шахснинг мохияти ва мазмуни

DOC 167,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1413383978_59523.doc шахснинг моҳияти ва мазмуни режа: 1. жамият ва шахс муносабатлари хақидаги фалсафий фикрлар. 2. жамият ва шахс орасидаги муносабатлар. шахснинг тарихий типлари. 3. шахснинг жамиятга таъсири. шахс эркинлиги ва маъсулияти. 4. мустақиллик шароитида инсон хуқуқлари ва эркинликлари. жамият ва шахс муносабатлари фалсафа тарихида турлича тахлил қилинган. аслида жамият ва шахс муносабатлари одам ва олам муносабатларининг бевосита давоми. жамият ва шахс орасидаги муносабат мураккаб характерга эга бўлиб, бу жараён жамиятнинг инсонга ва инсоннинг жамиятга таъсири тарзида намоён бўлади. маркча фалсафада инсоннинг шаклланишида ижтимоий муҳит ҳал қилувчи ўрин тутади, деган қараш ҳукмрон эди; жамият ва инсон орасидаги муносабатлар бир йўналишда, яъни жамиятнинг инсонга таъсири тарзида таҳлил қилинган. ҳозирги давр нафақат жамиятнинг инсонга, айни вақтда инсоннинг ҳам жамиятга таъсир кўрсата олишини инобатга олишни тақозо қилмоқда. фан ва техника ютуқлари инсонлар турмуш тарзининг барча жабҳаларига жадаллик билан кириб бораётган ҳозирги замон цивилизацияси шароитида якка инсон, алоҳида шахс ҳатто инсоният тақдирида буюк бурилиши ясаши …

иқ бир тарихий даврдаги эгаллаган мавқеига мувофиқ келади. шахснинг жамиятга таъсири, унинг ҳаётга муносабатдаги фаоллиги даражасига боғлиқ. шахсларнинг муайян тарихий даврдаги фаолиятлари, жамиятда тутган ўринларига кўра: а) оддий; б) талантли; в) буюк; г) гений турларини кўрсатиш мумкин. оддий шахснинг жамиятга таъсири асосан тор доирада – микромухитда бевосита сезилади. буюк шахслар, тарихий зотлар, даҳолар ўз фаолияти билан жамиятга ижобий ёки салбий таъсир этиши, унинг хаётида чуқур из қолдириши мумкин. генийлик шахс қобилияти ва фаолиятининг бетакрорлигида намоён бўлади. гений ижоди ва фаолияти ўзига хослиги билан, инсоният жамияти тараққиёти учун алоҳида тарихий аҳамияти билан характерланади. ижтимоий фикр соҳасида буюк шахс тушунчаси қўлланади. шахснинг буюклиги ўзи мансуб бўлган ижтимоий гуруҳ, элат ёки халқнинг фикр-ўйини ифодалаб, уларнинг асосий мақсад-муддаоларини тарихий жараёнларнинг объектив мантиқий талабаларига мос амалга оширишда ҳал қилувчи ишларни бажара олишидадир. бундай шахснинг фаолиятида ўз халқини бахтли-саодатли қилиш, ўзлигини рўёбга чиқариш, миллий ва давлат мустақиллигини ҳимоя қилиш, хуллас инсоният ялпи илгарилама ҳаракатига кўмак бериш …

га хос шахс типи мавжуд бўлади. турлича жамият, турли ижтимоий муҳитда шаклланган шахс ўзининг ижтимоий хислат, фазилатлари билан бошқалардан тубдан фарқ қилади. ижтимоий фалсафада шахс ва жамият муносабатларининг тарихий типлари масаласи ишлаб чиқилган. унга кўра саноатлашган жамиятга қадар, саноатлашган (индустриал) жамият ва постиндустриал жамиятларига хос муносабатларнинг: а) шахсий қарамлик; б) шахс мустақиллиги; в) эркин шахсдан иборат уч типи кўрсатилган. эркин, мустақил шахс постиндустриал жамиятга ўтиш жараёнида шакллана бошлади. бундай жамиятда билим, ахборот, касбий маҳорат устувор ҳисобланади, хизмат кўрсатиш соҳалари жадал ривожлана бошлайди. қудратли моддий-техник база, тараққий этган ишлаб чиқарувчи кучлари бўлган бундай жамиятда шахс тараққиётининг моддий ва маънавий омиллари етилган бўлади. очиқ, эркин жамият эркин шахснинг шаклланиши учун зарурий шарт-шароитларни яратади. шахс фақат очик, эркин жамиятдагина эркин бўла олиши мумкин. шунинг учун ҳам мустақилликка эришган, демократик тараққиёт йўлини танлаб олган давлат ва жамиятда инсон энг олий қадриятга айланади. шахс ва жамият орасидаги муносабатларни динамик жараён сифатида ўрганиш ва бунда ҳам …

эришиш юксак баҳоланган; саноатлашган жамиятда тадбиркорлик, ташаббускорлик қадрланган. жамият ва шахслар орасидаги ўзаро алоқа ва муносабатлар тахлили шундан далолат берадики, жамиятнинг цивилизацияли тараққиёти шахс ролининг тобора ўсиб борувига олиб келади. бу ҳол шахс эркинлиги билан маъсулиятини долзарб масалага айлантиради. шу муносабат билан эркинликнинг ўзи нима? эркин шахс қандай шахс? каби саволларга жавоб топиш лозим бўлади. аввало, эркин шахс деганда мустақил шахс назарда тутилади. мустақил шахс мустақил фикрлаш, ишлаш, яшаш малакасига эга бўлган индивид. шахс мустақиллигини таъминловчи энг мухим кафолатларидан бири – инсондаги эркинлик ва маъсулият туйғуларининг уйғунлашганидир. эркинлик муаммосига файласуфлар ўз муносабатларини билдирганлар. рус файласуфи н.бердяевнинг фикрича, эркинлик туфайли инсон танлаш, саралаш имкониятига эга бўлади. лекин фақат танлашнинг ўзигина эркинликни таъминлаб бера олмайди. хақиқий эркинлик ижодкорликни тақозо этади. инсон эркинлигини ижодкорликдан, бунёдкорликдан ажратиш мумкин эмас. детерминистик концепция тарафдорлари эркинлик инсоннинг объектив заруриятни англаб олиш қобилияти, деб тушунадилар. эркинлик танлаш учун имконият мавжуд бўлган жойда вужудга келади. эркинлик инсоннинг ўз мақсадларига …

tas – ирода, деган маънони ифодалайди. бу фалсафий қараш шахс иродасини тирламчи деб эътироф этади ҳамда тарихий жараёнлар алоҳида шахсларнинг субъектив ҳохишларига асосан амалга ошади, деган ғояга асосланади. волюнтаризмнниг мазмун-моҳияти xix аср немис файласуфи а.шопенгауэрнинг ирода фалсафасида ўз ифодасини топган. мустақил шахсга хос асосий хусусият эркинликдир. эркинлик тушунчасининг маъноси кишининг ўз истаги бўйича иш тутишдир. эркинлик жамият хаётининг турли соҳалари билан бевосита боғлиқ. шунга кўра эркинлик деганда: а) иқтисодий; б) сиёсий; в) маънавий эркинлик назарда тутилади. иқтисодий эркинлик, бу аввало мажбур қилишдан озодликдир. айни вақтда иқтисодий эркинлик инсон томонидан ижтимоий мехнатнинг турини танлаб олишда, мулкка муносабатда ва қаерда фаолият кўрсатишни танлаб олишда намоён бўлади. бунда шахс хам ўз интилишлари, хам реал жамиятнинг реал имкониятларидан келиб чиқади. сиёсий эркинлик хаёт кечириш учун зарур хуқуқ ва эркинликларнинг мавжудлиги билан тавсифланади. тараққий этган жамиятда давлат инсоннинг хақ-хуқуқларини кафолатлайди. сайлаш – сайланиш хуқуқи, адолатли давлат тизими, халқнинг давлат ахамиятига молик масалаларни хал қилишдаги ҳал …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "шахснинг мохияти ва мазмуни"

1413383978_59523.doc шахснинг моҳияти ва мазмуни режа: 1. жамият ва шахс муносабатлари хақидаги фалсафий фикрлар. 2. жамият ва шахс орасидаги муносабатлар. шахснинг тарихий типлари. 3. шахснинг жамиятга таъсири. шахс эркинлиги ва маъсулияти. 4. мустақиллик шароитида инсон хуқуқлари ва эркинликлари. жамият ва шахс муносабатлари фалсафа тарихида турлича тахлил қилинган. аслида жамият ва шахс муносабатлари одам ва олам муносабатларининг бевосита давоми. жамият ва шахс орасидаги муносабат мураккаб характерга эга бўлиб, бу жараён жамиятнинг инсонга ва инсоннинг жамиятга таъсири тарзида намоён бўлади. маркча фалсафада инсоннинг шаклланишида ижтимоий муҳит ҳал қилувчи ўрин тутади, деган қараш ҳукмрон эди; жамият ва инсон орасидаги муносабатлар бир йўналишда, яъни жамиятнинг инсонга таъсири тарзид...

Формат DOC, 167,5 КБ. Чтобы скачать "шахснинг мохияти ва мазмуни", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: шахснинг мохияти ва мазмуни DOC Бесплатная загрузка Telegram