халк огзаки ижодида одоб-ахлок масалалари

DOC 95,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1404270650_52414.doc халк огзаки ижодида одоб-ахлок масалалари халк огзаки ижодида одоб-ахлок масалалари режа: 1. кириш (масаланинг куйилиши) 2. халк огзаки ижоди халк педагогикасининг асосий манбаи, миллий мафкурамизнинг таянчидир. 3. фольклор жанрлари, достон, эртак, макол, топишмок, хикматлар ва маталларда, одоб-ахлок масалалари. 4. миллий кадриятлар: урф-одатлар, удумлар, анъаналар, маросимларнинг ахлокий тарбиядаги урни. 5. хулоса. 1. кадимий турон, моварауннахр, туркистон, худудида яшаган аждодларимизнинг асрлар мобайнида яратиб, авайлаб-асраб келган ва келинаётган мифлари, эртак ва ривоятлари, термалар, достонлар, макол ва маталлари, туй ва сайилларда, йигинлар, байрамлар ва сафарларда ижро этган кушик ва лапарлари, маданият, маънавият, маърифатга оид булган жамийки мерослари, урф-одатлари, анъаналари миллий истиклол мафкурасининг шаклланиш ва ривожланиши учун манба булиб хизмат килиши шак-шубхасиздир. чунки юкорида келитирилагн меросларимизнинг хар бирида ахлокий тарбияга хидоят килувчи, инсоннинг маънавиятини камол топишига замин булувчи, миллийликка, миллий онг ва миллий гурурга ундовчи сон-саноксиз ундовлар, ибратли ривоятлар ва инсоний фазилатларнинг намуналари инъикоси бор. бир суз билан айтганда, узок тарихга эга булган халк …
2
ллий, балки умумбашарий ахамиятга хам эга булган фалсафий гоялар, миллий истиклол мафкураси учун таг замин, асос булиб хизмат килишга имкони бор. умуман, достонлар, халк огзаки ижодининг йирик тури булиб, уларда халкнинг истак ва интилишлари, маънавий, маърифий ва маиший турмуш тарзи, урф-одат ва анъаналари, ахлокий-тарбиявий, сиёсий-хукукий, иктисодий ва эстетик карашлари уз ифодасини топади. адолат, хакконият, тенглик, озодлик, ва хур фикрлилик, ботирлик, мардлик, халкни, ватанни севиш, химоя килишдаги жасорат ва кахрамонликларни инсоннинг ахлок-одобга доир юксак фазилатлари деб улугланади ва шу ибратли таргиботи оркали ёшларнинг шахсини шакллантиради. барча халкларни дустликка, ахилликка, кулни-кулга бериб яшашга даъват этиш, аждодлар угитлари, миллий удумлари, йул-йурикларига хиёнат килишни катъиян ман этиш, фарзандлар бахти ва истикболини уйлаб яшаш ва фаолият курсатиш, севгига бир умр содик колиш каби буюк гоялар халк достонларида, айникса «алпомиш»да узининг бадиий ифодасини топган.. аслини олганда миллий истиклол мафкурасига хос булган мардлик, тугрилик, адолатпарварлик, вафодорлик, халоллик сингари гоялар халкимиз, эртак ва ривоятларида бундан бир неча минг …
3
у диёнатга, эзгуликка даъват этадиган гоялар, карашлар, фикр мулохазалар шу кадар купки, уларнинг хар бири бугунги кунда мустакилликни мустахкамлаш ва химоя этишда, кишилар онги ва тафаккурида миллий гояларимизни сингдириб комил инсон тарбиясига замин яратмокда. «авесто»да кайд этилган маънавий-ахлокий коидалардан бири инсонни мехнат килишга, уз куллари билан моддий бойликлар, фаровон хаёт кечиришга даъват этилганлигидир. ундаги маънавият ва маърифат хакидаги таълимотга кура, мехнат килиш барча эзгуликларнинг асоси, инсонийлик белгисидир. бир суз билан айтганда халк огзаки ижоди ижтимоий ва халк педагогикасининг асосий манбаларидан бири булиб, у бугунги миллий истиклол мафкурасини шарк халкларининг-аждодларимизнинг акл ва тафаккури, одоб-ахлоки, маданияти, маъанвияти, маърифати, бой хаётий тажрибаларининг мажмуасидан иборат булган маколлар, афоризмлар, хикматлардаги таълимотлар ва умумбашарий кадриятларни хам узида акс эттирган холда юксак даражага кутаради ва бойитади. чунки, унда халк донолиги-донишмандлиги мужассам. 3. халк донолиги-донишмандлигининг жавохирларидан бири булган хикматлар одамзотга дунёдаги тирик мавжудотларни гултожи-аълоси булган инсон ва инсонийлик хакида сабок беради. хар бир хикмат битмас туганмас хазина жавохирлар …
4
хбати, тажриба ва сабот, уч нарса аклга зарар келтиради : тадбирсизлик, хафсаласизлик ва шошкалоклик. тахлилий назар билан урганиб, киёсласангиз агар, халк маънавий-ахлокий бойлигининг дурдонаси, каймоги булган хикматларда асосий хаётий тажрибалар, одамларнинг орзу-уйлари, хис-туйгулари узининг фалсафий ифодасини топган. хикматлар туфайли инсонлар утмиш билан, аждодлари билан хамнафас булади, уларнинг угитлари, панд-насихатлари, чакириклари, огохлантиришлари замирида кандай фалсафий гоя, маънавият сабоклари ётганликни илмий идрок этади, улардан узи учун мухим хаётий хулосалар чикариб олади. хикматлар инсон маънавияти ва тафаккури махсули сифатида одамнинг аклига акл кушади, билим савиясини бойитади ва чукурлаштиради, зехнни уткирлаштиради, тугри, ростгуй, мехнатсевар, мард, жасур, саботли ва матонатли булишга ургатади, энг яхши фазилатларни таргиб этади. халк хикматлари замирида инсонпарварлик, халкпарварлик, ватанпарварлик гоялари устиворлик килади. мехнатга, эл-юртга мухаббат, поклик, халоллик, тугрилик, ростгуйлик, сахийлик каби инсоний сифат ва хислатлар таргиб килинади, дилозорлик, худбинлик, жохиллилик, ялковлик, танбаллик, эгрилик, бадхулклик, зоминлик, манманлик, такаббурлик сингари салбий хислатлар кораланади. айникса нодонлик илм-маърифатдан умуман хабари йук онги, савияси паст, фахм-фаросатсиз …
5
одон эшшак, балки эшшакдан хам баттар. эшакка нимани юкласанг кутаради. каёкка хайдасанг уша ёкка боради, унда акл фаросат даъвоси йук, бермасанг оч, берсанг тук. бу бир бечорадур, юк ташувчи, утин, чуп ташувчи, балки галла ташувчи. нодон – юкоридаги сифатлардан холи: зоти билим либосидан махрум. нодоннинг иши такаббурлик, кеккайиш, хайолида юз хил бехуда ташвиш…..». «адабиётимз тарихида нодонлик аталмиш офатдан а.яссавийчалик ранж чеккан шоир булмаса керак. нодон- халкнинг кулфати, нодон-узига хос ёвузлик. нодон- акл жаллоди. мана шунинг учун а.яссавий: дуо килинг нодонларни юзин курмай, хак таоло рафик булса бирдам турмай бемор булса нодонларни холин сурмай нодонлардан юз минг жафа курдим маъно,- деб ёлворга яссавий бу фикрга албатта, тугридан-тугри келган эмас, у уз хаётида бир канча нодонларни курган. улар билан муносабатда булган. яссавий ана шундай калтабин ва худпараст кимсаларнигина нодон санабгина колмай, узини «олимман» деб китоб укиб, маъносини укмаганларни фикрсиз нодонлар деб билган. улуг кишилардан адабнинг кетишини хам нодонлик деб билган. шу боис …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"халк огзаки ижодида одоб-ахлок масалалари" haqida

1404270650_52414.doc халк огзаки ижодида одоб-ахлок масалалари халк огзаки ижодида одоб-ахлок масалалари режа: 1. кириш (масаланинг куйилиши) 2. халк огзаки ижоди халк педагогикасининг асосий манбаи, миллий мафкурамизнинг таянчидир. 3. фольклор жанрлари, достон, эртак, макол, топишмок, хикматлар ва маталларда, одоб-ахлок масалалари. 4. миллий кадриятлар: урф-одатлар, удумлар, анъаналар, маросимларнинг ахлокий тарбиядаги урни. 5. хулоса. 1. кадимий турон, моварауннахр, туркистон, худудида яшаган аждодларимизнинг асрлар мобайнида яратиб, авайлаб-асраб келган ва келинаётган мифлари, эртак ва ривоятлари, термалар, достонлар, макол ва маталлари, туй ва сайилларда, йигинлар, байрамлар ва сафарларда ижро этган кушик ва лапарлари, маданият, маънавият, маърифатга оид булган жамийки мерослари, урф-о...

DOC format, 95,5 KB. "халк огзаки ижодида одоб-ахлок масалалари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.