диний қадриялар ва уларни комил инсонни тарбиялашдаги ўрни

DOC 142.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483383717_66982.doc диний қадриялар ва уларни комил инсонни тарбиялашдаги ўрни режа: 1. дин – ижтимоий онгнинг алоҳида шакли. эътиқод - диний қарашларнинг асоси эканлиги. 2. жаҳоннинг асосий динлари ва уларни халқлар маънавий ҳаётига таъсири. 3. исломий қадриятлар. 4. истиқлол шароитида дин. диний бағрикенглик – жамиятимиз маънавий ривожланишининг зарурий шарти. таянч тушунчалар:дин, тасаввур, урф-одат, диний маросим, диний дунёқараш, инсон қалби ва руҳияти, эътиқод, иудализм, ҳиндуйлик, сентоизм, буддизм, хистиянлик, ислом маърифати, диний бағрикенглик. 1-масала. мустақилликнинг маънавий соҳадаги яна бир неъматти шундан ибортки, жамиятиз, давлатимизнинг динга бўлган муносабати ўзгарди. маълумки, диний дунёқарашнинг шаклланиши тадрижий ва жиддий жараён бўлиб у ўз ичига буддизм (эрамиздан аввалги vi-v асрларда ҳиндистонда), христианлик (эрамизнинг i асрида рим империясида), ислом (эрамиздан vii асрида ғарбий арабистон) каби жаҳон динларини қамраб олади. диний дунёқарашнинг асосий элементларини динй эътиқод ташкил қилади. диний эътиқод динга ишонувчи кишилар руҳияти, интелектуа ҳиссий ва ирода элементларини ўзига қамраб олган мураккаб ҳодисадир. диний эътиқоднинг интелектуал элементи динга ишонувчи …

надиган ва муҳокама юритмасдан ишониш лозим бўлган диний эътиқод талабларидан ўз аксини топган. ислом динининг шакланган ва диний анъаналарда эътироф этилган ақидалари ёки имон талаблари 7 та: оллоҳнинг ягоналигига, фаришталарга, муқаддас китобларга, пайғамбарларга, охиратга, тақдирнинг илоҳийлигига ва инсон ўлгандан кейин тирилишига ишониш. диний дунёқарашнинг яна бир таркибий қисмини диний онг ташкил этади. сиғиниш одамларнинг кундалик ҳаётида якка ёки жамо бўлиб бажариладиган расмий ҳатти-харакатларида намоён бўлади. қурбонлик қилиш. қуръон ўқитиш, рўза тутиш ва диний байрамларни нишонлаш, ислом динига кенг тарқалган меросимлардир. сиғиниш ва тоат-ибодат туфайли кишиларнинг диний эҳтиёжлари қондирилади. диний эътиқод диний онгнинг умумий белгиси мезони бўлиб, у диний ғоялар, тасаввурлар, тушунчалар, тан олиб, оллоҳнинг мавжудлигига ишонишни ўз ичига олади. диний дунёқарашнинг шаклланиши ва ривожланиши учун ақидаларнинг ишлаб чиқилиши ва турлича диний байрамлар, маросимларнинг ўтказилиши катта аҳамиятга эгадир. дин ўзининг тантанали байрамлари, ҳар хил маросимлари билан кишилар кўнглида кўтаринки кайфият, хурсандчилик, хушфеъллик, раҳм-шавқат, сабр-тоқат, қаноат, меҳр-оқибат, ҳамдардлик, виждоний бурч, поклик, одамгарчилик …

оқий меъёр ва кўрсатмалар ишлаб чиқилган. масалан, шариат бўича умматларнинг буюрилган амаллар саккиз хил бўлиб (фарз, вожиб, суннат, мастаҳаб, мубоҳ, ҳаром, макруҳ, мустакраҳ) жами 934 ҳуқуқлар ва низомларни ташкил этади. уларнинг аксарияти ханузгача ўз аҳамиятини йўқотмаган. чунки ислом ва унинг шариат талаблари мавжуд шахсий ҳаётидаги ва умуинсоний муаммолардаги энг зарур ахлоқий фазилатларни ўзида акс эттирган. диний дунёқарашнинг инсон онгига сингиб, унинг қалбида чуқур илдиз отиб кетишининг боиси, унинг асосий қоидалари оддий кишиларнинг руҳиятига мос бўлиб, уларнинг ҳиссиёти, тафакурига катта таъсир этадиган ва кўп вақтгачаэсда сақланиб қоладиган ёрқин образлар, афсона ва ривоятлар шаклида баён қилинишидадир. ислом таълимотидаги ҳар бир афсона ва ривоятда катта ҳикмат, фалсафий фикр, маъно мавжуддир. шунинг учун ҳам улар барҳаёт бўлиб, авлоддан-авлодга ўтиб, бизнинг давримизгача етиб келган. бундай катта маънавий бойликка биз албатта ҳурмат билан қарашимиз керак. дин кишиларининг онгига ўз таъсирини ўтказиш билан бир қаторда жамиятимизнинг ижтимоий-сиёсий ҳаётида хам доимо муҳим роль ўйнаб келган. ҳозирги даврда ҳам …

кр ҳосил бўлмоқда. ўтмишда биз дин билан фанни бир бирига зид бўлган, бир бирини мутлақ истесноқилувчи ижтимоий онг шакллари, инсоният маданияти тарихи дин билан фан ўртасидаги курашдан иборат, деб келган эдик. аммо шу нарса маълум бўлдики, фаннинг турли динларга, аксинча турли динларнинг фанга муносабати ҳамма жойда бир хил ва бир текис бўлган эмас. уйғониш даврида яшаган ғарбий европа олимлари, жумладан жордано бруно, галелий, коперник, xvii аср француз олимлари поль гольбах, клод гельвейций, дени дидро ва бошқалар христиан динига очиқ-ойдин қарши чиқиб, унинг таълимотини инкор этган бўлса, ўрта осиё мутафаккирлари фан билан диний таълимотни бир-бирига қарама қарши қўймасдан иккаласидан ҳам баҳраманд бўлиб келганлар. фаробий, хоразмий, беруний, ибн сино худо дунёнинг асосчиси деб эътироф қилса, мирзо улуғбек ўзининг “тўрт улус тарихи” асарида дунёни тангри таоло бунёд қилган, одамни ҳам у яратган деган фикрни олға сурган. ҳозирги вақтда ҳам ғарб европа мамлакатларида диний эътиқод билан фани муқовиқлаштириб ривожлантиришга даъват этиб келаётган олимлар оз …

а минглаб жилдларни ташкил этадиган нодир китоблар шахсга сиғиниш ва қатағон авж олган йилларда куйдириб ташланди. ҳозирги пайтда ўтмишда рўй берган ҳаддан ошишлар тузатилмоқда, ижтимоий адолат тикланмоқда. ёпиб қўйилган баъзи масжидлар очилди, кўплаб янги масжидлар қурилди ва қурилмоқда, диний адабиётларни нашр этиш йўлга қўйилди. марказий осиё халқларининг шаклланиши тарихининг мураккаб ва ўзига хос томонлари мавжуддир. бу ҳолат уларнинг диний тасаввурларига асосланган турмуш тарзларида ҳам ўз аксини топди. мазукур тарихий жараёнларнинг мазмуни динннинг қадимги шакллари ва унсурлари, шунингдек, зардуштийлик, монохейлик, будддизм, христианлик, яҳудийлик ва исломдан ташкил топган динларнинг тарихи ташкил қилади. қайд қилинган бу динлар марказий осиё халқлари турихида олдинма кейин ўрин олган. бу ҳудуд халқлларнинг дастлабки манзилгоҳлари тош даврида- эрамиздан бўлган 1 млн – 500 мингинчи йилларда вужудга кела бошлаган. қуйи палеолит даврлардаёқ (эрамизага бўлган 10 минг йиллар) ўйиб тасвирланган расмларлдан, ҳайкалтарошлик намуналаридан бу ерларда (тешиктош, шеробод ва бошқа ерлар) маънавий маданият шаклланганлигини билиш мумкин. бу бадиий асарлар воқеаликнинг инсон …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "диний қадриялар ва уларни комил инсонни тарбиялашдаги ўрни"

1483383717_66982.doc диний қадриялар ва уларни комил инсонни тарбиялашдаги ўрни режа: 1. дин – ижтимоий онгнинг алоҳида шакли. эътиқод - диний қарашларнинг асоси эканлиги. 2. жаҳоннинг асосий динлари ва уларни халқлар маънавий ҳаётига таъсири. 3. исломий қадриятлар. 4. истиқлол шароитида дин. диний бағрикенглик – жамиятимиз маънавий ривожланишининг зарурий шарти. таянч тушунчалар:дин, тасаввур, урф-одат, диний маросим, диний дунёқараш, инсон қалби ва руҳияти, эътиқод, иудализм, ҳиндуйлик, сентоизм, буддизм, хистиянлик, ислом маърифати, диний бағрикенглик. 1-масала. мустақилликнинг маънавий соҳадаги яна бир неъматти шундан ибортки, жамиятиз, давлатимизнинг динга бўлган муносабати ўзгарди. маълумки, диний дунёқарашнинг шаклланиши тадрижий ва жиддий жараён бўлиб у ўз ичига буддизм (эрамиздан ...

DOC format, 142.0 KB. To download "диний қадриялар ва уларни комил инсонни тарбиялашдаги ўрни", click the Telegram button on the left.

Tags: диний қадриялар ва уларни комил… DOC Free download Telegram