шарк мутафаккирлари таълимотларида инсон хукуклари гояси

DOC 60,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1350107352_12857.doc шарк мутафаккирлари таълимотларида инсон хукуклари гояси режа: 1. шарк мутафаккирлари инсон хукуклари тугрисида. 2. ислом таълимотларида инсон хукуклари гояси. 1. шарк мутафаккирлари инсон хукуклари тугрисида инсон хукуклари тугрисидаги таълимотнинг ривожида шарк мутафаккирларининг хизматлари бенихоя каттадир. ал-хоразмий, форобий, беруний, ибн сино, амир темур, улугек, алишер навоий, бобир мирзо сингари унлаб олимлар, давлат ва жамоат арбоблари дунёкарашида, уларнинг амалий ишларида инсон хукуклари масаласи алохида урин эгаллайди. улар турли муаммолар сингари инсон хукуклари, эркинликлари, кадриятлари масаласига хам бефарк карамаганлар ва бу борада уз фикр-мулохазаларини билдирганлар. инсон тугрисида гамхурлик килиш, инсон эркинлиги, хак-хукуклари тугрисида кайгуриш, инсон шаънини камситадиган уринишларга йул куймаслик гоялари шулар жумласидандир. инсон хукукларини химоя килишда ва уларга берилган хукуклардан фойдаланишда сохибкирон амир темур амалга оширган ишлар диккатга сазовордир. сохибкироннинг бутун хаёти ва кураши инсонни кадрлаш, унинг яхши хаёт кечириши учун кулай шарт-шароитларни яратиб бериш билан чамбарчас богликдир. амир темур узининг «темур тузуклари»да мамлакат фукароларининг хак-хукукларини ва уларни химоя килишнинг зарурлигини …
2
идалар, уша даврнинг ижтимоий-сиёсий тузуми бу мутафаккирларнинг дунёкарашига кучили таъсир курсатган. форобий узининг «фозил одамлар шахри» асарида одамларнинг маълум бир касб-хунар билан шугулланиши, улар хар кандай таъкиб вачеклашлардан холи булиши, эркин ва озод яшаши хакида ёзади. форобий узининг «фозил одамлар шахри» жамоаси хакидаги таълимоти, унинг комил инсон хакидаги фикрлари билан богланиб кетган. форобий сингари ибн сино хам инсон ва унинг жамиятда эгаллаши лозим булган урнига катта эътибор билан караган. алломанинг инсон ва унинг хукуклари тугрисидаги карашлари амалий фаосафага доир таълимотида асослаб берилган. ибн сино фанларининг таснифини бериб, фалсафани икки: назарий ва амалий кисмларга ажратади. уз навбатида, фалсафанинг амалий кисмини хам учга булиб, шулардан иккитасида инсон тугрисидаги илмлар хакида суз юритади: а) инсон хакидаги илм; б) инсоннинг узаро муносабатлари тугрисидаги илм. «рисолату тадбири манзил» асарида ибн сино инсоннинг шахсий талаблари, уларни кондириш усуллари, инсоннинг жамиятдаги тутган урни ва вазифалари билан боглик масалалар тугрисида фикр юритади. у «ишорат ва танбихат» асарида инсоннинг …
3
урлик, унинг шаъни, кадр-киммати, хак-хукукларини химоя килиш чора-тадбирлари масаласи мухим урин эгаллаган булса, «вакифия» асарида турли табакага мансуб кишиларнинг хак-хукукларини химоя килиш, хар бир инсоннинг халол мехнат билан шугулланиши зарурлиги гояси илгари сурилади. 2. ислом таълимотларида инсон хукуклари гояси инсон хукуклари масаласи ислом таълимоти ва унинг яратувчилари фаолиятида мухим урин эгаллайди. курънои карим ва хадиси шарифларда инсон кадр-киммати, хак-хукуклари масалаларига кенг урин берилган. унда инсоннинг шахсий, ижтимоий хукуклари шариат конукоидалари асосида баён килинган. имом бухорий, ат-термизий, ахмад яссавий, абулкосим замахшарий сингари хадис ва тасаввуф илмининг етук намоёндалари инсон хукуклари ва унинг ижтимоий мохиятини курънои карим ва хадиси шарифларда куйилган ислом ва шариат талаблари асосида курсатиб беришга харакат килганлар. исломнинг бу мукаддас манбаларида инсоннинг такдири ва хаёти оллох номи билан боглик холда ифодалаб берилади. бунда ер юзидаги барча инсонларнинг оллох олдидаги тенглиги гояси, хар бир инсонга оллох томонидан берилган неъматлардан уларнинг баравар фойдаланиши зарурлиги гояси билан чамбарчас богланиб кетганини курамиз. инсон …
4
упчилик хадисларда хамда пайгамбарнинг сийратлари мадх этилган асарларида жаноб расулулохнинг инсон хукукларини химоя килиш борасида килган амаллари ва йул-йуриклари тугрисида кимматли фикрлар баён килинади. хадиси шарифларда инсоннинг кадр-кимматини камситишга йул куймаслик, унинг шаъни ва обрусига тожовуз килмаслик, хар кимнинг сир каслаши, эркин фикр юритиши, эркин сузлашиши сингари шахсий хукуклари билан бирга, унинг мулкка эга булиши, турар жойли булиши ва унинг дахлсизлиги сингари турли хилдаги ижтимоий хукуклари хам шариат талабларига ва конунларига мувофк тарзда химоя килиниши зарурлиги уз ифодасини топган. имом бухорий, ат-термизий, ал-мавразий, ал-баракатий, ан-насафий ва бошка куплаб хадиснавис алломалар туплаган хадислаарда хам инсоннинг хукуклари ва уларни химоя килишнинг зарурлиги билан боглик масалалар хакида мухим маълумотлар келтирилади. исломла оллох таоло хар бир муминнинг хак-хукукуини камситмаслик ва уни ошириб юбормаликни буюриши хакида мухим маълумотлар берилади. уламоларнинг таъбирига караганда, исломда инсоннинг хак-хукуклари унта булиб, улар: 1. оллох таоланинг хак-хукуклари; 2. пайгамбар алайхсаломнинг хак-хукуклари; 3. ота-онанинг хак-хукуклари; 4.фарзандларнинг хак-хукуклари; 5. кариндош-уругларнинг хак-хукуклари; 6. …
5
нийнинг «васиятнома», имом fаззолийнинг «охиратнома» асарларида инсон зоти оллох буюрган амалларни бажариш билан унинг олдидаги уз хакини адо этиши, оллох ва унинг пайгамбари мухаммад алайхсаломнинг инобати билан берилган шариат хукукларидан фойдаланиш ва шу йул билан хар бир мумин комил инсон булиб хаёт кечириши мумкинлиги тугрисида кимматли фикрлар ёзилган. тасаввуф илмининг етук намоёндаларидан бири ахмад яссавий узининг «хикматлар» асарида хар бир инсон оллох таоланинг висолига етиш хукукига эга эканлигини куплаб хаётий мисоллар асосида тушунтиришга харакат килган. шарк оламида машхур «фикх» илми инсон хукуклари ва уларни химоя килишни шариат конунлари асосида ёритиб беришдаги асосий манбалардан бири хисобланади. фикх илми урта асрларда шарк мамлакатларида шариат меъёрлари ва тартиб-коидаларини конуний йул билан тартибга солиб туриш зарурияти асосида вужудга келган. инсон хукуклари ва уларга амал килишнинг йуллари, шартз-шароитларини курсатиб беришга доир шарк мутафаккир олимлари, давлат ва жамоат арбоблари томонидан яратилган таълимотлар уз даври учун канчалик мухим ахамиятга эга булса, улар узининг ахамиятни бизнинг давримизда хам …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "шарк мутафаккирлари таълимотларида инсон хукуклари гояси"

1350107352_12857.doc шарк мутафаккирлари таълимотларида инсон хукуклари гояси режа: 1. шарк мутафаккирлари инсон хукуклари тугрисида. 2. ислом таълимотларида инсон хукуклари гояси. 1. шарк мутафаккирлари инсон хукуклари тугрисида инсон хукуклари тугрисидаги таълимотнинг ривожида шарк мутафаккирларининг хизматлари бенихоя каттадир. ал-хоразмий, форобий, беруний, ибн сино, амир темур, улугек, алишер навоий, бобир мирзо сингари унлаб олимлар, давлат ва жамоат арбоблари дунёкарашида, уларнинг амалий ишларида инсон хукуклари масаласи алохида урин эгаллайди. улар турли муаммолар сингари инсон хукуклари, эркинликлари, кадриятлари масаласига хам бефарк карамаганлар ва бу борада уз фикр-мулохазаларини билдирганлар. инсон тугрисида гамхурлик килиш, инсон эркинлиги, хак-хукуклари тугрисида кайгуриш, ...

Формат DOC, 60,5 КБ. Чтобы скачать "шарк мутафаккирлари таълимотларида инсон хукуклари гояси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: шарк мутафаккирлари таълимотлар… DOC Бесплатная загрузка Telegram