глобализация ва жаҳон мафкуравий манзарасининг ўзгариши

DOC 83,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1354455340_40449.doc www.arxiv.uz режа: 1. глобализация 2. жахон мафкуравий манзарасининг узгариши йигирманчи аср инсоният тарихига фан ва техника мислсиз даражада тараққий этган давр сифатида кирса ажаб эмас. албатта, бундан фан ва техника яқиндагина ўтмишга юз тутган асрга келибгина ривожлана бошлади, деган хулоса келиб чиқмайди. фан ижтимоий онгнинг мустақил шакли сифатида икки минг йилдан буён ривожланиб келмоқда. бироқ у вужудга келиши биланоқ моддий ишлаб чиқариш жараёнига таъсир кўрсата бошлагани йўқ. ибтидода фаннинг ютуқлари эмпирик характерга эга бўлгани, ўрта асрлар давомида ижтимоий ишлаб чиқариш бўғинларининг бир-биридан ажратилганлиги фаннинг ишлаб чиқариш жараёнидаги иштирокини чеклаб қўйган эди. индустриал ишлаб чиқаришнинг вужудга келишигина фаннинг ишлаб чиқариш жараёнидаги ролини ва ўрнини мустаҳкамлади. бундан кўриниб турибдики, фан ва техниканинг мақсадли ривожланиши, шунингдек унинг ютуқларининг халқ хўжалиги тармоқларига татбиқ этилиши xvii-xviii асрлардангина бошланди. табиат ҳақидаги билимларнинг аста-секинлик билан орта бориши илмий қарашлар, ғоялар оламининг тубдан ўзгаришига сабаб бўлди. натижада мутлақо янги илмий система юзага келди. ушбу ўзгаришлар икки босқичда …

космик қудратга эга водород бомбасини барпо этди.1 илмий билимларнинг коммулятив тараққиёти фан ва техникани қудратли ишлаб чиқарувчи кучга айлантирди. бунинг натижасида илмий тадқиқотларга жалб этилган кишилар сони ортиб борди. ушбу тенденциянинг ижтимоий воқеликка таъсири ўсиб боражагини ўттизинчи йиллардаёқ дж. бернал башорат қилган эди.2 xx асрнинг 60-йилларига келиб, унинг башорати тўлиқ рўёбга чиқди. хусусан, 1967 йилда жаҳонда 2 миллион 300минг киши, шу жумладан сссрда 770 минг киши, ақшда 537 минг киши, японияда 160 минг киши, буюк британияда 90 минг киши, гфр да 63 минг киши, францияда 50 минг киши илмий-тадқиқот ишлари билан машғул бўлдилар.3 илмий-тадқиқот ишлари учун ажратилган маблағлар миқдори ҳам орта борди. масалан, 1971 йилда ақшда илмий-тадқиқотларга 27, 3 млрд. доллар ажратилган бўлса, гфр да 4 млрд. доллар, англияда 2, 6 млрд. доллар, францияда 2, 8 млрд. доллар сарфланди.1 ушбу харажатларнинг ақшда 55 фоизи, гфрда 47 фоизи, англияда 51 фоизи, францияда 70 фоизи, япо-нияда 28 фоизи давлат томонидан қопланди.2 эътиборли …

рал ўғитларнинг аҳамияти аниқланган вақтдан уларнинг амалий фаолиятда қўлланила бошлангунига қадар 70 йил ўтди. йигирманчи аср иккинчи ярмида эса уран ядросининг бўлиниши ихтиро этилганидан сўнг 15 йил ўтар-ўтмас илк атом электростанцияси ташкил қилинди.6 хуллас, кашфиётнинг яратилиши ва ундан фойдаланишнинг бошланиши вақти орасидаги интервал аср давомида 30 баробарга камайди. фан ва техниканинг бундай қудратли ривожланиши, унинг ютуқларининг халқ хўжалигига татбиқ этишнинг тезлашиши xx асрнинг 90-йилларига келиб мамлакатлар, миллатлар, давлат-лар орасидаги ижтимоий-иқтисодий, сиёсий ва маънавий-маданий муносабатларнинг ҳам тезлашишига, яқинлашишига олиб келдики, бунинг натижаси ўлароқ инсоният тарихида мутлақо янги тенденция шаклланди. ушбу тенденцияни мутахассислар "глобализация" тушунчаси ёрдамида ифодала-моқдалар. глобализация жараёни бугунги кунда кишилик жа-миятининг барча соҳаларида яққол намоён бўлмоқда. глобализация деганда умумбашарий, умумсайёравий циви-лизациянинг шаклланиши тенденциясини тушунадилар. ушбу тенденциянинг асосини ҳозирги замон кишилик жамиятини бирлаштириб турган иқтисодий, сиёсий, маданий ва комму-никацион алоқалар ташкил этади. айнан ана шу алоқалар умумсайёравий цивилизацияга системавийлик ато этмоқда. ху-сусан, турли мамлакатлар ва миллатларнинг ўзаро алоқадорлиги ошиб бормоқда. цивилизацион …

мутлақлашмасин, ҳар бир жамият умуминсоний тажрибаларнинг ўз иқтисодий ва маданий имкониятларига мос тушганини ўзлаштиради, холос. иккинчидан, умумсайёравий цивилизация шакллана боргани сари турли миллат ва элатларнинг ўз маданиятини, ўзига хослигини сақлаб қолишга бўлган интилиши ҳам кучаяди. бунинг оқибатида xxi аср кишилик жамияти яхлит-системавий характерга эга бўлиши билан бирга ички плюралистик хусусиятларини ҳам йўқотмайди. умумсайёравий цивилизациянинг шаклланишини турли ло-кал цивилизацияларнинг механик бирлашуви билан қиёсламас-лик керак. аслида ушбу жараён ниҳоятда мураккаб ва зиддият-ларга тўла таркибга эга. масалан, ҳозирги замон шарқ ва жа-нуб жамиятлари ғарбий европа ва шимолий америкада "синов-дан ўтган" технологияларни ўзлаштиришга мойилдирлар. бироқ кейинги ўн йилда шарқ ва жануб жамиятларининг ижтимоий-иқтисодий ва маданий тараққиёти натижасида юзага келган маҳсуллар ҳам ғарбий европа ҳамда шимолий америка ижти-моий ҳаётига сезиларли таъсир ўтказаётир. масалан, ғарб тех-нологиясини ўз маданий анъаналарига мослаштириб, хўжалик юритишнинг мутлақо янги усулини жорий этган япония энди-ликда ақш иқтисодиётига кириб бормоқда. африка ва осиё мамлакатларидан ғарб жамиятларига кўчиб ўтаётган иммиг-рантлар ўзлари билан учинчи дунёга …

он илмий тафаккури ушбу саволга бозор иқти-содиёти ривожланган мамлакатлар тажрибасига асосланиб жа-воб беради. зотан, хх асрнинг 70-йилларда ғарб иқтисо-диётининг муваффақиятлари асосида постиндустриал жамият вужудга келаётгани ҳақида хабар берилган бўлса, 80-йилларга келиб инсониятнинг информацион жамиятга қадам қўйгани хусусида хулосалар чиқарилди. тўқсонинчи йиларга келиб эса, мутахассисларнинг мулоҳазаларига қараганда, умумсайёравий цивилизация шакллана бошлади. бу хулосаларни ақл кўзи би-лан кузатарканмиз, бир нарсага амин бўламиз: кишилик жами-ятининг характерини аниқлаш билан боғлиқ мулоҳазаларнинг барчаси умумий методологияга эга, яъни янги цивилизациянинг юзага келаётгани янги технологиялар ва иқтисодий таркиблар шакллана бошлаганига қараб аниқланади. шубҳасиз, турли хизмат кўрсатиш соҳаларининг ривожланиши, шу муносабат билан уларга алоқадор ижтимоий қатламлар ва ақлий меҳнат шаклларининг ўзгариши жамият қиёфасига янгича хусусият ато этади. информация узатиш ва қабул қилишнинг ҳозирги имкониятлари, "компьютер революцияси" жамиятнинг нафақат иқтисодий юксалишига, балки ижтимоий-сиёсий, маънавий-маданий ривожланишига ҳам катта таъсир кўрса-таётгани рост. бироқ бундан янги цивилизацияни хизмат кўрса-тиш соҳасидаги ўзгаришлар ва компьютерлар юзага келтирмоқ-да, деган хулоса келиб чиқмайди. умумсайёравий цивилизация вужудга …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"глобализация ва жаҳон мафкуравий манзарасининг ўзгариши" haqida

1354455340_40449.doc www.arxiv.uz режа: 1. глобализация 2. жахон мафкуравий манзарасининг узгариши йигирманчи аср инсоният тарихига фан ва техника мислсиз даражада тараққий этган давр сифатида кирса ажаб эмас. албатта, бундан фан ва техника яқиндагина ўтмишга юз тутган асрга келибгина ривожлана бошлади, деган хулоса келиб чиқмайди. фан ижтимоий онгнинг мустақил шакли сифатида икки минг йилдан буён ривожланиб келмоқда. бироқ у вужудга келиши биланоқ моддий ишлаб чиқариш жараёнига таъсир кўрсата бошлагани йўқ. ибтидода фаннинг ютуқлари эмпирик характерга эга бўлгани, ўрта асрлар давомида ижтимоий ишлаб чиқариш бўғинларининг бир-биридан ажратилганлиги фаннинг ишлаб чиқариш жараёнидаги иштирокини чеклаб қўйган эди. индустриал ишлаб чиқаришнинг вужудга келишигина фаннинг ишлаб чиқариш жараёнида...

DOC format, 83,5 KB. "глобализация ва жаҳон мафкуравий манзарасининг ўзгариши"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: глобализация ва жаҳон мафкурави… DOC Bepul yuklash Telegram