тилни формаллаштириш ва илмий ижодда мантиқий фикрлаш шаклларидан фойдаланиш

DOC 118.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663535225.doc тилни формаллаштириш ва илмий ижодда мантиқий фикрлаш шаклларидан фойдаланиш режа: 1. илмий тип тушунчаси 2. илмий ижодда тилнинг ўрни 3. илмий ижодда мантилий фикрлаш шакллари ва цонунларини универсаллаштириш илмий тип тушунчаси бугунги кунда содир бўлаётган компьютер инқилоби, илмий билимнинг ялпи математикалашиши, ахборотлаштириш ва ах боротлар камровининг глобал ўсиши, ю1мий тадқиқотлар сони нинг купайиши илмий ижод методологиясида илмий тадкиқот ларнинг натижаларини ўрганиш, анализдан ўтказиш, талқин килишда расмийлаштириш методларини биринчи ўринга олиб чикмоқда. формал мантикий, математик методлар, усуллар, ёндашувлар ҳозирги замен олими илмий ижодининг барча босқ ичлари ва даражаларига кириб бормокда. аристотелнинг классик мантиги илмий муаммо ёки ёндашув ни кандай формализация килиш кераклигини кўрсатади. у формализация алгоритми хисобланади. формал мантиқ ва ҳозирги замон математикасининг эвристик функцияларига таяниб, илмий ижодца фаннинг ягона, универсал тилини шакллантиришгаутиш мумкин. ҳозиргн замон илмий тадкикот марказлари, лаборато риялари ва институтларининг ижодий тадкикотчилик фаолияти жараёнида мантиқ, изчиллик, формал мантиқий зиддиятсизлик квинтэссенцияси математика ҳозирги замон компьютерлашти рилган фанининг тили …

оссалари ва холатларининг барқарорлиги, ўзаро белги ланганлиги, бир бирини истисно этиши ва бир бирига номуво фиклигини акс эттиради. формал мантик. илмий билишга уни шакли нуқтаи назаридан қарайди, мазкур жараённинг мазмун жихатларини мавхумлаштиради, фанда ижод жараёнининг ман тикий қонунлари ва шаклларини ажратади. айнийлик, зиддият сизликнинг мантиқий қонунлари формаллаштиришнинг асоси ни ташкил этади. илмий билиш ва ижод методологиясида формаллаштирнш олимга назариада фойдаланилувчи тушунчаларни уларнинг мантилий хусусиятларини ўрганиш мак.садида мазкур тушун чаларнинг мазмунидан ажратиб олишни таъминлайдиган билиш операциялари мажмуи, деб таърифлаш мумкин. формализация илмий назарияни ўзига хос моддий объектлар сим воллар кўринишидаифодалаш, назарияни ижодий ривожлан тириш эса мазкур символларни маълум х оидаларга асосан тузиш имконини беради. бунда айрим илмий назариялар, асосан математик ва фор мал мантиқий илмий назарияларни фақат мазкур назария ўрга нувчи предмет сохаси мазмунли методлар ва воситалар ёрдами да чукур анализдан утказилганидан кейин формализация қилиш мумкинлигини эътиборга олиш хамда тегшшш тушунчаларнинг мазмунини аниқ, бир маъноли қилиб таърифлаш керак. формал тизим тузиш …

ган назариянинг илмий аҳамияти мезони бўлиб хизмат килишини эътиборга олиш муҳимдир. ҳозирги замон илмий ижодини компьютерлаштириш олимнинг фикрлаш услубини ўзгартиради, у формализация килинган ме тоддарнинг ялпи ривожланишини белгилаб беради ва бу жараён ни жадаллаштиради. формализация илмий назарияларнинг мазмунини тизимга солиш ва уларнинг мантикий тузилишига аник лик киритиш нуктаи назаридан катта устунликларга эга бўлиб, тафаккурнинг илмий натижаларга эришиш имконини берадиган ноёб короли ҳисобланади. информатика фан ва техника тарақ қиётида биринчи ўринга чиқаётган хозирги замон ахборот жами ятида ахборот жараёнларини формализация қилиш муаммоси, айниқса, долзарб а х амият касб этади, зеро, ахборот жараёнлари нинг аниклиги ва мувофшушги қайта ишланаётган ахборот шак лини мақбуллаштиришга бевосита боғлиқдир. формализация нинг илмий ижод методи сифатидаги методологик аҳамияти дас турлаштириш, математика, математикалаштирилган табиатшу нослик, мослашувчан технология, робототехникада намоён бўла ди. ҳозирги замон француз неорационалисти гастон башляр бу муносабат билан шундай деб кайд этган эди: «илмий билишнинг бор муаммолари қандайдир бошланғич математик тузилмани танлаш билан реал қўйилади»1. фикрини …

тьий аниклаш, далилларни изчил тузиш, ҳаққоний билим олишшшг мантиқий дедуктив усуллари техникасини та комиллаштириш имконини беради. а. эйнштейн ва л. инфельд биргаликда ёзган «физика эволюцияси» китобида шундай деб қайд этган эди: «фаннинг энг фундаментал ғоялари мохият эъти бори билан содда бўлиб, уларни одатда ҳар кимга тушунарли бўлган тил билан ифодалаш мумкин. аммо, у ёки бу умумий ғоядан келиб чиқадиган оқибатлар мажмуини қамраб олиш учун юксак даражада нозик тадқиқот техникасини билиш керак. агар биз эксперимент натижалари билан таққосласа бўладиган хуло салар чиқаришни истасак, тадкикот куроли сифатида математи кадан фойдаланишимиз керак»1. ҳозирги замон математикаси ва математик мантиғининг тили табиий тил асосида, математик нисбатлар ва мантиқий мушохада ларнинг сўзли таърифларини махсус кашф этилган белгилар, сим воллар билаш алмаштириш йули билан яратилган. энг куп фойда ланиладиган белгилар жумласига куйидагилар киради: v истал ган бири, 3 мавжуд, € мансуб, с уз ичига олади, о ... билан кесишади, х . .. билан бирлашади, v ва, л …

и кашф этиш учун уз фик рларини қоғозга қалам ёрдамида белгилар кўринишида туши риш кифоя эканлигини назарда тутган. буюк физик генрих герц максвеллнинг классик электродинамикаси тенгламалари хасида шундай деган: «бу ажойиб назарияни ўрганаётганда вак.ти вақти билан математик формулаларда жон ва ақл идрок бордек, улар биздан, ҳатто ўз муаллифидан ҳам ақллироқдек бўлиб туюлади»1. формаллаштиришнииг илмий билиш ва ижод методи сифа тидаги ўзига хос хусусияти шундаки, мушоҳадалар мазмун даражасида математик белгилар ва мантилий символлар ёрдамида юритилади, «агар ... булса, унда... булади» мантиқий ҳаракати бир белгилар кетма кетлигидан иккинчи кетма кет ликни келтириб чиқариш билан алмаштирилади. илмий би лимни формаллаштириш назарияни дедуктив ифодалашнинг шундай бир усулики, у объектнинг мазмуни ва маъносини қўшимча анализдан утказишни талаб этади ва формализация объекти ҳақидаги барча билимлар белги ва символлар кури нишида ифода этилади. формаллаштириш тарихан математик ҳисоблаш билан боғ лщ булиб, бунга илк бор ж.бул, г.кантор, г.фреге, ж.пеано, а.тарский ва бошқалар кўл урган. формализациянинг мазкур типини таърифлаш …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тилни формаллаштириш ва илмий ижодда мантиқий фикрлаш шаклларидан фойдаланиш"

1663535225.doc тилни формаллаштириш ва илмий ижодда мантиқий фикрлаш шаклларидан фойдаланиш режа: 1. илмий тип тушунчаси 2. илмий ижодда тилнинг ўрни 3. илмий ижодда мантилий фикрлаш шакллари ва цонунларини универсаллаштириш илмий тип тушунчаси бугунги кунда содир бўлаётган компьютер инқилоби, илмий билимнинг ялпи математикалашиши, ахборотлаштириш ва ах боротлар камровининг глобал ўсиши, ю1мий тадқиқотлар сони нинг купайиши илмий ижод методологиясида илмий тадкиқот ларнинг натижаларини ўрганиш, анализдан ўтказиш, талқин килишда расмийлаштириш методларини биринчи ўринга олиб чикмоқда. формал мантикий, математик методлар, усуллар, ёндашувлар ҳозирги замен олими илмий ижодининг барча босқ ичлари ва даражаларига кириб бормокда. аристотелнинг классик мантиги илмий муаммо ёки ёндашув ни кандай ф...

DOC format, 118.5 KB. To download "тилни формаллаштириш ва илмий ижодда мантиқий фикрлаш шаклларидан фойдаланиш", click the Telegram button on the left.

Tags: тилни формаллаштириш ва илмий и… DOC Free download Telegram