этика фанининг мавзуси ва вазифалари

DOC 93.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1354353736_40372.doc www.arxiv.uz режа: 1. этика фанининг фалсафий тахлили, унинг асосий вазифалари. 2. ахлокий назарияларнинг умумий муаммолари. 3. этиканинг ислом ва бошка динлар томонидан асосланиши. 4. собик шуролар даврида ахлокий кадриятларнинг таназзулга юз тутиши. кириш 1. узбекистон мустакиллик шароитида кишилик жамиятининг минг йиллар давомида яратган маънавий кадриятларга булган муносабат узгарди. бугун бу холат, янгиланиш жавхасида этика фанининг мохиятини куриб чикишни талаб килди. дархакикат, шуро давлатчилиги тузими даврида этика фани хам партиявий фан деб, гарб одоб-ахлокий таргибот килинди. бу куринишнинг объектив ва субъектив талаблари бор. зотан, хозирда халкимиз бошида кечираётган маънавий ва иктисодий онкирозни келиб чикиши тасодифий жараён эмасдир. узбекистоннинг мустакил давлат деб эълон килиниши хамда унинг янгича тараккиёт йулига чикиб олиши халкимиз тарихида мухим ахамият касб этмокда. истиклол мафкураси барча ижтимоий фанлар, айникса ахлокшунослик фанларни хам хакконий ривожланиш имконини яратди, илмий маънода урганишга мушарраф булдик. этика хакида умумий тушунча караш ва назариялар маълум система сифатида хиндистон, хитой, юнонистонда шарк ва осиё …
2
ониш даври мутафаккирлари ижодида хам этиканинг барча категорияларда узбекистон аксини топган. узбекистоннинг мустакиллигига ва унинг равнаки, мехнаткашларни, айникса, мактаб укувчиларини олий укув талабаларини ахлокий тарбиялаш, этика фанининг бош масаласидир. этика-ахлок (хулк) назарияси булиб, кишиларнинг ахлокий хаётини урганадиган, ахлокий ходисаларнинг узига хос хусусиятлари ва ривожланиш конуниятларини очиб берадиган инсоншунослик фанларидан биридир. этиканинг ахлок ва шахс хулки тугрисидаги таълимот сифатида мустакил сохага айланиши билан унинг фалсафий хусусияти йуколмайди. аммо этика фалсафа билан чамбарчас боглик булиши билан бирга нисбий мустакилдир. ахлок-ижтимоий онг шаклларидан бири хисобланиб хар бир кишининг жамият ва оиладаги юриш-туриши, тартиб коидаларнинг йигиндиси сифатида гавдаланади. демак, жамиятга, оилага, мехнатга булган муносабатда инсон хатти-харакатидаги хулкидаги йуналишлар, энг мухим белгилаб мужассамлашиб, шахс фаолиятида, унинг камол топишида хулк коидасининг асоси булиб хизмат килади. ахлок-инсонларни яхшиликка чакирувчи, ёмонликдан кайтарувчи бир илмдур. яхши хулкларнинг яхшилигини ёмон хулкларнинг ёмонлигини далил ва мисоллар ила баён киладурган китобни ахлок дейилур. урта осиё халклари ахлокшунослик сохасида бой анъанага эга. ахлокка …
3
аббурлик, ёлгончилик, адоват, игво, хасад, мунофиклик, хиёнат каби ярамас хислатлар ёвуз хулкли одамларда булади. куркам хулкли одамни халк хурматлайди, ёвуз хулклардан нафратланади. буюк алломалар фикрича, ахлокда диёнат исломият, гайрат, каноат, шижоат, илм, сабр, интизом, виждон, ватанни севмок, иффат, хаё, идрок, хайрихохлик, садокат, мурувват каби инсоний хислатлар мужассамлашгандир. демак, ахлок кишининг хулк-атворида, эътикод-алохида, юриш-туришида, кундалик турмушида, фикр мулохазасида ва мулокотида намоён булади. ахлокли инсон, тарбия курган киши узини каттик хурмат килади, унда ички и нтизом кучли булади, мусохиб кунглига караб гапиради, унинг дилини огритмайди, балки муомиласи билан унинг юрагини яшнатади, мулокот одобига риоя килади. мустакил узбекистоннинг сиёсат, иктисодий-маънавийвазифаларини хам этиш куп жихатдан жамиятнинг ва ундаги хар бир инсоннинг ахлокий даражасига богликдир. ахлок шахс маънавиятини ривожлантиришнинг асоси хисобланади. инсоннинг умри унинг фарзандларида давом этади. мехр окибат, садокат, самимийлик, иззат-хурмат, андишалик, вафо-мухаббат, халолик, одамийлик сингари яхшифазилатларни давом эттирадилар. бу хислатлар тарбия оркали камол топади. шунинг учун хам бу хислатларда оилада шакллантириш мухим ахамиятга …
4
, мулойим, очик юзли, ширин сузли булиш, хеч кимни ранжитмаслик, ота-она ва устозларга итоат килиш, умуман инсонлар холида ёмон курадиган хар турли иш ва харакатдан сакланиб, гузал ишларга одатланишдир. бундай гузал ишларга риоя килганлар камолотга эришадилар. амир темур сингари бутун жамоа маънавияти салтанатида узбекистон уришларига эга булган буюк алломаларнинг ахлок, гузал хулк хукмидаги фикрлари бугунги кун талаби билан ёзилгандек. жумладан, ал бухорий «ахлокнинг яхши булиши таомнинг покизалиги, ростлик ва омонатга хиёнат килмаслик мана шу турт хислатни аллох таоло сенга берган булса, дунёвий ишлардан четда колган булсанг хам, зарари йукдир»- деб ёзади. 2. хозирги узбек халкининг аждодлари бундан бир неча минг йиллар олдин яшаган булиб, улар юксак ва узига хос маданиятни вужудга келтиришда жада катта машаккатли йулни босиб утишган. дастлабки тош куроллардан тирикчилик учун фойдаланишда анча такомиллашган мехнат куроллари ясашгача, ундан уругчилик, кабилачилик даврларига келиб, хужалик ва маданий тараккиётда эришилган ютукларига булган тарихимиз ота-бобомизнинг бой кадимий маданиятига эга булганлигидан далолат беради. …
5
таркибий элементлари ва бу элементларнинг узаро алокадорлигини изохлайди. ахлокий онг ривожланиши хусусиятларини ахлок таракиётидаги ижтимоий-синфий сабабларини, унинг жамият хаётидаги урни ва ахамиятини, унинг хозирги холати ва тенденцияларини тараккиётини урганади. 2. тарихий этика ахлокнинг тарихий формаларини унинг тарихий тараккиёти конунларини ва синфий жамиятда ахлокда синфийликнинг карор топишини, ахлокий назарияларнинг тарихий тараккиёти ва уларнинг тарихдаги урнини тадкик этади. 3. норматив аксиологик этика конкрет ахлок нормаларини, ахлокий заруриятлик (мажбурийлик) талабларини ахлокий онгнинг асосий тушунчалари сифатида караб, уларни ижобий ахамияти, киммати жихатидан урганиши ва асослаш билан кизикади. 4. профессионал этика (касбий этика) бу услубият асосида касб ахлокига изох беришни, у ёки бу касбдаги фаолият доирасида кишиларнинг узаро муносабатларини тартибга соладиган маълум бир ахлок нормалари системасини яратиш ва асослаш вазифалари билан шугулланади. 5. ахлокий тарбиянинг этика назарияси тарбия жараёнида ахлокий омиллардан самарали фойдаланиш воситаларини белгилаб дунёкараш таълим масалалари билан шугулланади. ахлок ходисаларини, ахлокий амалиётни урганишда этикага, психология, педагогика, эстетика, тарих, этнография, афиссология каби фанлар катта …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "этика фанининг мавзуси ва вазифалари"

1354353736_40372.doc www.arxiv.uz режа: 1. этика фанининг фалсафий тахлили, унинг асосий вазифалари. 2. ахлокий назарияларнинг умумий муаммолари. 3. этиканинг ислом ва бошка динлар томонидан асосланиши. 4. собик шуролар даврида ахлокий кадриятларнинг таназзулга юз тутиши. кириш 1. узбекистон мустакиллик шароитида кишилик жамиятининг минг йиллар давомида яратган маънавий кадриятларга булган муносабат узгарди. бугун бу холат, янгиланиш жавхасида этика фанининг мохиятини куриб чикишни талаб килди. дархакикат, шуро давлатчилиги тузими даврида этика фани хам партиявий фан деб, гарб одоб-ахлокий таргибот килинди. бу куринишнинг объектив ва субъектив талаблари бор. зотан, хозирда халкимиз бошида кечираётган маънавий ва иктисодий онкирозни келиб чикиши тасодифий жараён эмасдир. узбекистоннинг муст...

DOC format, 93.5 KB. To download "этика фанининг мавзуси ва вазифалари", click the Telegram button on the left.