gomer hayoti va ijodi

DOCX 6 sahifa 48,3 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 48,3 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

гомер унинг ҳаёти афсоналарга бурканган. у қадим даврлардан тортиб бугунги кунгача грециянинг фахри, ғурури, ифтихори саналади. уни фақат адабиёт ва санъат ихлосмандлари эмас, барча соҳа вакиллари бирдан яхши кўрган, эъзолаган, унинг асарларини билиш, ёд олиш, айтиб бериш барча учун бирдек шараф ҳисобланган. ҳатто ҳаётда яшаган ёки яшамагани ҳам номаълум бу зот гомер эди. ҳозиргача аниқ бўлмаган маълумотларга кўра барча замонларнинг энг зўр эпоси муаллифи сифатида ҳам эътироф, айни пайтда инкор ҳам этиладиган ҳомер эрамиздан олдинги у111-у11 асрларда яшаб ўтган деган қараш мавжуд. аммо бу маълумотлар ҳам аниқ эмас. антик даврларда ҳам ҳомернинг 9 хил таржимаи ҳоли ёзиб қолдирилган. бироқ бу таржимаи ҳолларнинг деярли ҳаммаси афсона ва ривоятлардан бошқа нарса эмас. баъзи олимлар уни эрамиздан олдинги х11 асрда, яъни ўзи тасвирлаган троя уруши даврида яшаган деб ҳисоблайди. геродот эса уни ўзидан 400 йил олдин яшаб ўтган деб келтиради. шунингдек, унинг туғилган жойи ҳам маълум эмас, шахси ҳақидаги маълумотлар ҳам ҳар хил. …

2 / 6

н яна бир неча марта таҳрирларга учраган. айни шу қараш тарафдорлари хх асрда жуда кўпчилликни ташкил қилади. бу қарашга турколог фольклоршунослар ҳам қўшилишади. фольклоршунос олимлар ҳомернинг бахши ўтганига ва туркий бахшилар билан илдизи бир эканига кенг тўхталишади. “алпомиш” ва “одиссия” достонларидаги ўхшашликни ана шу илдизи бирликда деб баҳоловчилар ҳам бор. бу фикрларни америкалик тадқиқоқтчилар, хусусан, дастлаб “оғзаки назария”нинг асосчиси бўлган милман пэрри ҳамда кейинчалик унинг ишини давом эттирган алберт лорд ҳам тасдиқлайди. бу олимларнинг қарашлари машҳур “бахши” номли китобда батафсил акс этган. қадимги туркий элатлар бўлган скифлар ва бошқа қабилаларнинг бахшичилик анъаналари болқон ороллари орқали қадимги юнонистонга ҳам кириб боргани ҳақидаги маълумотлар ҳам талайгина. бу қарашларга кўра “илиада” ва “одиссия” достони ана шу анъаналар таъсирида дунёга келган. баъзи бир турк олимлари ҳомерни “туркий бахши” деб ҳисоблайди ва иккита йирик достондан туркий илдизлар изланади. шунингдек, ҳомер туғилган жойи сифатида еттита шаҳар, афина, родос, смирна, колофон, аргон, саламин, хиослар даво қилади. бу …

3 / 6

ақдирда ҳам инсоният тарихида фақат битта муаллифга нисбат берилган “илиада” ва “одиссия” кўламидаги асар шарқда ҳам, ғарбда ҳам ҳозирча ягона ҳисобланади. ҳомердан олдин нафақат юнон, барча халқлар адабиётида ҳам биз ягона муаллиф яратган ҳам бадиий, ҳам кўлами нуқтайи назардан бундай йирик асарга бу даврларда дуч келмаймиз. ҳомердан илгари ҳам жуда улкан адбиёт бўлганига шубҳа йўқ. негаки, “илиада” ва “одессия” асарлари поэтик жиҳатдан ўзигача бўлган улкан бадиий мушоҳаданинг маҳсули эканига ҳеч ким шубҳа қилмайди. бироқ у адабиёт намуналари бизгача етиб келмаган. бу адабиётлар ҳақида ҳомернинг ўзи ҳамда платон ва геродот келтирган маълумотлар мавжуд, холос. гарчи “гилгамиш” достони “илиада”дан минг йиллар олдин яратилган бўлса-да, у битта муаллифга таллуқли эмас, балки халқ эпоси сифатида қадрлидир. ҳомернинг муаллифлик масаласаси кун тартибига қўйилган кундан бошлаб, айнан ёзма адабиётнинг “илиада” ва “одессия” достонларидан илҳомланиши янада кучайдива бу асарлар таъсирида янги ифода усуллари, янги оқимлар, янги фалсафий қарашлар пайдо бўла бошлади. фалсафадаги янги йўналишлар бевосита қадимги эпослардаги …

4 / 6

ан қутулолмайди. ҳомерни кўзлари кўр ҳолда тасвирлайди. қадим замонларда юнонистонда ҳомер асарларини ёддан билиш ва товуш чиқариб ўқиш – ўзини фориғлаш, тозариш, танадаги ёт инс-жинсларни қувиш, ўзига куч-қувват олиш, қалбни тозартириш деб қаралган. пифагор ҳам айни шу маросимлар билан қалбини тозартиб тургани ҳақида маълумотлар сақланиб қолган. бундан ташқари қадимги ҳомерни қай даражада билиши юнонларнинг маънавий қиёфасини белгилаган. мамлакат ва миллатнинг маънавий олами ҳомер асаларини билиш даражаси билан ўлчанган. бу шоирга берилган энг юксак мақом эди. афсоналардан бирида айтилишича, эвбей оролида амфида хотирасига бағишланган шоирлар мусобақаси бўлади. унда гесиод ва ҳомер беллашадилар. ҳомер ўз анъанасига кўра урушларнинг қирғинли оқибатини ифодоловчи шеърларини ўқийди. тинчлик ва деҳқончиликни шарафлаган гесиод ғолиб деб топилади, аммо мухлислар ҳомернинг ютганини эътироф этадилар. ўша қадим замонлардан бошланган бу эътироф бугунгача ўз аҳамиятини йўқотгани йўқ. гесиод каби тинчликни ва деҳқончиликни эмас, балки айнан уруш даҳшатларини куйлагани учун ҳам ҳомер барча замонларга тааллуқли шоирга айланди. унинг троя уруши тафсилотига бағишланган …

5 / 6

ки ижоди руҳидан тўлиқ ажралиб чиқмаганини кўрсатади. достонда гомер жасур, мард ўғлонлрани шарафлайди. аммо урушни ва унга сабаб бўлган барча ҳодисаларга ўз муносабатини билдиради. битта елена ва эр сифатида ғурури таҳқирланган менелайнинг нафсонияти учун юз минглаб одамлар қурбон қилинди. уруш, ҳомер назарида, ихитёрсиз ихтиёрдир. гўё маъбудлар тавқи ланъатига ўхшаб, одам уни танламайди, уруш одамни танлайди. уруш маъбудлар қарғишидир. ҳаёт шундай қурилганки, одамзот бу қарғишга абадий йўлиққан. асардаги уруш – фақат жанг тафсилоти эмас, инсон ҳаёти ва матонатининг рамзи ҳамдир. айнан уруш пайти инсоннинг ҳақиқий қиёфаси, ички дунёси, истаклари намоён бўлади. “илиада” достонидаги уруш тасвирлари, қаҳрамонлар ҳолати ва кечинмалари кейинчалик олимлар, психоналитикларнинг тадқиқот марказига айланди. бу ҳолат ва кечинмалардан илм-фан учун, инсоншунослик учун кўплаб хулосалар чиқарилди, таҳлиллар пайдо бўлди. х1х аср ўрталаригача “илиада” достонидаги воқеалар ва уруш ҳам тўқима деган қараш ҳукмрон эди. бироқ 1863 йилда археолог генрих шлиман қадимги троя ўрнини қазиш пайтида топилган ошёлар шаҳар ҳақиқатан ҳам уруш туфайли …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"gomer hayoti va ijodi" haqida

гомер унинг ҳаёти афсоналарга бурканган. у қадим даврлардан тортиб бугунги кунгача грециянинг фахри, ғурури, ифтихори саналади. уни фақат адабиёт ва санъат ихлосмандлари эмас, барча соҳа вакиллари бирдан яхши кўрган, эъзолаган, унинг асарларини билиш, ёд олиш, айтиб бериш барча учун бирдек шараф ҳисобланган. ҳатто ҳаётда яшаган ёки яшамагани ҳам номаълум бу зот гомер эди. ҳозиргача аниқ бўлмаган маълумотларга кўра барча замонларнинг энг зўр эпоси муаллифи сифатида ҳам эътироф, айни пайтда инкор ҳам этиладиган ҳомер эрамиздан олдинги у111-у11 асрларда яшаб ўтган деган қараш мавжуд. аммо бу маълумотлар ҳам аниқ эмас. антик даврларда ҳам ҳомернинг 9 хил таржимаи ҳоли ёзиб қолдирилган. бироқ бу таржимаи ҳолларнинг деярли ҳаммаси афсона ва ривоятлардан бошқа нарса эмас. баъзи олимлар уни эрамиз...

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (48,3 KB). "gomer hayoti va ijodi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: gomer hayoti va ijodi DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram