экология фанининг предмети ва вазифалари

DOC 64,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1663173884.doc экология фанининг предмети ва вазифалари экология фанининг предмети ва вазифалари режа: 1. экология тушунчаси. 2. экологиянинг фанлар тизимида тутган урни. 3. экология фанининг булим ва сохалари. таянч иборалар: экология, аутэкология, синэкология, популяция экологияси, биосфера. инсоният уз тараккиётининг илк боскичларида табиатга буйсунарди. унинг ходисаларидан чучиб, уларни бартараф этолмасди. чунки у хали табиат конунларини билмасди. эндиликда инсоният хам аклан, хам маънан етилди. табиатни урганди, билди, курди, яратди, унинг стихияларини узига буйсундирди. одамзот доимо табиат куйнида фаолият курсатади, у билан узлуксиз муносабатда булади. бу фаолият окилона ташкил этилмаса ва у билан муносабат тугри урнатилмаса, инсон узи ва табиат учун муаммолар келтириб чикаради. мазкур муаммолардан бири экологик муаммодир. инсоният тараккиёти саноатнинг ривожланишига олиб келган. шахарларнинг курилиши ва усиши, шахар ахолисининг купайиши конуний холда табиат ва инсоннинг янги турдаги узаро муносабатларини шакллантирган. натижада бизнинг замонамизда инсон кадами етиб бормаган табиий мухитлар факат тропик жунглилар ва тогларнинг баланд-баланд этакларида, кисман тудрада, химоя килинадиган курикхоналардагина сакланиб …
2
да йуколиб кетиш арафасида турган 240 турдаги хайвонни кандай саклаб колиш масаласи муаммо булиб турибди. нафакат хайвонлар, балки усимликлар хам йуколиб кетмокда. буларнинг барчаси биологик мувозанатнинг бузилиш окибатларидир. ха, инсоннинг илмий нуктаи назардан асосланмаган, окибатлари уйланмаган фаолияти натижасида куплаб усимлик ва хайвонлар, микроорганизмлар бутунлай йуколиб кетди. экология факат бугуннинггина долзарб муаммосими? экология муаммоси инсониятнинг тарихий тараккиёти билан богликдир. табиатнинг экологик вазифаси шундан иборатки, инсон факат ундагина биологик мавжудот сифатида яшай олади. одамлар табиий бойликларлар етишмаган жойлардан кучишиб, сув ва озик-овкат купрок булган ва об-хавоси яхширок жойларга тупланишади. бу жойларда хам ахоли сони ва уларнинг моддий ва маънавий эхтиёжи тобора ортиб боради. хаётий эхтиёжлар мехнат куролларини кулланишни заруратга айлантиради ва бу уз навбатида инсонни фаоллаштиради. бу билан инсоннинг иктисодий фаолияти шакллана бошлайди. инсоннинг ишлаб чикариш фаолиятида табиий бойликлар сони борган сари купайиб боради ва охир-окибатда бутун табиат бойликка айланади. энди дехкончилик билан шугулланган инсоннинг ишлаб чикариш фаолияти бошланади ва экологик муаммолар …
3
ган конуниятларни урганади. экология атамасини фанга биринчи марта 1866 йилда немис биологи эрнест геккел киритган. «экология» сузи (юнонча ойкос-уй, яшаш жойи, маскан, логос-фан) узмазмунига кура, «уй хакидаги, узининг яшаш жой хакидаги фан» деган маънони англатади. янада умуммийрок маънода экология-бу организмларнинг уларни ураб турган яшаш мухити билан узаро муносабатини урганувчи фандир. экология факат хх асрда мустакил фан сифатида шаклланди ва расмийлашди.хакикатда эса, экологиянинг фан сифатидаги катта ахамияти якин вактлардан бошлаб тушинила бошланди. бу куйидаги холатга боглик холда тушунтирилади. ер юзида ахоли сонининг ортиши ва табиий мухитга булган таъсирининг кучайиши инсон олдига хал этилиши зарур булган катор янги хаётий мухим масалаларни куйди. инсон эндиликда узини ураб турган табиатнинг кандай тузилгани ва «кандай ишлаши» хакида тула маълумотга эга булиши, тугрироги, уни жуда яхши билиши керак. экология фани худди ана шу муаммоларни урганади. геоэкологик маниторинг эса сув, хаво, тупрок таркибидаги турли ифлослантирувчи чикиндилар, захарли кимёвий моддалар рухсат этилган курсаткичдан ортиб кетган такдирда, тегишли ташкилотларга …
4
л этади. шу боис умумий экология асосан, турт булимга булиб урганилади. булар: аутоэкология, популяциялар экологияси, синэкология ва биосфера хакидаги таълимот (1-чизма). умумий экология экология фанининг булимлари бугунги кунда экология нафакат мустакил фан сифатида шаклланди, балки у мазмунан жуда кенгайди. экология урганадиган янги сохалар купайди, бошкача айтганда, экологиянинг янги-янги йуналишлари пайдо булди. улар куйидагилардан иборат: физиологик экология, глобал экология, ижтимоий экология, инсон экологияси, инженерлик экологияси, биокимё экологияси, эволюцион экология, морфологик экология, кишлок хужалиги экологияси, коинот экологияси, усимликлар экологияси, хашаротлар экологияси, умурткалилар экологияси, чучук сув экологияси, денгиз экологияси, куруклик экологияси, океан экологияси ва бошкалар. фойдаланилган адабиётлар: 1. каримов и.а. “узбекистон xxi аср бусагасида: хавфсизликка тахдид, баркарорлик шартлари ва тараккиёт кафолатлари”. т, “укитувчи”, 1997 йил. 2. алимов т.а., рафиков а.а. “экологик хатолик сабоклари”. т. “узбекистон”, 1991 йил . 3. баратов п. ва бошкалар “табиатни мухофаза килиш”. т, “укитувчи”, 1995 йил. 4. мамеров м.а. “основы экологии”. м, “высшая школа”, 1996 год. 5. гуломов п.н. …
5
ганизмлар сони нинг узгариши са бабларини тек ширади. биосфера таркиби, тузилиши ва энерге тикаси тирик орга низмлар фаолияти мажмуи билан белги ланадиган, яъни тирик мавжудотлар таркалган ер кобиги. айрим турлар нинг узлари яшаб турган мухит билан узаро муно сабатларини, улар нинг кандай му хитга купрок ва узвий мослаш ганнини урганади. биогеоценозларнинг тузилиши ва хоссаларини, ай рим усимлик ва хайвон турлари нинг узаро алока ларини хамда уларнинг ташки мухит билан булган муносабат ларини урганади.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "экология фанининг предмети ва вазифалари"

1663173884.doc экология фанининг предмети ва вазифалари экология фанининг предмети ва вазифалари режа: 1. экология тушунчаси. 2. экологиянинг фанлар тизимида тутган урни. 3. экология фанининг булим ва сохалари. таянч иборалар: экология, аутэкология, синэкология, популяция экологияси, биосфера. инсоният уз тараккиётининг илк боскичларида табиатга буйсунарди. унинг ходисаларидан чучиб, уларни бартараф этолмасди. чунки у хали табиат конунларини билмасди. эндиликда инсоният хам аклан, хам маънан етилди. табиатни урганди, билди, курди, яратди, унинг стихияларини узига буйсундирди. одамзот доимо табиат куйнида фаолият курсатади, у билан узлуксиз муносабатда булади. бу фаолият окилона ташкил этилмаса ва у билан муносабат тугри урнатилмаса, инсон узи ва табиат учун муаммолар келтириб чикаради. маз...

Формат DOC, 64,0 КБ. Чтобы скачать "экология фанининг предмети ва вазифалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: экология фанининг предмети ва в… DOC Бесплатная загрузка Telegram