ислом ва маънавият

DOC 68,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1405921575_57027.doc ислом ва маънавият ислом ва маънавият имон тушунчаси икки хил маънога эга. 1. диний имон. 2. умуминсоний маънавий имон. диний имон. талаби – тавхид, аллохнинг фаришталарига, илохий китобларига пайгамбарларига, такдирга, охиратга, киёмат койимдан кейин кайта тугилишга ишониш уларни эътироф этиш ва ихлос килиш булса фалсафий маънодаги имон-чин инсонийликнинг намоён булишидир, деб таълим берганлар. умуминсоний маънавий имон, бошкача айтсак, дунёвий , илмий маънодаги имон диний имонни хам уз ичига олган холда яна: - инсоннинг эзгу-нияти, суз ва алломалар бирлиги, умум-жамият эътироф этган инсоннинг сифатини эзгу хислатлари – мехр мурувват, саховат, инсоф, диёнат, виждон, адолат, ростгуй-лик, халоллик, камтарлик, ваъдага вафо, софлик, поклик, хаё, ор-номус, ишчанлик, мардлик, ватанпарварлик, эътикоднинг чин ва самимийлиги, гузал маънавиятга интилиши каби этика категорияларини узида мужассамлаштирган, хавоий нарсаларни тия оладиган, фидоий ички гузал маънавий оламга эга булган, купчилик эътироф этган одоб-ахлок меъёрлари, конун-коида-ларга риоя килиб юрадиган, кискаси чиннакам инсоний фазилат-ларга эга булган сифатларни хам уз ичига олади. ундаги …
2
ехабар баъзи кишилар ва араб булмаган халклар хадисларни куръон оятлари деб шубха килишларидан куркиб, расулуллох хадисларни ёзмай, факат куръони каримнинг узини ёзиб боришга буюрган эдилар. шу фармонга мувофик уша вактда маълумотли, хат-саводли булган сахобаларнинг купчилиги хадисларни ёзиб бормай, узларининг кувваи хофизларига суяниб, уларни муттасил ёдлаб бориш билан кифояланадилар» («ал-адаб ал-муфрад» адаб дурдоналари. мукаддима .т; «узбекистон» нашр. 1990, 3-б) мухаммад алайхиссаломнинг хадисларидан бирида: «эй умматларим! мен сизлар учун куръони карим билан узимнинг суннатим – йул-йурикларимни колдирдим. сизлар шу иккала-сини каттик тутиб, уларга амал килсаларингиз, тугри йулдан асло адашмайсизлар», - дейилади. шунинг учун хам исломнинг илк даврлариданок мусулмон-лар хадисларга жуда катта ахамият беришган. эшитган хар бир хадисни хатосиз, асл холича бошкаларга етказишга катъий риоя килинган. бу тугрида мухаммад пайгамбарнинг узи мусулмон-ларни тез-тез огохлантириб турган лекин кейинчалик гоявий курашлар натижасида купгина сохта хадислар хам юзага келган. хадисларни ёд олган уткир мухофазалик кишилар сони тобора камайиб бараётганини курган олим ва баъзи давлат арбоблари куп …
3
омий (ас-самаркандий (797-868) каспийбуйи халкларидан: 4. абу абдуллох мухаммад ибн язид ибн можжа (824-886) 5. имом абу довуд сулаймон сижистоний (817-880) 6. имом ахмад ан насоий (830-915) каби буюк сиймолардир. машхур мухаддислар орасида имом бухорий энг олдинги сафда туради. албатта, буюк алломанинг машхур асари «ал жомеъ ас-сахих»дир. тарихчи ан-нававий келтирган далилга кура, имом ал-бухорий бундай деган эканлар: «тушларимда пайгамбар алай-хиссаломни курдим. шунда мен ул зотнинг каршиларида туриб, елпигич билан муборак юзларидан ниманидир хайдаяпман. мен бу тушим маъносини таъбирчилардан сурасам, улар: «сиз пайгамбар алайхисалом кавмларини ёлгондан тозалайсиз», -дейишди. мана шу гап менинг зиммамга «ал жомаеъ ас-сахих»ни ёзмокни юклади». шундай килиб, имом бухорий авлодларга кимматли илмий мерос колдирди. унинг ноёб китоблари таркалган худуд-лар дунёнинг карийб, учдан икки кисмини ташкил килади. бутун мусулмон олами у яратиб кетган маънавий хазинадан бахраманддир. дилга жо этайлик исломий таълимот доимо одамларни эзгу ишга, узида яхши хислат-фазилатларни мужассам этишга чорлаб келган. мукаддас куръони каримда, пайгамбаримиз хадисларида ана шундай …
4
– рахбар, кайгули онларда – мададкор, одамлар орасида – зебу зийнат, душманларга карши курашда – куролдир. нафакат мусулмон дунёсига, балки бутун жахонга донги кетган улуг бобокалонимиз имом ал-бухорий маънавиятининг олмос кирралари билан юзлашганимиз сайин алломанинг мухаммад алайхисаломга юксак эътикод куйиб таълимотини, эзгу даъватларни садокат билан давом эттирганлигини курамиз. масалан, ал-бухорий хадисларида уктирилишича «турли илм-хунарлар буйича уз эхтиёжига етарли кишиларни тайёрлаш мусулмон жамиятига фарздир»; «бир соатлик илм урганмок бир тун уйгониб ибодат килмокликдин хайрлирокдир»;»бир кун илм урганмок уч ой руза тутмокдин хайрлирокдир». дарвоке, расулуллох салаллоху алайху ва салламнинг сузлаган хикматлари, гаплари ва эзгу ишлари у кишининг хаётлигида жамланган эди. ана шу ишни мукаммал холга келтирган инсон хадис илмининг дахоси, буюк донишманд имом ал-бухорий булди. ватандошмизнинг «ал-жомеъ ас-сахих» номли турт жилдан иборат хадислар китоби, мана неча асрдирки, ислом дунёсида куръондан кейинги мукаддас манба сифатида эъзозланиб келинаяпти. китобга имом ал-бухорий узи туплаган 600 минг хадисдан саралаб 7275 тасини киритган ва уларни кенг шархлаган. …
5
йулимиз ёруг, толеимиз гулгун булгай. * * * тасаввуф илмининг пешвоси хожа абдулхолик ибн гиждувоний тасаввуфнинг йирик намоёндаси, машхур авлиё, "хужаи жахон" номи билан шухрат козонган "хужаи жахон" форсий изофали бирикма булиб, "жахон хужаси" демакдир. шу туфайли хазрат абдулхолик "хужаи жахон" деб юритилади. "гиждувон"жой номи, у "камишзор девон", "гиштли девор", "девлару китоблар" макони деган тахминий номларни англатади. абдулхолик гиждувоний 1103 йил гиждувон дахасида имом оиласида таваллуд топади ва 1180 йил шу ерда вафот этади. абдулхолик дастлабки маълумотини оиласида ва уз кишлогида олади. у 9 ёшида куръонни ёд олади, 10 ёшида керакли билимга эга булади. 22 ёшида илмини такомиллаш-тириш максадида бухорога боради. бу ерда уша даврнинг йирик мутасаввуф олими абу яъкуб юсуф хамадонийдан суфийлик тарикатини урганади, юсуф хамадоний унга халифалик хирка-сини такдим этади алишер навоий ёзади: "хожа аларнинг сабоки ва зикри-ни пиридурлар ва хожа юсуф сухбат ва хиркалари пири хожа юсуфдин сунг алар риёзатка машгул булдилар ва ахволларини махфий тутар эдилар …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ислом ва маънавият"

1405921575_57027.doc ислом ва маънавият ислом ва маънавият имон тушунчаси икки хил маънога эга. 1. диний имон. 2. умуминсоний маънавий имон. диний имон. талаби – тавхид, аллохнинг фаришталарига, илохий китобларига пайгамбарларига, такдирга, охиратга, киёмат койимдан кейин кайта тугилишга ишониш уларни эътироф этиш ва ихлос килиш булса фалсафий маънодаги имон-чин инсонийликнинг намоён булишидир, деб таълим берганлар. умуминсоний маънавий имон, бошкача айтсак, дунёвий , илмий маънодаги имон диний имонни хам уз ичига олган холда яна: - инсоннинг эзгу-нияти, суз ва алломалар бирлиги, умум-жамият эътироф этган инсоннинг сифатини эзгу хислатлари – мехр мурувват, саховат, инсоф, диёнат, виждон, адолат, ростгуй-лик, халоллик, камтарлик, ваъдага вафо, софлик, поклик, хаё, ор-номус, ишчанлик, мардли...

Формат DOC, 68,5 КБ. Чтобы скачать "ислом ва маънавият", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ислом ва маънавият DOC Бесплатная загрузка Telegram