кадимги ёзма манбаларда одоб – ахлок масалалари баёни

DOC 76,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404270272_52404.doc кадимги ёзма манбаларда одоб – ахлок масалалари баёни кадимги ёзма манбаларда одоб – ахлок масалалари баёни режа: 1. кириш. (масаланинг куйилиши). 2. кадимги шарк ахлокий таълимотлар бешиги. 3. кадимги дунё ахлокшунослиги тарихига бир назар. 4. хулоса. 1.бизга маълумки, мустакиллик туфайли узбекистоннинг иктисодий – сиёсий фаолиятида, ижтимоий хаётида халклар, миллатлар онгида, рухида буюк инкилобий узгаришлар юз бериб, инсонларни комилликка хидоят килувчи ота – боболаримизнинг меросига узгача бир мехр, узгача бир эътикод билан ёндошиш одат тусига кириб бормокда. демакки, ахлокий тарбияга булган зарурат бугунги кун муаммосидир. бу эса, асрлар мобайнида халкимиз саклаб келаётган умуминсоний, миллий ва маънавий кадриятларни ривожлантириш, маданий меросимиз, маънавий бойлигимизни хар томонлама илмий урганиш, уни тахлил килишни такозо этмокда. мавзуимизнинг долзарблиги хам ана шунда булиб, энг кадимий ёзма манбалардаги ахлокий жабхаларни урганиш ва бугунги хаётимизга тадбик этиш лозимдир. халкимизнинг азалдан уз тарихини унутган халкнинг хеч качон келажаги булмайди деган хикматли гапи бор. дархакикат, тарихга хурмат туйгуси, утмишни урганиш …
2
локий таълимотлар, хикматлар, панд-угитларни замонавий жамият хаётига тадбик этиш ва таргиб килиш хам тарихий сарчашмаларимизга назар солиш демакдир. гарчанд хар бир ахлокий концепция маълум бир тафаккур мулохазалари ва фаолиятининг меваси булса-да, у мохиятан, муайян тарихий давр талабларидан келиб чикади. айни пайтда, турли одоб ва этикет конун коидаларни уз ичига оладиган ахлокий таргибот муаммолари , ахлокий панд-угитлар ва меъёрлар талабларини бажариш, ахлокий бошкариш сохасига киради ва одоб-ахлок тизимининг «амалий ахлок» деб аталадиган кисмини ташкил этади. дархакикат, одоб-ахлокка оид дастлабки тушунча ва талаботлар шаркда, тугрироги кадимги шаркда истеъмолга киритилган. ушбу маънода шаркни ахлокий таълимотлар бешиги дейиш, хам мумкин. бунга «калила ва димна», конфуций угитлари, «кобуснома» даги ибратли хикоят ва ривоятлар, халк макол ва эртаклари, маталлар мисол була олади. амалий ахлокнинг дастлабки намуналари бундан уч ярим минг йил аввал биринчи ёзув булмиш мих хатда гилтахталарга ёзилган макол ва маталлардир. сомир (шумер) алковлари (гимнлари) да деярли барча бош маъбудлар, эзгулик, адолат, хакикат ва яхшилик …
3
о курмасдан, аксинча хаммага, хамма нарсага севги, мухаббат билан караш ва шу акида билан яшаш оркали эришиш мумкин деган гояси айникса диккатга сазовордир. бундай яшай олмайдиган инсон – бошка инсон, хайвон, жонивор, дарахт, усимлик ва хоказолар булиб дунёга кайта - кайта келаверар экан. булардан ташкари «махабхарат», «бхаговадгита», «рамояна», «адигрантих» каби мукаддас диний китоблари хам мавжудки, сарбасар панду хикматлар ёки ибратли харакатлардан иборат булиб, инсонни, яхши хулкка, ахлокий баркамолликка ва эзгулик килишга ундайди, аксини килганларни эса турли жазолар ва камситилишлар мусибатли окибатларга дучор булишни курсатиб беради ва далиллайди. кадимий ёзма манба сифатида хам, ахлок-одоб масалаларини батафсил ёритган манба сифатида хам «авесто» кимматли ёзма манба хисобланади. бир суз билан айтганда «авесто» жахоншумул ахамиятга ммолик булган китоб булиб, жахоннинг купгина тилларида тулик таржима килиниши ва урганилиши зарур булган коинот ва замин, инсон ва хаёт, улим ва абадият сингари бутун инсониятга муштарак жумбоклардир, саволлар, савоблар хакида хикоя килади. бу китобда дунёнинг яратилиши, инсонни халк …
4
акатимиз тарихчилари билан булиб утган учрашувдаги «авесто» хакидаги сузлари буюк маънавий меросимизга муносабатини тубдан узгартириб юборди: «энг муътабар кадимги кулёзмамиз «авесто»нинг яратилганига 3 минг йил буляпди. бу нодир китоб 30 аср мукаддам икки дарё оралиги мовароуннахрда, мана шу заминимизда умгузаронлик килган аждодларимизнинг бизга колдирган маънавий тарихий меросидир. «авесто» айни замонда бу кадим улкамизда буюк давлат, буюк маънавият, буюк маданият булганлигидан гувохлик берувчи тарихий хужжатдирки, уни хеч ким инкор эта олмайди»1. 3. кадимги дунё ахлокшунослиги ёки ахлокий таълимотлалр хакида гап кетар экан купинча куйидаги турт буюк файласуф: сукрот, афлотун, арасту ва эпикурни тилга оламиз. лекин аслида, уларгача хам кадимги юнонистонда ахлок - одоб таълимоти борасида анча мунча ишлар килинган. чунончи, демокрит, пифагор, гиппий, георгий сингари софистлар (донишмандлар) окимига мансуб файласуфларнинг карашлари диккатга сазовор. масалан, демокрит донишмандликни энг юксак фазилат, аклни эса ахлокий хатти – харакатнинг мезони деб билади ва донишмандни ахлокли, нодонни ахлоксиз сифатида таърифлайди. демокритнинг фикрига кура инсон учун биринчи …
5
. у аклни барча тирик мавжудодларнинг фикрий умумлашмаси деб билади. .3) учинчи субстанция эса «жон». у –акл ва моддий дунёни бир-бирига кушиб туради. жон абадий ва мунтазам харакатда. одамнинг улими билан у йуколиб кетмайди. тана эса жондан ажрагач, бир холатдан иккинчи холатга утади. арасту (аристотель-384-322), афлотундан фарки уларок, вужуд ва рух яхлитлиги нуктаи назарини илгари суради; инсон камолотга, олий эзгулик ва эркинликка билиш фаолияти, вокеаликка фаол муносабати оркали, хирсу эхтирослар устидан хукмронлик кила олиши туфайли эришади, деган фикрни айтади. демак, инсонда ихтиёр эркинлиги бор, зеро у эзгулик ёки ёвузликни, фазилат ёки иллатни танлашда бир хил хукмронлик мавкеига эга. _________________________ 1. и.а.каримов. тарихий хотирасиз келажак йук. т., 1998, 10 бет. максад билан воситани арасту яхлитликда куради: максад воситани белгилайди, шу сабабли максаднинг ахлокий табиати факат ахлокий воситаларнигина тан олади ва айникса, ахлоксиз максад ахлоксиз воситаларни талаб килади. арасту акл-идрок фаолиятини хаёт ва фаолиятнинг олий шакли , хеч бир нарса билан киёслаб …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "кадимги ёзма манбаларда одоб – ахлок масалалари баёни"

1404270272_52404.doc кадимги ёзма манбаларда одоб – ахлок масалалари баёни кадимги ёзма манбаларда одоб – ахлок масалалари баёни режа: 1. кириш. (масаланинг куйилиши). 2. кадимги шарк ахлокий таълимотлар бешиги. 3. кадимги дунё ахлокшунослиги тарихига бир назар. 4. хулоса. 1.бизга маълумки, мустакиллик туфайли узбекистоннинг иктисодий – сиёсий фаолиятида, ижтимоий хаётида халклар, миллатлар онгида, рухида буюк инкилобий узгаришлар юз бериб, инсонларни комилликка хидоят килувчи ота – боболаримизнинг меросига узгача бир мехр, узгача бир эътикод билан ёндошиш одат тусига кириб бормокда. демакки, ахлокий тарбияга булган зарурат бугунги кун муаммосидир. бу эса, асрлар мобайнида халкимиз саклаб келаётган умуминсоний, миллий ва маънавий кадриятларни ривожлантириш, маданий меросимиз, маънавий бойл...

Формат DOC, 76,5 КБ. Чтобы скачать "кадимги ёзма манбаларда одоб – ахлок масалалари баёни", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: кадимги ёзма манбаларда одоб – … DOC Бесплатная загрузка Telegram