ферментлар ва уларни қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришидаги ўрни

DOCX 189.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1502354064_68743.docx ферментлар ва уларни қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришидаги ўрни режа; 1. ферментларнинг таъсир этиш механизми 2. ферментларнинг хоссалари. 3. ферментларга активатор ва ингибиторларнинг таъсири 4. ферментлар классификацияси 5. ферментларни ҳужайраларда жойланиши ва ишлатилиши ферментларнинг таъсир этиш механизми ферментларнинг таъсир этиш механизми ўхшаш десак бўлади, сабаби фермент молекуласида простетик гуруҳлар ва актив марказлар ҳам бир-бирига ўхшашдир. ферментатив жараёнларда фермент-субстрат комплекслари муҳим рол ўйнайди. ферментатив жараённинг i - босқичида субстрат билан фермент орасида бў ҳосил бўлади, бу боғлар ковалент ёки бошқача боғлар ҳолида бўлиши мумкин. сўнгра ii -босқичда субстрат фермент таъсирида ўзгаришга учрайди. iii-фазасида кимёвий реакция бошланади (фермент юзасида) ва ниҳоят iv-фазасида реакция натижасида ҳосил бўлган маҳсулот ферментдан ажралади.ферментни е-деб белгиласак, субстрат - s, активланган субстрат- s1 ва реакция маҳсулот - r деб белгиланса кўрсатилган жараёнлар кетма-кетлиги қуйидагича ифодаланади i ii iii iv e+ses es1er e+ r ушбу тенгламани 1903 йилда генри, сўнгра михаелис-ментен 1913 йилда тўлдирганлар. яқинда es, es1 ва er …
2
убстрат комплекси бўлиб, реакциянинг «самарали таъсир этувчи массаси» ҳисобланади. ферментларнинг хоссалари оқсил табиатли бўлганлиги сабабли ферментлар уларга хос хусусиятларини намоён қиладилар. анорганик катализаторлардан тубдан фарқ қилиб, бир қатор махсус хусусиятларга эгадирлар. бундай хусусиятларга термолабиллиги, атроф муҳитдаги рн кўрсаткичи, махсуслиги ва ниҳоят активатор ва ингибиторлар таъсирига жавоб бериш кабилар киради. ферментларнинг термомобиллиги ферментларнинг термобиллиги дейилганда ҳароратга мойиллиги 0 тушунилади. паст ҳароратда (0) фермент активлиги суст бўлиб, ҳарорат +400с +500с га етганда фермент юқори активликка эга бўлади. ҳарорат +1000 с га етса фермент денатурацияга учраб ўз структурасини бузилиши натижасида ферментлик хусусиятини йўқотади. фермент активлигига ҳарорат таъсири т 0 10 20 30 40 50 60 70 фермент активлиги 0 , 1 0 , 05 ҳарорат 0c) ферментнинг расмдаги чизиқ характерига кўра (ўртача +50 0c га ҳарорат ортиши билан каталитик активлиги ортади. ҳар +10 субстратнинг ўзгариш тезлиги тахминан 2 марта ортади. шу билан бир 0c дан ортиши билан фермент денатурацияси қаторда ҳарорат +50 кучаяди, …
3
тимуми берилган. баъзи ферментларнинг муҳит рн ига боғлиқлиги фермент реакция характери рн пепсин (парчаланиши) оқсил гидролизи 1,5-2,5 липаза (уруғ) ёғлар гидролизи 4,7-5,0 уреаза мочеваина нгидролизи 7,0 трипсин оқсил гидролизи 7,8 аргиназа аргинан гидролизи 9,5-9,9 водород иони концентрациясини ферментнинг каталитик автивлигига таъсири, унинг актив марказига таъсиридан иборат. ҳар хил рн кўрсаткичида актив марказ кучли ёки кучсиз ионланган бўлади, кам ёки кўп қўшни полипептид занжири қисмидан тўсилгандир. ундан ташқари муҳит рн кўрсаткичи субстратни ионланиш даражасига, фермент субстрат комплексини ҳамда катионлар ва анионлар нисбатини аниқлайди. ушбу расмда ферментнинг каталитик таъсири рн муҳитига боғлиқлиги кўрсатилган. 100 50 фе рмент активлиги , % 0 7 14 ферментларпнинг махсуслиги дейилганда уларни танлаб таъсир этиш хусусиятини назарга олинади. иборали қилиб айтганда, фермент калит бўлса, субстрат унинг қулфидир. шубҳасиз ферментларнинг махсуслиги биринчидан субстратнинг фазовий конфигурацияси билан ферментнинг субстрат марказига мос келишидир. бунда субстрат-фермент комплекси ҳосил бўлиб ферментатив жараён бошланиши кузатилади. масалан, лизоцим (хитин ва бактерияларнинг полисахариди деворидаги гликозид …
4
ган юқори молекулали спиртларга ҳам таъсир этиши мумкин. мальтоза ферменти нафақат мальтозани парчаламай, балки бошқа а - гликозид боғига эга бўлган углеводларни ҳам парчалаши мумкин. стереокимёвий махсуслик дейилганда фақат бир фазовий изомерга таъсир этиши тушунилади. ферментларга активатор ва ингибиторларнинг таъсири ферментларга активаторлари (стимулятор) ва ингибаторлари (ферментга қарши моддалар) биринчи бўлиб рус олими данилевский ва унинг ўқувчилари томонидан ўрганилган. ферментларнинг активаторлари ёки унинг таъсирини кучайтирувчи, активлигини оширувчи бирикмалар қаторига металл ионлари mg++, mn++, sn++, k+, co++, cu++ катионлари ва cl - иони киради. баъзи ҳолларда метил ионлари (co++, fe++, mg++, zn++ ва бошқалар) ферментнинг простетик гуруҳи таркибига кирадилар, баъзида эса фермент-субстрат комплексини ҳосил бўлишини осонлаштирадилар, учинчидан коферментни апоферментга бирикишига ёрдам берадилар, тўртинчидан ферментнинг тўртламчи структурасини ҳосил бўлишида қатнашадилар. ингибиторлар ферментнинг таъсирини сусайтирадилар. пасайтириш механизми ҳар хил бўлиб, кўпинча 2 та типда амалга ошади. рақобатли ва рақобатсиз пасайтириш дейилади. рақобатли пасайтиришда ингибитор субстрат билан структуравий ўхшаш (изомерия) бўлиб, фермент билан бирикиб, субстратни …
5
стратегик гуруҳ билан ўзаро бирикиши натижасида фермент активлиги йўқолади. ферментларни оғир металлар (олмос, қўрғошин ва бошқалар) билан сусайтиришда, улар сулфгидрил гуруҳларга (сh) бирикиб амалга оширадилар. аллостерик ингибирланиш ҳам шу қаторга киради. ферментлар классификацияси ферментларга ном беришда уларнинг тасодифий белгилари (травиал номенклатура), субстрат номи билан (ратсионал номенклатура), ферментнинг кимёвий таркиби ва ниҳоят катализлайдиган реакция типи ҳамда субстрат характерига қараб номланган. тасодифий белгиларига биноан қуйидаги ферментлар номланган пепсин (грекча pеpsin - овқат ҳазм қилиш), трипсин (грекча trеpsis -азонтираман) ва папаин (папайя дарахтидан ажратиб олинган). таъсирига кўра бу ферментлар ҳаммаси протеолитик яъни оқсил гидролизини тезлаштирадиган ферментлар типига киради. хужайрадаги оксидланиш - қайтарилиш реакцияларини тезлаштирувчи ферментларни цитохромлар (tsitos-хужайра, xrom -ранг) деб юритилади. энг кўп тарқалган номланиш бу субстрат номига «аза» қўшиш билан айтилади. масалан, крахмални гидролизини тезлаштирувчи фермент амилаза (amilon -крахмал), ёғларнинг гидролизини тезлаштирувчи фермент липаза (lipos - ёғ), оқсилларни (протеинлар) - протеаза ва ҳаказо. кейинчалик ферментларнинг номи субстрат характери ва катализлайдиган реакция номи …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ферментлар ва уларни қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришидаги ўрни"

1502354064_68743.docx ферментлар ва уларни қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришидаги ўрни режа; 1. ферментларнинг таъсир этиш механизми 2. ферментларнинг хоссалари. 3. ферментларга активатор ва ингибиторларнинг таъсири 4. ферментлар классификацияси 5. ферментларни ҳужайраларда жойланиши ва ишлатилиши ферментларнинг таъсир этиш механизми ферментларнинг таъсир этиш механизми ўхшаш десак бўлади, сабаби фермент молекуласида простетик гуруҳлар ва актив марказлар ҳам бир-бирига ўхшашдир. ферментатив жараёнларда фермент-субстрат комплекслари муҳим рол ўйнайди. ферментатив жараённинг i - босқичида субстрат билан фермент орасида бў ҳосил бўлади, бу боғлар ковалент ёки бошқача боғлар ҳолида бўлиши мумкин. сўнгра ii -босқичда субстрат фермент таъсирида ўзгаришга учрайди. iii-фазасида кимёвий реакция бошлана...

DOCX format, 189.9 KB. To download "ферментлар ва уларни қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришидаги ўрни", click the Telegram button on the left.