"экология ва атроф-муҳит муҳофазаси"

PPT 35 pages 3.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 35
powerpoint presentation тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалиги механизация институти гидромелиорация факультети “экология ва сув ресурсларини бошқариш” кафедраси доценти, биология фанлари фалсафа доктори (phd) маърузачи: мўминов махмуд абдимуратова * “экология ва атроф-муҳит муҳофазаси” фанидан маърузалари 1-мавзу: экология ва атроф-муҳит муҳофазаси фанини мақсади, вазифалари, бўлимлари ва қўлланиладиган услублари. режаси: 1. экология ва атроф-муҳит муҳофазаси фанини мақсади ва вазифалари 2.экология ва атроф-муҳит муҳофазаси фанини қисқача тарихи . 3. экология ва атроф-муҳит муҳофазаси фанини бўлимлари. 4. экология ва атроф-муҳит муҳофазаси фанини қўлланиладиган усуллари. экология, табиат ва жамият ўртасидаги боғланишларни ўрганади, атроф муҳитни муҳофаза қилишнинг ижтимоий-иқтисодий, гигиеник, техник-технологик, фалсафий ва бошқа муаммоларини ўз ичига олади. «экология» сўзи кундалик турмушда кейинги йилларда кўп ишлатилаётганини биласиз. у сизнинг тасаввурингизда сув ва ҳавонинг ифлосланиши, сабзавот-полиз экинларидаги нитратлар билан заҳарланиш, дам олиш мумкин бўлган табиатнинг гўзал жойлари, ўрмонлар ва бошқаларйинг ўзгариб бораётганлигини англатади. баъзан экологик жамият, маънавият, оила, инсон саломатлиги тушунчалари билан бирга ишлатилади. экология ва атроф-муҳит муҳофазаси фани …
2 / 35
ўтганлар. 1. муҳаммад мусо ал хоразмий – «билингки дарёнинг кўзлари ёшланса, унинг бошига ҳам, кулфат тушган бўлади деб айтиб ўтганлар. 2. абу наср фаробий, абу райхон берунийлар табиий фанларнинг ривожланишига ўзларининг муносиб ҳиссаларини қўшганлар. 4. абу али ибн сино ботаника, зоология, геология ва атроф-муҳит тўғрисидаги фикрларини баён этганлар. 5. захириддин мухаммад бобур (1483-1530) «бобурнома» асарида юрган ерлари, табиат бойлиги, гўзалликларини тасвирлаш билан бирга ўсимликлар дунёсига катта аҳамият берганлар. экологиянинг шаклланишига организмларнинг ҳаёт тарзи ўрганилган илмий ишлар, уларнинг тарқалиши ҳамда ривожланиши ҳар хил омилларга боғлиқ бўлганлиги таъсир кўрсатган. ўзбекистон ўсимликлар флораси, систематикаси ва экологияси ҳақида ў. пратов, белолипов, а.эргашев, а.тўхтаев, т.рахимова, р. эгамбердиев фитоценология ишлари умумий биоценозларнинг ривожланишига катта хисса қўшдилар. ўзбекистон ҳайвонлар экологиясининг ривожланишида о.мавлонов, с.дадаевларнинг ишлари алоҳида ахамиятга эга. экосистема тушунчасини фанга 1935 йили инглиз экологи а.тенсли томонидан киритилган. биогеоценоз тушунчасини эса 1941 йили ботаник олим в.н.сукачев таклиф этган. биосфера сўзини 1875 йили немец олими с. зюсс фанга киритганлар. …
3 / 35
л қилиш (сунъий яйловлар, қумларнинг учишини тўхтатиш, тупроқ эрозиясига қарши кураш, шахарларни ободонлаштириш); саксовулзорлар 9. атмосфера ҳовасини ифлосланишига йўл куймаслик. 11.сувни муҳофазалаш, зилоллигини асраш, ифлосланишига йўл куймаслик. 12. тупроқни шўрланишидан асраш чўлланиш 13. экологик муаммоларнинг келиб чиқиш сабаблари амударё дарёси дельтасида юзлаб кўллар йўқ бўлиб кетди. 1964 йил – майдони 64800 км2 2001 йил – майдони 21100км2 2009 йил – майдони 8730км2 100% 32,5% 13,5 % экология фани 4 бўлимга бўлиниб ўрганилади: 1.аутэкологияси, 2.синэкологияси, 3.популяцион экологияси, 4.биосфера экологияси. 1.аутэкология («autos»-юнонча сўз бўлиб-«ўзи» деган маънони бидиради) айрим турларнинг улар яшаб турган муҳит билан муносабатларини, турларнинг қандай муҳитга кўпроқ ва узвий мослашганлигини ёритади. 2.синэкология («sin»-юнонча сўз бўлиб, унинг маъноси «биргаликда» демакдир) биогеоценозларинг тузилиши ва хоссаларини, айрим ўсимлик ва ҳайвон турларининг ўзаро алоқаларини ҳамда уларнинг ташқи муҳит билан муносабатларини ўрганади. 3.популяцион экологияси. популяция сўзи (французча бўлиб «рорulus» - «ҳалқ, аҳоли» деган маьнода) популяциялар динамикаси, маълум шароитларда турли организмлар сонининг ўзгариши (биологик динамикаси) сабабларини …
4 / 35
(870-910) ёзган китоб ва асарларда одам ва ҳайвонлар айрим аъзоларининг тузилиши, хусусиятлари ва вазифалари, уларнинг ўхшашлиги ва фарклари ҳақидаги маълумотлар келтирилган. экология фанини ўрганган олимлар экология фанини ўрганган олимлар абу али ибн сино (980-1037) - 450 дан ортиқ асарлари маълум. абу али ибн синонинг фалсафий ва табиий илмий қарашлари унинг жаҳонга машҳур асари «китоб аш шифо», яъни «даволаш китоби»да баён этилган. экологияни асосий вазифалари экологияни асосий вазифалари экологиянинг асосий қисмлари экология фанининг бошқа фанлар билан боғлиқлиги 4. экология фанида қўлланиладиган усуллар. экологик илмий тадқиқот ишлари тасвирий, таққослаш, тажриба, кузатиш (мониторинг) ҳамда экотизимларни моделлаштириш услубларидан кенг фойдаланилади. а) тажриба тадқиқотчи томонидан яратилган шароитда олиб борилаёган маълум табиий кузатишдир. бу ерда маълум обектга (индивид, популяция, биогеоценоз) таъсир этаётган омил кучининг ортиши ёки камайиши намуна билан таққосланади. илмий тадқиқот ишлари лобаратория ва дала шароитларида олиб борилади. дала шароитида олиб бориладиган тажрибаларга мисол қилиб турли қишлоқ хўжалиги ўсимликларини суғориш, ўғитлаш таъсири тупроққа хар ҳил …
5 / 35
идан бошланди. экологиянинг бошқа фанлар билан боғлиқлиги. муҳит омиллари ўрганилганда, экология бошқа фанларнинг методларидан фойдаланади. улар биология, кимё, география (метрология, иқлимшунослик), тупроқшунослик ва бошқалардир. сўнгги пайтларда экологияда математик методлар кўп қўлланилмоқда. экология ўсимликлар физиологияси билан боғлиқ. экология геоботаника билан ҳам боғлиқ, чунки биогеографиядан келиб чиққан. фитогеограф ўсимлик турлари билан иш кўрса, эколог – ҳаётий формаларини ўрганади. турлар эволюциясини ўрганиш учун полеонтология ва полеогеографияни ҳам билиш шарт. чунки бу фанлар турларнинг ривожланиш тарихини ўрганади. экология систематика, экономика, ҳуқуқ ва бир қанча бошқа фанлар билан ҳам боғлиқ. саволлар: 1.экология деб нимага айтилади? 2. экологиянинг вазифалари нималардан иборат? 3. экология бўлимлари нечага бўлинади? 4. экологиядан қўлланиладиган услубларни тушунтириб беринг? тест саволлари 1. экология атамаси ким томонидан ва қачон фанга киритган? э. геккел томонидан 1866 йилда ч. дарвин томонидан 1959 йилда к.мибиус omonidan 1877 йилда a.тенсли томонидан 1935 йилда 2. биосфера терминини ким тарифлаб берган? 1..к.мебиус 2.а. тенсли 3.в. сукачев 4. э. зюсс 3. …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""экология ва атроф-муҳит муҳофазаси""

powerpoint presentation тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалиги механизация институти гидромелиорация факультети “экология ва сув ресурсларини бошқариш” кафедраси доценти, биология фанлари фалсафа доктори (phd) маърузачи: мўминов махмуд абдимуратова * “экология ва атроф-муҳит муҳофазаси” фанидан маърузалари 1-мавзу: экология ва атроф-муҳит муҳофазаси фанини мақсади, вазифалари, бўлимлари ва қўлланиладиган услублари. режаси: 1. экология ва атроф-муҳит муҳофазаси фанини мақсади ва вазифалари 2.экология ва атроф-муҳит муҳофазаси фанини қисқача тарихи . 3. экология ва атроф-муҳит муҳофазаси фанини бўлимлари. 4. экология ва атроф-муҳит муҳофазаси фанини қўлланиладиган усуллари. экология, табиат ва жамият ўртасидаги боғланишларни ўрганади, атроф муҳитни муҳофаза қилишнинг ижтимоий-иқтисодий, гигиен...

This file contains 35 pages in PPT format (3.0 MB). To download ""экология ва атроф-муҳит муҳофазаси"", click the Telegram button on the left.