хадисларда одоб – ахлок масалалари ва уларнинг бугунги таълим – тарбиядаги урни

DOC 83,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1404270619_52413.doc хадисларда одоб – ахлок масалалари ва уларнинг бугунги таълим – тарбиядаги урни хадисларда одоб – ахлок масалалари ва уларнинг бугунги таълим – тарбиядаги урни . режа 1. кириш. (масаланинг куйилиши.) 2. хадис ва хадис илмини ривожлантирган мухаддислар. 3. хадисларда одоб – ахлок масалаларининг талкини. 4. таълим – тарбия жараёнида миллий маънавиятимизни шакллантиришда хадисларнинг урни. 5. хулоса. бугунги кунда купгина мухаддисларимизни асарлари жумладан имом ал – бухорийнинг турт жилдли “ал – жомеъ ас – сахих” асарининг узбек тилида халкимизга етказилиши катта вокеа булиб, у дину – эътикодимизни хамда маънавий кадриятларимизни тиклашда. хадислар дунёси фикх бобида, инсон хак- хукуклари мавзуида жуда мухим манба булиб, асосан, ахлокий, маданий, маънавий – маърифий негизни ташкил этади. чунки хадим – ислом дини таълимоти буйича куръондан кейин турадиган иккинчи манба булиб хисобланади. шариатнинг иккинчи асосий манбаи суннатлардир. куръони каримнинг “нисо” сурасидаги 59-оятда: “бирон бир масалада узаро тортишиб колсангиз аллохнинг китоби куръони каримга ва расулуллохнинг суннатларига мурожаат …
2
рузалари, фикрлари мажмуидир. голландиялик исломшунос олим арен венсинк: “суннатга риоя килиш – мухаммадга тахлид киомокдир,” деб суннатни жуда юксак бахолаган. х.с.сулаймонова эса: “суннат куръон билан тенг конун кучига эга булган инкор килиб булмайдиган хукукий хужжатдир”, - деб фикр билдирган. бир суз билан айтганда, хадис суннатдан кенгрок маънодаги тушунча булиб, у пайгамбаримиз мухаммад алайхи саломнинг килган амаллари, ахлоку –хамидлари, одоблари. муборак шаклу шамойиллари хакида сахобаларнинг айтган сузларини хам уз ичига олади. хадис сузи араб тилидан олинган булиб, “гап”ёки “ривоят” маъносини англатади. хадислар жаноб расулоллохнинг хаётликларида жамланган эмас эди. чунки пайгамбарларимиз сахобаларга: «мендан куръони каримдан булак хеч нарсани ёзиб олманглар, агар кимки бирор нарса ёзиб олган булса йук килсинлар!»- дер эдилар. бирок, айрим курсатмалар ва чигал ишлар ечимларини ёзиб олишга каршилик билдирмаганлар. хуллас, хадисгуйлар хадисларни ёдлаб олиб, уни айтиб юриши одат тусига кирган. аммо пайгамбаримиз вафотидан кейин хадисгуйлар сони хам камайиб борган. натижада биринчи халифа абу бакр ва кейинги халифалар умар ва …
3
мнинг хадиси – шарифларини туплаб тартибга солмок ниятида бир канча ислом мамлакатларини кезиб, шайху уламолардан куплаб хадислар ёзиб олганлар. жами 600 минг хадис туплаб, шулардан 100 – минг «сахих» ва 200 – минг «гайри сахих» хадисларни ёд олганлар. хадис илми бобида куввату иктидорлари бенихоят ортиб ислом оламига катта шухрат козонганлар. минглаб шогирдлар етиштирганлар. муслим ибн хажож, исо ат- термизий каби машхур мухаддислар шулар жумласидандир. имом бухорий «мен бир минг саксонта мухаддисдан хадис эшитдим. уларнинг хаммалари «иймон суз ва амалдан иборат» деган эътикоддаги кишилар эдилар »,- деб ёзади. шогирдларидан шайх мухаммад ибн юсуф ал-фирабрий (845-932 милодий) «имом бухорийнинг «ал- жомеъ ас- сахих» ларини узларидан туксон минг киши эшитган», -дейди («кашф аз-зунун, 1-жилд,365-бет»). имом бухорийнинг «ал- жомеъ ас- сахих» (ишонарли туплам ) деб номланган 4-жилддан иборат хадис тупламлари орасида энг ишонарли ва мукаммалидир. тупламда пайгамбар саллаллоху алайхи вассалам хадисларидан ташкари, фикх (ислом хукукшунослиги), ислом маросимчилиги, ахлок-одоб, таълим-тарбия хамда уша давр тарихи ва …
4
либ, хакикий ворисларга етказиб берилмокда. буюк аллома ва саркардаларимизнинг- нажмиллин кубро, ахмад яссавий, бахоуддин накшбанд, исмоил ал-бухорий, ат-термизий, амир темур, улугбек каби сиймоларимиз хаёти ва фаолиятига булган кизикиш ортиб бормокда. 2. ота-боболармиз азал-азалдан ёшларга одобли, яъни яхши хулкли, мехнатсевар, тугрисуз, халол, ростгуй, камтар, инсофли, диёнатли, ор-номусли, уз тугишганларига, кариндош- уругларига ва якин дусту-биродарларига мехр-мухаббатли, бир суз билан айтганда, комил инсонлар килиб тарбиялашга кучгайратлари ва акл-идрокларини аямай ишига солиб, алохида диккатни каратганлар. чунки бунга асос була оладиган тарихий манбаларимиз бор. битмас-туганмас маънавий маърифий сабокларни узида жамлаган куръони карим ва хадис шариф шулар жумласидандир. айникса ахлок-одобни юксалтириш, инсоний фазилатларни шакллантиришга катта маънавий ахамият касб этадиган имом ал бухорий, исо ат-термизий хадислари ва хазрат накшбанднинг таълимотлари гоят хаётий сабоклардир. бизга маълумки, хадис жаноби пайгамбаримиз мухаммад мустафо салоллоху алайхи вассаламнинг хаётлари хамда курсатмалари хакидаги билимдир. куйида бир неча хадис келтирамиз: 1) кушнингга яхшилик кил- тинч булсан; 2) савобли иш килганингда хурсанд булсанг, демак сен …
5
р. 10) яхшилик эскирмайди, гунох унутилмайди, жазоловчи (тангри) эса улмайди. хохлаган ишни кил, диёнатинг кандай булса, жазоинг хам шундай булади. инсоннинг олижаноб фазилатларидан бири хаётда халол яшаш, яъни халол мехнат килиш, пешона тери тукиб халол пул топиш, эл-улус уртасида лафзини халол тутиш, оилада халол булиш, фарзандларини халолликка ургатишдан иборатдир. утмиш меросимизнинг панду-насихатлар ва ахлокий меъёрлари манбаи булмиш хадисларда инсон тарбиясига доир купгина жабхалар мавжуд. шулардан киши хакидан назар килувчи, вужудлари халоллик билан йугрилган кишилар булган. улар бу одатларини уз фарзандлари, набиралари, ён –атрофдаги ёш-ялангларга хам усталик билан сингдира олганларки, якин- якинларгача бу удум сакланиб келган. биз бугун мазкур удумга амал килиб фарзандларимизни тарбияласак фойдадан холи булмас. дархакикат, мухаммад алайхиссалом хадиси шарифларида мусулмон булишнинг энг олий шартларидан бири халоллик, халоллик, ва яна халоллик деб таъкидланади. аждодларимизнинг бир неча асрлар оша бизгача етиб келган чин одамийлик хислатлари, фазлу каломларидан бизлар имкони борича тугри фойдалансак ва уни фарзандларимиз калбига жо кила олсак, фарзандлар …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"хадисларда одоб – ахлок масалалари ва уларнинг бугунги таълим – тарбиядаги урни" haqida

1404270619_52413.doc хадисларда одоб – ахлок масалалари ва уларнинг бугунги таълим – тарбиядаги урни хадисларда одоб – ахлок масалалари ва уларнинг бугунги таълим – тарбиядаги урни . режа 1. кириш. (масаланинг куйилиши.) 2. хадис ва хадис илмини ривожлантирган мухаддислар. 3. хадисларда одоб – ахлок масалаларининг талкини. 4. таълим – тарбия жараёнида миллий маънавиятимизни шакллантиришда хадисларнинг урни. 5. хулоса. бугунги кунда купгина мухаддисларимизни асарлари жумладан имом ал – бухорийнинг турт жилдли “ал – жомеъ ас – сахих” асарининг узбек тилида халкимизга етказилиши катта вокеа булиб, у дину – эътикодимизни хамда маънавий кадриятларимизни тиклашда. хадислар дунёси фикх бобида, инсон хак- хукуклари мавзуида жуда мухим манба булиб, асосан, ахлокий, маданий, маънавий – маърифий неги...

DOC format, 83,0 KB. "хадисларда одоб – ахлок масалалари ва уларнинг бугунги таълим – тарбиядаги урни"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.