“этика” фанининг предмети, вазифалари ва тарихи

DOC 225,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1502526591_68788.doc “этика” фанининг предмети, вазифалари ва тарихи режа: 1. этика фанининг предмети ва хусусиятлари. 2. ахлоқнинг келиб чиқиши. 3. ахлоқ тарихи (қадимги дунѐ, ўрта асрлар ва янги давр ахлоқи) 4. ижтимоий фанлар тизимида ,этиканинг тутган ўрни. қадимги юнон файласуфи аристотель ўз даврида мавжуд фанларни таърифларкан, уларни учта гуруҳга ажратади: назарий фанларга фалсафа, математика, физикани; ижодий фанларга санъат, бадиий ҳунармандчиликни; амалий фанларга эса этика ва сиѐсатни киритади. шу тариқа этика фалсафа доирасидан ажралиб чиқади ва мустақил фан сифатида шакллана бошлайди. ҳозирги вақтда «этика» ижтимоий-фалсафий фанлар тизимида ўзига хос ўринга эга бўлган фандир. «этика» (ахлоқшунослик)–ахлоқнинг келиб чиқиши, моҳияти, хусусиятлари, жамият тараққиѐтидаги ўрни ҳақидаги фандир. у бошқа ижтимоий фанлар сингари ўз қонунлари ва категорияларига эга бўлиб, улар орқали ўз хулосаларини баѐн қилади. «ахлоқ» сўзи аслида арабча сўз бўлиб, хулқ-атвор, юриш-туриш, тарбия деган маъноларни англатади. ҳозирги вақтда бу тушунча жамиятнинг ахлоқий ҳаѐтида юз берадиган барча жараѐнларнинг мажмуини акс эттиради. жамиятнинг ахлоқий ҳаѐти деб кишиларнинг …

. ахлоқ инсон ва жамият ўртасидаги объектив алоқадорлик туфайли келиб чиқадиган, ҳар бир шахснинг ҳаѐти ва фаолиятини бошқарадиган, тартибга соладиган принцип ва нормалар мажмуидир. ахлоқ ижтимоий ходиса сифатида инсоният жамияти вужудга келиши билан бир вақтда жамоалар билан шахслар ўртасидаги эҳтиѐж ва манфаатларга хизмат қилувчи алоқа тарзида вужудга келиб, ўзининг тарихий тараққиѐтида: · инсоннинг табиий хислатларини ўзгартирувчи, яратувчи фаолияти шаклида умуминсоний маданиятнинг таркибий қисми; · жамиятда яшовчи ҳар бир шахсни ҳар томонлама камол топтирувчи маънавий-ижтимоий омил асосларидан бири; · кишиларнинг ички туйғуларини, ҳиссиѐтларини ўстириб, умуминсоний моддий ва маънавий қадриятларини англаб етиш, уларни асраш ва келгуси авлодларга етказиб бериш йўлларидан энг афзали; · оила ва кундалик турмушда мавжуд бўлган оилавий бурч, ўзаро ҳурмат, садоқат, ор-номус каби анъаналарни наслдан-наслга, авлоддан-авлодга ўтказиш асосида давом эттириш воситаси; · адолатли жамият қуриш ва унда бой-бадавлат, тинч-тотув, бахтли яшаш ғояси сифатида мунтазам равишда ривожланиб келган ва ривожланади. ахлоқнинг негизини жамиятнинг таркибий тузилиши, хусусан, ундаги мулкий муносабатлар, меҳнат …

анади. регулятив функция шахс, хизмат жамоаси, давлат ва жамоат институтлари фаолиятини жамиятда мавжуд бўлган ахлоқий нормалар асосида бошқариб туришни англатади. шу мақсадда бир қанча воситаларга таянади: ахлоқий принциплар, жамоатчилик фикри, ахлоқий авторитет, анъаналар, урф-одатлар ва ҳоказо. ахлоқ нафақат алоҳида шахс, балки бутун жамиятнинг ҳам ҳулқатворини бошқаради. аксиологик функцияси (баҳолаш) – юқорида таъкидлаганимиздек, ҳар қандай ахлоқий хатти-ҳаракат у ѐки бу қадриятлар системаси орқали баҳоланади. «ахлоқий-ахлоқсиз», «яхши-ѐмон» нуқтаи назаридан келиб чиққан ҳолда хатти-ҳаракатлар, муносабатлар, мотивлар, қарашлар, шахсий сифатлар баҳоланади. ахлоқ инсон томонидан қадриятларни ўзлаштириш, уларни ривожлантиришни ҳам назорат қилади. информацион (билиш) функцияси- ахлоқий билимлар ҳосил қилишга қаратилган бўлиб, ахлоқий принциплар, нормалар, кодекслар ижтимоийахлоқий қадриятлар ҳақидаги информация манбаи ҳисобланади. шу билан бирга одатий ва экстремал вазиятларда, конфликтли ва танг ҳолатларда ахлоқий танлов масаласига эътибор қаратилади. демак, ахлоқ оламни, инсонни, унинг моҳиятини, ҳаѐтининг маъносини англашга ѐрдам беради. тарбиявий функцияси–ҳар қандай тарбия тизими – бу энг аввало ахлоқий тарбия тизими ҳисобланади. ахлоқий тарбия ахлоқий норма, …

одисаларини баҳолаш асосида вужудга келади. бу баҳолашнинг асосий мезони кишиларнинг «нима яхши-ю нима ѐмонлиги» ҳақидаги тасаввурлари ҳисобланади. бундай баҳолаш ҳам жамиятга, ҳам алоҳида шахсга хосдир. шу тариқа ахлоқий қадриятлардан ижтимоий ва индивидуал тизимлар вужудга келади. бу тизимлар бир-бири билан узвий боғлиқ бўлиб, ҳар бир инсонда турлича намоѐн бўлади. шахс фаолиятида ижтимоий қадриятлар тизими устун бўлса, у ижтимоий ҳаѐтда фаол иштирок этади, унинг дунѐқарашида жамоатчилик тамойили устун бўлади. аксинча бўлса, инсон ўзининг шахсий манфаатларини устун қўяди, дунѐқарашида индивидуализм принципи устун бўлади. аслида ахлоқий идеаллар, тамойиллар ва нормалар кишиларнинг адолат, инсонийлик, эзгулик, ѐвузлик, ижтимоий фаровонлик ҳақидаги тасаввурларидан келиб чиққан. бу тасаввурларга мос келувчи хатти-ҳаракатлар ахлоқий деб, зид келадиган хатти-ҳаракатлар ахлоқсизлик деб эълон қилинган. бошқача қилиб айтганда, кишилар фикрича жамият ва шахс манфаатларига мос келадиган, инсонлар учун фойдали бўлган хатти-ҳаракатлар ахлоқийдир. албатта, бу тасаввурлар тарихий тараққиѐт давомида ўзгариб борган, турли синфлар, ижтимоий гуруҳларда турлича бўлган. хусусан ҳозирги вақтда хуқуқни муҳофаза қилиш идоралари касб …

иал ѐрдам берган фуқароларнинг сирини сақлаш ва ҳоказо. бу қоидалар шакл жиҳатидан умуминсоний қоидалардан фарқ қилиши мумкин, лекин ўзининг ахлоқий мазмунини сақлаб қолади. хулоса қилиб айтсак бўладики, ахлоқ ижтимоий-тарихий характерга эга. шу билан бирга у касбий хусусиятга ҳам эга. жамият маънавий ҳаѐтининг бир-бири билан боғлиқ бўлган икки соҳаси- ахлоқ ва ҳуқуқнинг ўхшаш ва фарқли томонлари масаласи ҳозирги кунда айниқса долзарб ҳисобланади. шахснинг маънавий дунѐси, онги ва маданияти шаклланишида ахлоқ ва ҳуқуқ алоҳида ўринга эга. чунки улар ижтимоий муносабатлар тизими тараққиѐтига таъсир кўрсатадиган, шу орқали шахс онгини ривожлантирадиган муҳим ижтимоий бошқарувчи ҳисобланади. ахлоқ ва ҳуқуқ - инсон муносабатининг ўзаро алоқадорликда бўлган муҳим элементларидир. уларнинг табиати жамиятдаги конкрет тарихий шароит, социал-синфий структурага боғлиқ бўлади. демократик фуқаролик жамиятида ахлоқ ва ҳуқуқнинг ўзаро алоқадорлиги қуйидаги қонуният туфайли объективлашади – умумхалқ ҳуқуқининг ахлоқий потенциали, қонунчиликнинг ахлоқий асослари ўсиб боради. юқорида таъкидлаганимиздек, ахлоқ - инсон ва жамият ўртасидаги объектив алоқадорлик туфайли келиб чиқадиган, ҳар бир шахснинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "“этика” фанининг предмети, вазифалари ва тарихи"

1502526591_68788.doc “этика” фанининг предмети, вазифалари ва тарихи режа: 1. этика фанининг предмети ва хусусиятлари. 2. ахлоқнинг келиб чиқиши. 3. ахлоқ тарихи (қадимги дунѐ, ўрта асрлар ва янги давр ахлоқи) 4. ижтимоий фанлар тизимида ,этиканинг тутган ўрни. қадимги юнон файласуфи аристотель ўз даврида мавжуд фанларни таърифларкан, уларни учта гуруҳга ажратади: назарий фанларга фалсафа, математика, физикани; ижодий фанларга санъат, бадиий ҳунармандчиликни; амалий фанларга эса этика ва сиѐсатни киритади. шу тариқа этика фалсафа доирасидан ажралиб чиқади ва мустақил фан сифатида шакллана бошлайди. ҳозирги вақтда «этика» ижтимоий-фалсафий фанлар тизимида ўзига хос ўринга эга бўлган фандир. «этика» (ахлоқшунослик)–ахлоқнинг келиб чиқиши, моҳияти, хусусиятлари, жамият тараққиѐтидаги ўрни ҳақ...

Формат DOC, 225,5 КБ. Чтобы скачать "“этика” фанининг предмети, вазифалари ва тарихи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: “этика” фанининг предмети, вази… DOC Бесплатная загрузка Telegram