комил инсон ғояси ва эстетик тарбия

DOC 105,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1495529667_68279.doc комил инсон ғояси ва эстетик тарбия режа: 1. инсон гўзаллигининг фалсафий моҳияти. 2. эстетик тарбиянинг мақсади ва вазифалари. 3. эстетик тарбиянинг асосий воситалари. инсон гўзаллигининг фалсафий моҳияти эстетик тафаккур тарихида инсон гўзаллиги жисм ва руҳ масалалари билан боғлиқ холда ўрганилган бўлсада, уни одатда хулқ, одоб, ахлоқ мезонлари билан ўлчаш анъанага айланган. жумладан, нафосат фалсафаси ҳам инсон гўзаллигининг моҳиятига доир муаммоларни тадқиқ этишни ўзининг муҳим вазифаси қилиб белгилайди. бу борадаги фикрмулоҳазаларнинг асосида инсоннинг ташқи кўриниши ҳамда ахлоқий фазилатларига бўлган муносабат масаласи ётади. инсон гўзаллигига бу тариқа ёндашувнинг ўзига хос сабаблари бор. биринчидан, инсоннинг моҳиятида жисмоний ва маънавий олам хусусиятлари уйғунлашади. шунингдек, инсон эстетик оламни яратувчиси ва ўзлаштирувчиси ҳамдир. қизиғи шундаки, бу хусусият инсонни бошқа мавжудотлардан фарқлайди. иккинчидан – инсон гўзаллигининг барча учун намуна бўладиган ягона, мутлақ ва тугал мезони мавжуд эмас. масалан, аёл гўзаллиги ҳақида ҳам турли хил муносабатлар мавжуд. дейлик. патриархат ва матриархат даври одамларининг тасаввурида - катта қорин, …
2
р диққатга сазовордир: «гўзаллик барча тилларда васф этилади ва ҳар қандай ақлга хуш келади. дунёда яхши нарсалар кўп, уларни кўриб баҳраманд бўлиш одамларни шод этади ва табиатларини покиза қилади, аммо ҳеч нарса гўзал юз ўрнини боса олмайди, чунки гўзал юз шундай қувонч бахш этадики, бошқа ҳеч қандай қувонч унга тенг келолмайди. айтадиларки, гўзал юз дунёга саодат сабабчисидир. агар гўзал юз яна яхши хулқ билан уйғунлашса, бахт-саодатнинг энг юқори даражаси бўлади. агар одам ҳам ташқи кўринишдан, ҳам табиати билан яхши бўлса, худо ва одамлар учун севимлидир. гўзал юз тўрт фазилатга эгадир. улардан бири шуки, гўзал юз уни кўрган одамнинг шу кунини хайрли этади, иккинчиси, ҳаётдан баҳраманд бўлиш онларини ширин қилади, учинчиси, у одамни очиқ кўнгилли ва олижаноб этади, тўртинчиси бойликни кўпайтиради ва юқори мансаб ато қилади.» ушбу фикрлардан келиб чиққан холда айтиш мумкинки, қалбнинг мойиллиги жамол мушоҳадасининг натижасидир. яъни, инсон нарсаларнинг зоҳирий гўзаллигини ботиний гўзалликка нисбатан биринчи бўлиб пайқайди. у аввало, …
3
вида ўзига хос аҳамиятга эга. инсоннинг ички гўзаллиги эса унинг одоб, хулқ ва ахлоқий фазилатлари билан белгиланади. буни нафосат илми хулқий гўзаллик деб атайди. инсоннинг амалий хатти-ҳаракати, ахлоқийлиги, нафосатга муносабати айни пайтда унинг ботиний туйғуларига, қалб кечинмаларига боғлиқ. бу кечинмалар, одатда шахс фаолиятидаги яхши аъмолларга қараб фазилатлар, ёмон қилмишларига қараб - иллатлар деб аталади. инсон хулқий гўзаллигининг такомиллашувида ахлоқдаги энг муҳим мезоний тушунча ҳисобланган муҳаббат ва эзгулик алоҳида аҳамият касб этади. бундан ташқари, ахлоқий ва ҳулқий гўзалликда бевосита инсон ҳаттиҳаракатининг сабаби бўлган ният муҳим аҳамиятга эга. зеро эзгу ниятли инсон гўзалдир. ниятнинг реалликка айланиши учун инсонда аввало, истак, хоҳиш, мақсад бўлиши шарт. чунки, киши ўйлаган ҳар бир ниятига эришиши учун ўз олдига мақсад қўяди. шунингдек, ният индивидуаллик хусусиятига эга. шу жиҳатдан қараганда, ният ижобий ва салбий маънога эга бўлади. ижобийлик касб этувчи ниятнинг асосида гўзалликка муҳаббат ва эзгуликка эътиқод ётади. аксинча, салбий маънодаги ният моҳиятан ёвузликка дахлдордир. шу боис инсоннинг …
4
онгли муносабатда бўлишига талабчанлигида ҳамда ўз ҳаётини гўзаллаштиришга масъул эканлигида (зигмунд фройд), ўз ҳавотири замирида буюк мақсадларга даъват этишда (жан пол сартр), ижтимоий ва иқтисодий кучлар қаршисида ожиз бўлмаслик, ўз қўли билан барпо этган нарсаларга сажда қилиб қолмаслик (эрих фром) тарзида изоҳламоқда. эндиликда техногенцивилизациянинг маркази ҳисобланган ва фақат кўринувчи борлиқнигина тан олган ғарб мутафаккирлари ҳам ҳулқий гўзаллигини такомиллаштиришда кўҳна шарқнинг аллақачон тажрибасидан ўтган ахлоқий муҳит муаммосига эътиборни қаратмоқда. шу боис улар инсоннинг маънавий хунуклашувидан қутилиш йўлини ахлоқий муҳит этосферани яратишдан иборат, деб билмоқдалар. бугунги кунга келиб ҳаётни фақат моддий ёки маънавий томонинигина ўзгартиришга интилиш, эътиборни фақат бир соҳага қаратиш билан кўзланган мақсадга эришиб бўлмаслиги ойдинлашмоқда. яъни, инсоннинг фақат маънавий гўзаллигига эътибор бериш, унинг жисмоний гўзаллигига путур етказади. айни пайтда, маънавий гўзаллик ҳисобига жисмоний гўзалликни улуғлаш инсониятни муқаррар тарзда муваффақиятсизликка олиб келиши мутафаккирлар томонидан эътироф этилмоқда. инсоният бугунги кунда глобаллашув жараёнларини бошидан кечирмоқда. шу боис ҳозирда инсоннинг маънавий ва жисмоний гўзаллигини …
5
зда ёки сарамжон-саришта хонадонга ташриф буюрганимизда уларга нисбатан “эстетикаси зўр” деган баҳо берамиз. бу билан айни пайтда, ўзимизнинг эстетик тарбиямизни ҳам бахолаган бўламиз. бироқ, эстетик тарбия ўз-ўзидан пайдо бўлиб, ривожланадиган «микроорганизм» ёки бирдан тўхтаб қоладиган «механизм» эмас. у секин-аста инсон томонидан орттирилган ҳаётий тажрибалар, кўникмалар, билимлар орқали шаклланиб боради. эстетик тарбия ижтимоий тараққиётнинг жабҳаларида аниқ мақсадларга йўналтирилган фаолият сифатида иш олиб боради. бозор иқтисодиётига асосланган эркин, фуқаролик жамиятини қуриш жараёнида инсоннинг амалий фаолияти билан боғлиқ бўлган барча соҳаларда эстетик тарбияга бўлган эҳтиёж янада ортади. айниқса, ишлаб чиқариш муносабатлари ўзгараётган, ахборот коммуникация технологияси ва интернетнинг инсонларга тобора яқинлашуви, хизмат кўрсатишнинг янгидан-янги турлари шаклланаётган ҳамда инсон онгини эгаллаш учун олиб борилаётган кураш жараёнида эстетик тарбия масалалари кун тартибининг долзарб масалаларига айланмоқда. маълумки, шахс ижтимоий тараққиётнинг турли жабҳаларида бевосита ва билвосита иштирок этади ва бу жараёнда ижтимоий тараққиётнинг эстетик субъектига айланади. бирор-бир шахс жамият ижтимоий жараёнларидан четда турмайди, аксинча, ўзининг хатти-ҳаракати билан бу …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "комил инсон ғояси ва эстетик тарбия"

1495529667_68279.doc комил инсон ғояси ва эстетик тарбия режа: 1. инсон гўзаллигининг фалсафий моҳияти. 2. эстетик тарбиянинг мақсади ва вазифалари. 3. эстетик тарбиянинг асосий воситалари. инсон гўзаллигининг фалсафий моҳияти эстетик тафаккур тарихида инсон гўзаллиги жисм ва руҳ масалалари билан боғлиқ холда ўрганилган бўлсада, уни одатда хулқ, одоб, ахлоқ мезонлари билан ўлчаш анъанага айланган. жумладан, нафосат фалсафаси ҳам инсон гўзаллигининг моҳиятига доир муаммоларни тадқиқ этишни ўзининг муҳим вазифаси қилиб белгилайди. бу борадаги фикрмулоҳазаларнинг асосида инсоннинг ташқи кўриниши ҳамда ахлоқий фазилатларига бўлган муносабат масаласи ётади. инсон гўзаллигига бу тариқа ёндашувнинг ўзига хос сабаблари бор. биринчидан, инсоннинг моҳиятида жисмоний ва маънавий олам хусусиятлари уйғ...

Формат DOC, 105,5 КБ. Чтобы скачать "комил инсон ғояси ва эстетик тарбия", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: комил инсон ғояси ва эстетик та… DOC Бесплатная загрузка Telegram