экология фанининг шаклланиши ва ривожланиш тарихи

DOC 54,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1663094552.doc экология фанининг шаклланиши ва ривожланиш тарихи экология фанининг шаклланиши ва ривожланиш тарихи режа: 1. экология фанининг ривожланиш тарихи. 2. буюк алломаларимиз асарларида экология, табиатдан фойдаланиш ва уни мухофаза килишга оид маълумотлар. 3. хозирги кунда экологияни такомиллашиши ва унинг янги йуналишлари. таянч иборалар: экологик маданият, сардоба, миллий парк, курикхона, ер кадастри. кадим-кадим замонлардан бошлаб, экологик маданият урта осиё халкларига хос хусусият булган. бу хакда кадимги кулёзмалар ва улуг алломаларимизнинг асарлари гувохлик беради. уларда сув, табиат, усимликлар, жонзотлар ва уларнинг атроф-мухит билан узаро муносабатлари, алокалари ва бошкалар борасида кимматли фикрлар ёзиб колдирилган. гарчанд, у вактларда экология фан сифатида шаклланмаган булмаса-да лекин уша даврлардаёк табиат ва ундаги табиий мувозанат, тозаликнинг ахамияти, усимлик ва хайвонот дунёси, табиатни эъзозлаш зарурлиги таъкидлаб утилган. хатто улар табиатни, сувни, оловни, шамол ва бошка унсурларни мукаддас деб билишган, уларга сигинишган. кадимги мамлакатларнинг хукмдорлари хам табиатни мухофаза килиш борасида тегишли фармонлар эълон килишгани маълум. масалан, кадимги шарк подшохлари тахминан …
2
рим турдаги хайвонларни мухофаза этиш ва урмон дарахтларини кесиш, киркишни назорат килиш буйича давлат микёсида маълум чора-тадбирлар куришга харакат килинган булса-да, лекин улар режали ва максадга йуналтирилган тарзда йулга куйилмаган. факат хх асрда табиатни мухофаза килиш масаласи оммавий тус ола бошлади. утмишда табиат мухофазаси дейилганда, купинча айрим хайвон турларини, усимлик ва ноёб табиий объектларни ёки ёввойи табиатнинг айрим кисмларини асраш тушунилган. бундан ташкари улуг алломаларимиздан мухаммад мусо ал-хоразмий («китоб сурат ал-арз»), абу носир фаробий («китоб ал-хажм ва ал-микдор», «китоб ал-мабоди ал инсонийа»-инсониятнинг бошланиши хакида китоб, «китоб фи-аъзо ал-хайвон»), абу али ибн сино («тиб конунлари»), абу райхон беруний («кадимги халклардан колган ёдгорликлар»), захриддин мухаммад бобур («бобурнома») ва бошкаларнинг асарларини мутолаа килиб, аждодларимизнинг табиатга булган муносабати хакида етарлича маълумотлар оламиз. россиянинг урта осиёни босиб олиши туфайли туркистоннинг кадимги ёдгорликлари, гузал табиати, усимлик ва хайвонот олами катта зарар курди. 1916 йилдаёк туркистондаги тарихий ёдгорликларни кайд этиш масаласи буйича иш бошланган эди. аммо максадлар …
3
удудлар усимлик ва хайвонот олами, дарё ва кулларни урганади. 60-йилларга келиб, узбекистонда экологик вазит кескин узгара бошлайди. бунга сабаб пахтачиликни жадал суръатлар билан ривожлантиришга интилиш ва кишлок хужалигини хаддан ортик кимёлаштиришдир. бундай вазият узбекистонда айрим табиат объектлари ёки илмий, маданий, согломлаштириш ахамиятга эга булган худудларни мухофаза этиш буйича тадбирлар ишлаб чикишни талаб этди. 1968 йил 30 июлда вазирлар кенгашининг «урмонлари ёнгиндан саклаш хамда уларни зарарли хашаротлар ва касалликлардан химоя килиш» хакида 349-сонли карори эълон килинади. «чоткол», «орол-пайгамбар», «зомин», «бодай-тукай», «коракул» каби курикхоналар ташкил этилади. вазирлар кенгашининг фойдали казилмалар конини топиш, геология-кидирув ишларини утказишда ернинг хосилдор катламларини асраш, улардан окилона фойдаланиш, ер кадастри, урмонларни химоя килиниши мезонлари буйича гурухларга ажратиш, хайвонлар хисоб-китобини олиш, фойдали казилмаларни олиш билан боглик булмаган объектларни жойлаштириш учун ер остидан фойдаланиш, доривор усимликлар тайёрлаш ва бошкалар хакида катор конунлар кабул килинди. узбекистон мустакилликка эришгандан кейин экология ва табиатни мухофаза этиш масалаларига жиддий эътибор берила бошланди. экология ва …
4
аримов и.а. “узбекистон xxi аср бусагасида: хавфсизликка тахдид, баркарорлик шартлари ва тараккиёт кафолатлари”. т, “укитувчи”, 1997 йил. 2. алимов т.а., рафиков а.а. “экологик хатолик сабоклари”. т. “узбекистон”, 1991 йил . 3. баратов п. ва бошкалар “табиатни мухофаза килиш”. т, “укитувчи”, 1995 йил. 4. мамеров м.а. “основы экологии”. м, “высшая школа”, 1996 год. 5. гуломов п.н. “узбекистонда табиатдан фойдаланишнинг географик асослари”. т, 1990 йил. 6. зиямухаммедова “экология: тарих, назария ва хозирги замон”. т, “мехнат”, 1990 йил. 7. тухтаев а, хамидов а “экология асослари ва табиатни мухофаза килиш” т, “укитувчи”, 1994 йил. 8. тухтаев а.в. “экология”. т, “укитувчи”, 1998 йил 9. рафиков а.а. “табиатда экологик мувозанат”. т, “фан”, 1990 йил. 10. рафиков а.а. “орол такдири”. т, “фан”, 1990 йил. 11. рафиков а.а. “геоэкологик муаммолар”. т, “фан”, 1997 йил 12. шодиметов ю. “ижтимоий экологияга кириш”. т, “укитувчи”, 1994 йил. 13. холлиев и., икромов а. “экология”. т, “мехнат”, 2001 йил. 14. www.ziyonet.uz
5
экология фанининг шаклланиши ва ривожланиш тарихи - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "экология фанининг шаклланиши ва ривожланиш тарихи"

1663094552.doc экология фанининг шаклланиши ва ривожланиш тарихи экология фанининг шаклланиши ва ривожланиш тарихи режа: 1. экология фанининг ривожланиш тарихи. 2. буюк алломаларимиз асарларида экология, табиатдан фойдаланиш ва уни мухофаза килишга оид маълумотлар. 3. хозирги кунда экологияни такомиллашиши ва унинг янги йуналишлари. таянч иборалар: экологик маданият, сардоба, миллий парк, курикхона, ер кадастри. кадим-кадим замонлардан бошлаб, экологик маданият урта осиё халкларига хос хусусият булган. бу хакда кадимги кулёзмалар ва улуг алломаларимизнинг асарлари гувохлик беради. уларда сув, табиат, усимликлар, жонзотлар ва уларнинг атроф-мухит билан узаро муносабатлари, алокалари ва бошкалар борасида кимматли фикрлар ёзиб колдирилган. гарчанд, у вактларда экология фан сифатида шаклланмаг...

Формат DOC, 54,5 КБ. Чтобы скачать "экология фанининг шаклланиши ва ривожланиш тарихи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: экология фанининг шаклланиши ва… DOC Бесплатная загрузка Telegram