узбекистонда геоэкологик муаммолар

DOC 72,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403069713_43253.doc узбекистонда геоэкологик муаммолар узбекистонда геоэкологик муаммолар режа: 1. узбекистоннинг баъзи худудларида атмосфера хавосининг ифлосланиши ва уни олдини олиш. 2. сувдан фойдаланиш, чучук сув муаммоси. 3. табиатни ноёб жойларини мухофаза килиш. таянч иборалар: атмосфера, карбонат ангидрид гази, сув ресурси, минерал угит, курикхона, буюртмалар, миллий бог. табиат узаро боглик булган объектлар ва жараёнларнинг ягона, жуда мураккаб мажмуидир. инсон – табиатнинг ажралмас кисми. у табиат билан доимий равишда узаро алокада булган холдагина мавжуд була олади. одамзотга нима керак булса, барчасини табиатдан олади. ижтимоий мавжудот сифатида у, энг аввало, узининг мехнат фаолияти билан табиатга жуда катта узгартирувчи таъсир курсатади. одамзотнинг мехнат фаолияти жараёнида табиат билан инсон жамиятининг сифатий жихатдан мутлако янги узаро таъсири юзага келади. у хайвонларнинг атроф-мухит билан узаро таъсиридан тамомила фарк килади. кискача килиб айтганда, хайвон табиатдан факат фойдаланади. ундаги иштироки доирасидагина узгаришлар содир килади. инсон эса табиатга кириган узгартиришлари билан уни уз максадлари йулида хизмат килишига мажбур этади, тугрироги, унинг …
2
ементларидан бири булиб, тирик организмнинг яшаши учун жуда хам зарурдир. чунки организм, хусусан инсон овкатсиз, сувсиз бир неча кун яшаши мумкин, лекин хавосиз беш дакика яшайди, холос. инсоннинг равнаки тоза хавога боглик экан, ердаги хаётнинг, айникса инсонниг равнаки тоза хавога боглик. чунки хар бир киши бир суткада 25 кг хаво ютади. шунинг учун хаво ифлосланиб унинг кимёвий таркиби ва физик хоссалари узгариши билан хар бир организмнинг физиологик холати хам узгаради. атмосферанинг ифлосланиши факат сайёрамиздаги тирик мавжудотларнинг, хусусан инсон саломатлигига салбий таъсир колмай, балки халк хужалигига хам жуда катта зарар етказади. атмосфера хавосини хозир асосан икки манба: табиий омиллар ва инсон фаолиятининг махсули – антропоген омиллар ифлослантиради. атмосферанинг табиий ифлосланишига космик чанглар, вулконлар отилишидан вужудга келган моддалар, тог жинслари ва тупрокнинг нурашидан вужудга келган моддалар, усимлик ва хайвонларнинг колдикдлари, урмон ва даштлардаги ёнгинлар мухим роль уйнайди. атмосферанинг антропоген ифлосланиши асосан саноат корхоналари, автомобиль, хаво, темир йул, сув транспортлари чикинди ва ажратмалари, …
3
мокда. атмосфера ифлосланиши туфайли хар хил касалликлар (бронизит, астма, рак, упка ва бошкалар) купайиб, тугилаётган болалар улими куп. сув кишлок хужалиги ва саноат ишлаб чикаришидаги деярли барча технологик жараёнларнинг зарурий таркибий кисми хисобланади. мазкур сохалардаги технологик жараёнларда сув жуда куп ишлатилади. чучук сувдан хаддан ортик куп фойдаланилса, охир-окибат у етишмай колиши мумкин. сабаби, хозирги замон техникаси уни юз фоиз тозалашга кодир эмас. сувни бутунлай тозалаш учун хам окава сувлардан фойдаланишга тугри келади. бу эса сувни яна исроф килиш демакдир. узбекистонда сувдан халк хужалиги сохаларида меъёрида фойдаланилмокда деб булмайди. хоразм, коракалпогистон республикаси, бухоро ва бошка вилоятларда экинларни сугориш учун белгиланган меъёрдан купрок сув ишлатилмокда. бу хол грунт сувлари сатхининг кутарилишига ва тупрокда шур тупланишига олиб келмокда. яйловларда (кизилкум) курилган артезиан кудукларнинг аксарият кисми сувни бекорга атрофдаги пасткамликларга куймокда. саноат ишлаб чикаришнинг ривожланиши, дехкончиликни кимёлаштирилиши, дарёларга зовур сувлари ташланиши сабабли сув ресурслари 70-80 йилларда ифлосланиб борди, бу жараён хозир хам давом этмокда. …
4
. республикамизда хозирги вактда ифлосланган окова сувларни сув манбаларига окизиш учдан бирга кискартирилди. сувни тежаб ишлатиш борасида назорат ишлари кучаймокда. далаларга режали асосда сув бериляпти. хонадонларга сув улчагич асбоблар урнатилмокда. ердаги сувнинг катта кисми денгиз ва океанларда тупланган. ерда таркалган бутун сувнинг атиги 2 фоизи чучук сув улушига тугри келади. чучук сувларнинг 85 фоизини кутб зоналаридаги музликлар ва бошка музлар ташкил этади. чучук сувларнинг кайта тикланиши табиатда сув айланиши туфайли содир булади. ер куррасининг купгина худудларида дарёлар асосан электр манбаи хисобланади. чучук сувлардан инсон турмушда, кишлок хужалиги ва саноат эхтиёжлари учун фойдаланади. афсуски, инсоннинг хаётий фаолияти окибатида табиий сувлар ифлосланиб, уларнинг биосферик функцияси пасаймокда. сувнинг ифлосланиши бугунги кунда мухим муаммо хисобланади. сув асосан нефть ва нефть махсулотлари, симоб, кургошин ва унинг булинмалари, рух, мис, хром, марганец, шунингдек, радиоактив элементлар, захарли кимёвий воситалар ва бошкалар билан ифлосланмокда. инсоният уз эхтиёжлари учун чучук сувлардан жуда куп фойдаланади. аммо бугунги кунда дунёнинг турли …
5
исидан саноат ва бошка эхтиёжлар учун ишлатиладиган усв беришга утиш; · водопровод жумракларини бекорга очиб куймаслик, уларнинг техник холатини мунтазам назорат килиб туриш каби катор тадбирлар сувларнинг ифлосланиши хамда ичимлик суви исроф булишининг олдини олишда катта ёрдам беради. узбекистон худудида 17 махсус мухофазага олинган табиий худудлар фаоллик курсатиб келмокда. у 14 та курикхона, ноёб хайвон турларини купайтириш билан шугулланувчи экомарказ, 2 та миллий ёки халк боглари, табиат ёдгорликлари ва 8 та буюртмахоналардир. курикхоналарнинг асосий вазифаси – табиатнинг диккатга сазовор, кимматли ландшафтларини жамият манфаатлари учун саклашдан иборат. узбекистонда биринчи курикхона 1926 йилда зомин районининг жиззах урмон хужалигига карашли кулсой ва гуралашсой хавзаларида «гуралаш» тог арча курикхонаси номи билан ташкил килинган эди. у кейинчалик зомин тог-урмон курикхонаси номи билан кайта тикланди. узбекистонда умумий майдони 460 минг гектарни ташкил килувчи 14 та курикхона мавжуд. курикхоналарда кенг куламда илмий-тадкикот ишлари олиб борилади. у ерда инсоннинг бевосита таъсиридан бузилмаган табиий мажмуалар урганилиб, нодир ва ноёб …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "узбекистонда геоэкологик муаммолар"

1403069713_43253.doc узбекистонда геоэкологик муаммолар узбекистонда геоэкологик муаммолар режа: 1. узбекистоннинг баъзи худудларида атмосфера хавосининг ифлосланиши ва уни олдини олиш. 2. сувдан фойдаланиш, чучук сув муаммоси. 3. табиатни ноёб жойларини мухофаза килиш. таянч иборалар: атмосфера, карбонат ангидрид гази, сув ресурси, минерал угит, курикхона, буюртмалар, миллий бог. табиат узаро боглик булган объектлар ва жараёнларнинг ягона, жуда мураккаб мажмуидир. инсон – табиатнинг ажралмас кисми. у табиат билан доимий равишда узаро алокада булган холдагина мавжуд була олади. одамзотга нима керак булса, барчасини табиатдан олади. ижтимоий мавжудот сифатида у, энг аввало, узининг мехнат фаолияти билан табиатга жуда катта узгартирувчи таъсир курсатади. одамзотнинг мехнат фаолияти жараёнида...

Формат DOC, 72,0 КБ. Чтобы скачать "узбекистонда геоэкологик муаммолар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: узбекистонда геоэкологик муаммо… DOC Бесплатная загрузка Telegram