милодий iii-v асрларда рим империяси ва ғарбий рим империясининг қулаши

DOC 101.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1547363126_73854.doc милодий iii-v асрларда рим империяси ва ғарбий рим империясининг қулаши режа: 1. милодий iii асрда рим императорлариннг ички ва ташқи сиёсати 2. рим империясининг иқтисодий аҳволи ва ижтимоий курашлар 3. диаклетан ва унинг ислоҳатлари 4. константиннинг императорлик даври 5. милодий iv-v асрларда рим империясининг ижтимоий-иқтисдий ва сиёсий аҳволи милодий iii асрда рим императорлариннг ички ва ташқи сиёсати рим иқтисоди ii аср охирларидан бошлаб жиддий қийинчиликларга учраган. барча қарам аҳоли қатламларини эксплуатация қилишнинг кучайиши, қулдорларнинг суистеъмоллари уларнинг ўз манфаатларнинг ўз меҳнатлари натижасидан манфаатдорлигини йўққа чиқарган. юқумли касалликлар кенг тарқалиб қуллар ва меҳнаткашлар кўплаб қирилиб кетган. шаҳар ҳунармандлари устахоналарини ёпганлар, иш қидириб юришган. мармар ва руда қазиш камайган. умуман савдо алоқалари пасайган. рим пул муомаласида асл металл камайган. бойлар олтин ва кумушни бекитишган. нарх-наво ошиб кетган. рим империяси ғарбий ройонлари ва италиянинг ўзида деҳқончилик таназулга учрай бошлагнан. рим эканомикасида рўй берган жиддий ўзгаришлар чуқур ижтимоий инқироз билан боғлиқдир. қулдорлик тартибларининг бузилиши …
2
ишиларга яқинлаштиришга интилиш рим империясининг кейинги давридаги ижтимоий ҳаётининг муҳим хусусиятидир. озод бўлган қуллар, калонлар жамоати эркин деҳқонлардан иборрат зироатчилар қатлами iii асрда ташкил топган. шаҳар ташқарисидаги ерлар, қабила ерлари хусусий қўлларга ўтган ёки давлат мулкига айлантирилган, жамоатчи деҳқонлар эса калонлар билан қолганлар. эрамизнинг iii асрида рим ҳукмрон табақалари бир-бири билан курашаётган икки гуруҳдан иборат бўлган. катта ер эгалари катта табақа бўлиб, улар колонларни эксплуатация қилишга (ерларни колонларга бўлиб бериб) асосланган хўжалик юритишган. ўрта ва майда ер эгалари эса қулларни ишлатиб хўжалик юритишган. катта ер эгалари кўпинча шаҳар атрофидаги ерларни эгаллаб олганлар. шаҳарда кескин ижтимоий тафавутлар юз берган. нарх-наво ошиб, чайқовчиликни бойлар оширган. шаҳарнинг ўрта ва майда мулкдорлари бўлганлар. улар ўз именинларига кетиб қолганлар. қишлоқдаги амлок ерларига келиб, у ерларни хўжалик, сиёсий ва диний марказларга айлантирганлар. устахоналар , ҳаммом, меҳмонхона, дўконлар, ибодатхона, истеҳкомлар қурганлар. шаҳарлар ҳувиллаб, ўзларини иқтисодий ва сиёсий аҳамиятини йўқота бошлаган. қулдорлик хўжалиги тараққий қилган италияда, испания, галлиянинг …
3
эгалари манфаатлари ифода этган. 193-235 йилларда ҳукмронлик қилган севрлар сулоласи эркин деҳқонлар кўпчиликни ташкил этган ва кам романлашган рейн бўйи. фракия ва дунай бўйи областларидан жангчилар тўплаб, армияни кенгайтирган. командирлик лавозимлари ўша вилоятдан бўлган кишилар қўлида бўлган северлар вилоятлардаги аҳолининг анча қисмига рим фуқоролиги ҳуқуқларини бериб, ўрта ва майда ер эгалари бўлган қулдорга таяниб, император ҳокимятини мустаҳкамлаган, сенат ва сенаторларнинг ҳеч қандай сиёсий аҳамияти қолмаган. йирик ер эгаси бўлмиш задагонлар қувғин қилиниб, ер, мол-мулки мусодара қилинган. лекин бу социал зиддиятларни кучайтирган. йирик ер эгалари, армиянинг юқори лавозимли раҳбарларига ёқадиган сиёсат юритишга императорлар мажбур бўлиб қолган. натижада император ўлдирилиши юз бериб турган. северлар сулоласининг сўнгги намояндаси александр север тоифалар тафавунини тиклаган. унинг бу тадбири легионерларга ёғлаган, бир ривоятга кўра уни ветеранлар ўлдирган, бошқа бир ривоятга кўра лашкарбоши максиминнинг янги олинган аксарлари ўлдирган.алексадр север ўлдирилгач, ҳарбийлар фаракиялик максиминни императорлар деб эълон қилган. сенат ва вилоятдаги катта ер эгалари максимин сиёсатимга қаршилик кўрсатган. …
4
да герман ва дунай қабилалари бирлашиб варвар халқлари вужудга келади. қуйи дунайдаги қабилалар иезия ва фракия орқали македония бостириб кирган.сарнат алан ва славян қабилалари болқон, кичк осиё, қора денгиз соҳилларига бостириб, у ерларни хароб қилиб турган. бу воқеалар ўша давр кишиларига фалокат бўлиб туюлган. рим давлати ўзи сақлаш учун сепарат давлат тузиб варварлар хужумини қайтариб туриш йўлини қўллаган императорлар бутун армиянинг кўп қисмини империяни ғарб ва шимолга тўплаган. шарқий областларнинг форслар томонидан танлашига йўл қўйиб берган. шарқ ажрала бошлаган. iii аср бошларида миср ва шарқдаги рим мулкларининг кўп қисми кирган палмира давлати ажралиб чиққан. 259 йилда галлия, британия ва испания ҳудудида галлия империяси ташкил топган. шундай қилиб рим ўрта денгиз давлати парчалана бошлаган. рим давлатининг сиёсий инқирози халқ оммаси ҳаракатлари билан янада чуқурлашган. нумудия ва мавританияда ҳалқ амалдорларни ўлдириб, легионерларни ҳайдаб юборган. галлиядаги багаудлар қўзғолони ўз раҳбарлари аманд ва элпанни император деб эълон қилганлар. халқ оммаси ҳаракатининг кучайиши, ташқи душманлар …
5
дабдабали тантаналар расм қилиб, император ҳокимяти обрўсисини оширишга уринган. император билан саломлашишнинг алоҳида тартиби унинг алвон либоси этагини ўпиб, даминус- «хўжайин» деб мурожаат қилиш тартиби жорий қилинган диалектианнинг бу тартиби тарихида «доминат» деб аталади. доминатнинг сиёси негизини мустабид ҳокимят ва буюрократик идора аппарати ташкил этган. император саройи бу аппаратнинг маркази бўлган. умум давлат ва император мулки фарқ қилмаган. олий амалдорлар «комиталар» император йўлдошлари деб аталган. ҳар бир олий амалдорнинг ўз идораси ва ходимлари бор эди. кичикнинг каттани хурмат қилиши ва мутелигига қаттиқ амал қилинган. сенат ўзининг сиёсий аҳамиятини йўқотган, лекин сенатлар энг хурматли т оифа бўлиб қолаверган. катта заминдорлар диаклетианни «олтин давр отаси» деб аташаган. у империя ички борлигини мустаҳкамлашгга муҳамкамлаш учун бир қанча ислоҳатлар ўтказган. маъмурий янги бўлинишга кўра италия ўзининг мавқеини йўқотган. империя 12 та диоцезга бўлинган ва диоцезлар эса 114 та вилоятга бўлинган. жон солиғи бирга янги замин-ер солиғи жорий этилган. ер, ишчи, кучи ва ҳайвонлар сонига …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "милодий iii-v асрларда рим империяси ва ғарбий рим империясининг қулаши"

1547363126_73854.doc милодий iii-v асрларда рим империяси ва ғарбий рим империясининг қулаши режа: 1. милодий iii асрда рим императорлариннг ички ва ташқи сиёсати 2. рим империясининг иқтисодий аҳволи ва ижтимоий курашлар 3. диаклетан ва унинг ислоҳатлари 4. константиннинг императорлик даври 5. милодий iv-v асрларда рим империясининг ижтимоий-иқтисдий ва сиёсий аҳволи милодий iii асрда рим императорлариннг ички ва ташқи сиёсати рим иқтисоди ii аср охирларидан бошлаб жиддий қийинчиликларга учраган. барча қарам аҳоли қатламларини эксплуатация қилишнинг кучайиши, қулдорларнинг суистеъмоллари уларнинг ўз манфаатларнинг ўз меҳнатлари натижасидан манфаатдорлигини йўққа чиқарган. юқумли касалликлар кенг тарқалиб қуллар ва меҳнаткашлар кўплаб қирилиб кетган. шаҳар ҳунармандлари устахоналарини ёпга...

DOC format, 101.5 KB. To download "милодий iii-v асрларда рим империяси ва ғарбий рим империясининг қулаши", click the Telegram button on the left.