgan emas. eshonlarda muruvvat yo`q, biy-biylarda adolat yo`q, fuqaroda saodat yo`q, xalq o`ynab-kulgan emas. ey yoronlar, sirtim butun, bag`rim yonib bo`ldi tutun. zolim oshirib o`z haddin, aslo …

t., 1972. 9. www.ziyonet.uz page arxiv | www.arxiv.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qoraqalpoq adabiyoti"

1662755470.doc αζαρ qoraqalpoq adabiyoti reja: 1. qoraqalpoq xalq og`zaki ijodi. 2. xviii-xix asrlar qoraqalpoq adabiyoti. yozma adabiyotning shakllanishi. 3. xx asr qoraqalpoq adabiyoti. 4. o`zaro adabiy aloqalar. qoraqalpoq xalqining o`ziga xos juda boy og`zaki ijodi va adabiyoti bor.xalqning orzu-istaklari folklor asarlarda o`z ifodasini topgan. xalq og`zaki ijodining bizgacha yetib kelgan namunalari orasida ajoyib lirik mazmundagi she`riy asarlarni ham, salmoqdor qahramonlik dostonlarini ham uchratish mumkin. qoraqalpoq xalqining “qirqqiz”, “er qo`shay”, “mast podsho”, “shaxriyor”, “alpomish” kabi dostonlarining deyarli hammasida vatanparvarlik g`oyalari va demokratik motivlar yorqin ifodalangan.shu bilan birgalikda qoraqolpoq folklorida qardosh turkiy xalqlarning adabiyotida mavjud bo...

DOC format, 2.1 MB. To download "qoraqalpoq adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: qoraqalpoq adabiyoti DOC Free download Telegram