ижтимоий фалсафа тарихи

DOC 62,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663528697.doc ижтимоий фалсафа тарихи режа: 1. қадимги шарқда шаклланган ижтимоий – фалсафий қарашлар. 2. қадимги юнон фалсафасида жамият инсон ҳақидаги ижтимоий фалсафий қарашлар. 3. ўрта асрлар марказий осиё мутафаккирларининг ижтимоий- фалсафий қарашлари. 4. ғарб ўрта асрлар ва янги давр ижтимоий фалсафаси. 5. мустақил ўзбекистон шароитида ижтимоий фалсафий дунёқараш ижтимоий фалсафа жамият ҳақидаги фалсафасий билимларни ўзида мужассамлантиради. фалсафа фанининг шаклланиши ва тараққиёт тарихи айни вақтда ижтимоий фалсафага ҳам бевосита даҳлдор, зотан фалсафий билимлар энг қадимий даврлардан бошлаб инсон ва унинг оламга муносабати муаммосини ўз ичига олади. фалсафа тарихи айни вақтда ижтимоий фалсафа тарихи ҳамдир. ижтимоий фалсафанинг тарихи олимларни фикрича 3 босқични ўз ичига қамраб олади.1 1. ижтимоий фалсафанинг шаклланиши ва тараққиёти. бу xix асргача бўлган даврни ўз ичига олади. 2. xix аср ижтимоий фалсафанинг махсус йўналиши сифатида ажралиб чиқиши. 3. xx асрда ижтимоий фалсафанинг тараққиёти. ижтимоий-фалсафий билимларнинг шаклланиши ва тараққиёти антик давр фалсафасидан тортиб то xix асрга қадар бўлган даврни ўз …

ўлларини кўрсатиб берган. аристотельнинг фалсафий қарашларида жамиятга тааллуқли бир қатор муаммолар кўтарилган. булар: жамиятнинг келиб чиқиши, меҳнат тақсимоти, қуллик, табақаланишнинг келиб чиқиши, таълим-тарбия, иқтисодий, сиёсий ҳаёт масалалари ва ҳоказолар. айни вақтда аристотель қарашларида жамиятни фалсафий англашнинг 2 асосий томони ўз аксини топган. бу, биринчидан, аристотельнинг ахлоқий таълимоти ва иккинчидан, давлат тўғрисидаги таълимоти. аристотель жамиятни давлат билан узвий бирликда олиб қарайди. аристотельнинг фикрича, жамиятни давлатдан ажратиб бўлмайди, инсон сиёсий мавжудод бўлиб туғилади. аристотель 158 қадимги юнон шаҳар давлатлари тарихини тиклашга муввоффиқ бўлган. жамият ҳақидаги илк фалсафий қарашлар қадимдан бошлаб марказий осиё минтақасида шаклланган. марказий осиёдаги ижтимоий-фалсафий билимларнинг шаклланиши узоқ тарихга эга. у дастлаб бой маънавий меъросимиз – халқ оғзаки ижодида, сўнг эса қадимий ёзма маданий ёдгорликларда ўз ифодасини топган. бу маданий ёдгорликларда; а) қадимги битиклар; «авесто». буюк алломаларимиз қолдирган манбалар киради. жамият ва инсонни фалсафий англаш муаммоларни марказий осиёлик буюк мутафаккирларни абу наср фаробий, абу райҳон беруний, абу али ибн сино, …

имият зулм ва адолатсизлик ҳокимиятига айланади деб таҳлил этиш асосида идеал жамият ғоясининг илгари суради . жамият тарихини фалсафий англаш ижтимоий фалсафада энг қадимий даврлардан бошлаб юзага келган ҳисобланади. бу тарих фалсафаси, деб юритилади. қадимий юнон олимлари герадот (эр.ав. 485-425 йиллар атрофида), фукидид (эр.ав.460-480 й.), демокрит, платон, аристотель асарларида жамиятлар тарихи ҳақидаги фалсафий фикрлар илгари сурилган. тарих фалсафаси муаммолари августин аврелий (354-430 йиллар), фома аквинский (1225-1274) асарларида ифодаланган. олимлар вольтер (1694-1778 йиллар), джамбаттита вико (1668-1744), иоганн готтлиб фихте (1762-1814), иоганн готфрид гердер (1744-1803) асарлари тарихни фалсафий англашга қаратилган. француз файласуфи вольтер ўзининг бутун умрини жамият манфаатларидан йироқ монархия ҳокимиятига қарши курашга бағишлади ва жамиятни ақл-заковат асосида ўзгартириш мумкинлигига ишонди. немис олими, маърифатпарвари гердор «инсонни тарихи фалсафасига доир ғоялар» асарида германияда xviii аср охиригача ҳукм сурган тарихни теологик тушунишга қарши курашди. ижтимоий фалсафа таракқиётининг иккинчи босқичи xix асрда илгари сурилган фалсафий ғояларни ўз ичига олади. бу босқичнинг фалсафий ғояларни ўз ичига …

қариш усули, ахлоқ, оила ҳақидаги чуқур таҳлилга асосланган фалсафий билимларни ишлаб чиқди. гегель ижтимоий фалсафани фан даражасига олиб чиқди. ижтимоий фалсафанинг шаклланиши ва тараққиёти к.маркс номи блан бевосита боғлиқ. у жамиятга материалистик ёндашиш асосида ўзига хо таълимоти жамият фалсафаси – тарихий материализм таълимотини ишлаб чиқди. у жамиятни мураккаб таркибий тизимига эга ижтимоий организм сифатида таърифлади. унинг фикрича жамият тараққиёти – табиий – тарихий жараён бўлиб ҳисобланади. жамиятнинг иқтисодий, ижтимоий фалсафий таҳлили асосида жамият тараққиётининг объектив, қонуний характерга эга эканлигини асослаб берд ива шу асосда жамиятлар тараққиёти ижтимоий-иқтисодий формацияларнинг тараққиёти ва алмашинуви тарихидан иборат, деган хулосага келди ва идеал жамиятни камунизм ғоясида ифодалади. маълумки, олимлар, файласуфларни азал-азалдан тенглик, адолат, эрк, озодлик, фаровонлик қарор топган идеал жамиятни орзу қилганлар ва бундай жамиятга эришишнинг йўллари ҳақидаги турли-туман қарашларни илгари сурганлар. маркс ғояларида ҳам айнан шундай идеал жамият ҳақидаги фикрлар баён этилган. лекин маркс таълимотида ижтимоий жараёнларга синфийлик асосида ёндашув, синфий кураш, пролетариат диктатураси …

билан боғлайди ва жамият позитив илмлар асосида қайта қурилади, деб ҳисоблайди. ижтимоий фалсафанинг муаммолари инглиз файласуфи ва социологи герберт спенсер (1820-1903) асарларида ўз ечимини топган. спенсер «ижтимоий статистика», «социология асослари» китобларида жамиятга органик ёндашув ғоясини ишлаб чиқди. у жамият худди тирик фанизм каби фаолият кўрсатади, унинг ҳар бир элементи маълум функцияларни бажаради, деб ҳисоблайди. ижтимоий тараққиётнинг асосий қонуни, спенсер фикрича энг мослашувчан жамиятларнинг курашидир.1 xx асрда ижтимоий фалсафа тараққиёти бир қатор йўналишларда ўз ифодасини топади. аввало бу даврда ижтимоий фалсафа марксемум ғоялари ривожи кузатилади. маркснинг қарашларини мафкуралаштириш каммунизм ғоялари ҳаётга тадбиқ этилди. маркс таълимотидаги ижтимоий ходисаларга синфий ёндашув инсоният бошига катта кулфатлар келтиргани яқин ўтмсиш тарихимиздан маълум. xx асрда ижтимоий фалсафа билан биргаликда социология ривожлана бошлади; турли-туман таълимотлар илгари сурилди. буларга неопозитивизм, психологик социология, индустриал социология йўналишидаги қарашларни киритиш мумкин. шу ўринда ижтимоий фалсафа билан социология орасидаги умумийлик ва фарқни аниқлаш лозим бўлади. ижтимоий фалсафа жамият, инсон, ижтимоий тараққиёт ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ижтимоий фалсафа тарихи"

1663528697.doc ижтимоий фалсафа тарихи режа: 1. қадимги шарқда шаклланган ижтимоий – фалсафий қарашлар. 2. қадимги юнон фалсафасида жамият инсон ҳақидаги ижтимоий фалсафий қарашлар. 3. ўрта асрлар марказий осиё мутафаккирларининг ижтимоий- фалсафий қарашлари. 4. ғарб ўрта асрлар ва янги давр ижтимоий фалсафаси. 5. мустақил ўзбекистон шароитида ижтимоий фалсафий дунёқараш ижтимоий фалсафа жамият ҳақидаги фалсафасий билимларни ўзида мужассамлантиради. фалсафа фанининг шаклланиши ва тараққиёт тарихи айни вақтда ижтимоий фалсафага ҳам бевосита даҳлдор, зотан фалсафий билимлар энг қадимий даврлардан бошлаб инсон ва унинг оламга муносабати муаммосини ўз ичига олади. фалсафа тарихи айни вақтда ижтимоий фалсафа тарихи ҳамдир. ижтимоий фалсафанинг тарихи олимларни фикрича 3 босқични ўз ичига қамраб...

Формат DOC, 62,0 КБ. Чтобы скачать "ижтимоий фалсафа тарихи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ижтимоий фалсафа тарихи DOC Бесплатная загрузка Telegram