мустақилликка эришган давлатларга мафкуравий тазйиқлар

DOC 97,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403341655_44732.doc мустақилликка эришган давлатларга мафкуравий тазйиқлар режа: 1. мустакилликка эришишган давлатларга мафкуравий тазйиклар. 2. социалистик тенглик щақидаги афсоналарнинг ўз кучини йўқотиши. 3. диний экстремизм тўқсонинчи йилларнинг боши саросима, ишончсизлик ва ижтимоий фрустрация йиллари бўлди. эски худолар тахтдан туширилди, турли ғоявийсиёсий конструкциялар эл ишончини йўқотди ва ўтмишнинг кўплаб диний таълимотлари каби ўтмишга йўл олди. у ёки бу тарзда "жон сақлаб қолган" ғоялар эса энди халқларни ўз ортидан эргаштира олмай қолди. радикал социалистик ва коммунистик утопиялар барщам топиши билан бирга унинг ўрнини босадиган щамда турли халқларнинг орзуумидларини ифодалайдиган ғоялар ишлаб чиқилмади. энг эътиборли жийи шундаки, кишилар бирор бир ғояга – на реформаторларга, на революционерларга – ишонмай қўйдилар. улуғ дастурлар, улуғ таъқиқлар, улуғ шиорлар эндиликда уларни жунбушга келтирмаётир, щайратга солмаётир. тўқсонинчи йиллар бошида энг мантиқли ғоялар щам кишиларнинг бефарқлиги туфайли қудратли кучга айлана олмади. ўта мафкуралаштирилган совет давлатининг барщам топиши билан коммунистик утопия щам инқирозга юз тутди ёки, аксинча, коммунистик утопия инқирозга юз …

низм ғояларининг ўзга мафкуралар бағрида сингиб, йўқолиб кетишига олиб келади. чунки ўзга мафкураларга эшикларини очиб берган щар қандай утопия ўзини ўлимга щукм қилган бўлади. хуллас, қайси томондан ёндашманг, коммунизм ғоялари ўз анъанавий шаклида сўнгги йилларини яшаётганига амин бўламиз. социалистик тенглик щақидаги афсоналарнинг ўз кучини йўқотиши ижтимоийтарихий тараққиётнинг ғарбча йўли тўғри эканлигидан далолат бермайди. биргина фактни тилга олайлик: дунё бозор муносабатлари принципларини қабул қилаётган бир пайтда /арбнинг ўзида бозор иқтисодиёти, шаклланган сиёсий демократия қоидаларини танқид қилиш кучайиб бормоқда. боз устига, айнан /арб икки бора жащон урушини бошлаб берганини, тоталитаризм ва авторитаризмнинг турли шаклларини "кашф этганини" щам унутмаслигимиз лозим. бундай икки тарафлама инқироз, биз аввалги параграфда таъкидлаб ўтганимиздек, мафкуранинг ўзи ўтмишга юз тутганидан далолат бераётгандек гўё.мафкура оламида "қора доғ" – бўшлиқ вужудга келди. бунга асосланган айрим псевдомафкурашунослар (афсуски, улар орасида ўзбек олимлари щам талайгина) мафкурадан воз кечиш даври келди, деб хулоса чиқардилар. гўё прагматик либерализм даври юзага келаётгандек туюлди уларга. бироқ щақиқат …

мумкин, бироқ кишилик жамиятининг ўзи (яхлит щолда) мафкурасиз бўлиши мумкин эмас. худди шу каби, кишилар ёлғондакам, щақиқатдан йироқ мафкурани тўлиқ англамасдан қабул қилишлари мумкин, бироқ щар қандай мафкуравий таъсирдан ташқарида бўла олмайдилар. бундан келиб чиқадиган хулоса шуки, биринчидан, бугунги кунда мавжуд бўлган кўпгина мафкуралар яхлитлик ва изчилликдан нищоятда йироқ. уларда жамият щаётининг маълум жабщалари қамраб олинади, холос. дарвоқе, ушбу щолат жащон тарихий тараққиётига щам катта таъсир кўрсатмоқда. чунончи, халқаро муносабатлар хилмахил мафкураларга буйсунганлари боис бирбирига зид бўлган, яхлитликдан йироқ иқтисодий, ижтимоий сиёсий ва маънавий омиллар юзага келмоқдаки, улар жащон тараққиётини тенденциявийлик хусусиятидан мащрум этиб, тасодифий тус бермоқда. ващоланки, икки қутбли дунё шароитида жащонда юз берган воқеанинг мощиятини (капиталистик ёки социалистик характерини) мафкура нуқтаи назаридан илғаб олиш хамирдан қил суғургандек осон эди. щозирги шароитда эса халқаро воқеаларнинг асл мақсади ва мощиятини аниқлаш нищоятда мушкул. айниқса мафкуравий характерга эга бўлган халқаро воқеаларнинг мақсади ва йўналишини аниқлаш амри мащол. шунинг учун щам ўзбекистон …

эса ўз онглари ва фаолиятларини қамраб олаётган мафкураларга бефарқликлари қатор ғайриинсоний, вайронкор ғояларнинг ривож топишига имкон яратмоқда. турли жамиятлар анъанавий диний ва мафкуравий қадриятлар, нормалар ва мўлжаллардан воз кечар эканлар, осойишта щаёт ваъда қилувчи янги ғоя ва афсоналарнинг илдиз отиши учун шартшароит яратиб бермоқдалар. бундай вазиятда диний экстремизм, миллатчилик, неототалитаризм, неоавторитаризм, шовинизм каби кўплаб ғоя щамда идеаллар шаклланиб ва тарқалиб бормоқдаки, уларнинг айримларини тилга олиб ўтсак. щозирги замоннинг мафкуравий манзарасида сезиларли ащамият касб этаётган вайронкор ғояларни икки гурущга бўлиш мумкин. зотан, ўзбек жамиятининг тараққиётига хавф солаётган ғояларни (шовинизм, неототалитаризм, расизм, социалдарвинизм, антиутопия ва шу кабилар) мамлакатимиз фуқароларига бевосита сингдиришга уринилаётган ғоялардан (миллатчилик, диний экстремизм, миллий мащдудлик ва шу кабилар) ажрата билиш лозим. ўзбек жамиятига катта хавф солаётган ғоялардан бири шовинизмдир. уни президент и.каримов «муайян кучлар ва давлатлар томонидан бўладиган сиёсий, мафкуравий ва иқтисодий щукмронлик деб ёки миллатлараро ва давлатлараро, минтақавий муносабатларда унга интилиш деб таърифлаш мумкин».1 шовинизм тарафдорлари ўз миллатларининг …

м ғоялари щам жамиятимиз тараққиёти учун катта хавф туғдирмоқда. чунки ушбу ғоя тарафдорлари миллатларни яна империя шароитига қайтаришни, яна мустақиллик қадриятларига панжа ортидан қарашни таклиф этадилар. асрлар давомида орзу қилиб келинган мустақиллик миллатимиз учун қимматга тушди. биз империябозлик ва тоталитаризм кулфатларини бисёр татиб кўрдик. шу боис ўзбек халқи энди бирор бир янги тоталитаристик тизимларда щаёт кечиришни истамайди. юқоридаги ғоялар билан бирга қатор вайронкор ғоялар щам мавжудки, жащондаги турли сиёсий кучлар уларни ўзбек халқининг онгига сингдиришга интилмоқдалар. ибтидога қайтиш ғояларини тарғиб этувчи диний экстремизм ана шундай ғоялар туркумига киради. у xx асрнинг 90йилларига келиб, айниқса кескин тус олди. ушбу ғоянинг энг дащшатли томони шундаки, у бугунги кунда интеграцияга интилаётган инсониятни "бизникилар" ва "бегоналарга" бўлмоқда. айтиш жоизки, диний экстремизм нафақат ислом, балки христиан дини ғояларига щам асосланиши мумкин. бироқ ислом диний экстремизми ўзининг муросасизлиги билан танилган. «у ўзининг икки хусусияти билан ажралиб туради: уларнинг ақидаларига кўра, гўё барча щозирги замон мусулмон жамоалари …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мустақилликка эришган давлатларга мафкуравий тазйиқлар"

1403341655_44732.doc мустақилликка эришган давлатларга мафкуравий тазйиқлар режа: 1. мустакилликка эришишган давлатларга мафкуравий тазйиклар. 2. социалистик тенглик щақидаги афсоналарнинг ўз кучини йўқотиши. 3. диний экстремизм тўқсонинчи йилларнинг боши саросима, ишончсизлик ва ижтимоий фрустрация йиллари бўлди. эски худолар тахтдан туширилди, турли ғоявийсиёсий конструкциялар эл ишончини йўқотди ва ўтмишнинг кўплаб диний таълимотлари каби ўтмишга йўл олди. у ёки бу тарзда "жон сақлаб қолган" ғоялар эса энди халқларни ўз ортидан эргаштира олмай қолди. радикал социалистик ва коммунистик утопиялар барщам топиши билан бирга унинг ўрнини босадиган щамда турли халқларнинг орзуумидларини ифодалайдиган ғоялар ишлаб чиқилмади. энг эътиборли жийи шундаки, кишилар бирор бир ғояга – на реформаторла...

Формат DOC, 97,5 КБ. Чтобы скачать "мустақилликка эришган давлатларга мафкуравий тазйиқлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мустақилликка эришган давлатлар… DOC Бесплатная загрузка Telegram