diniy dunyoqarash, uningasosiy qadriyatlari va tamoyillari

DOCX 47.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1698126922.docx diniy dunyoqarash, uningasosiy qadriyatlari va tamoyillari diniy dunyoqarash, uningasosiy qadriyatlari va tamoyillari reja: 1. “falsafa” atamasining manosi . falsafaning bahs mavzulari va muammolari. 2. dunyoqarash tushunchasi, uning mohiyati va mazmuni. dunyoqarashning arixiy shakllari. dunyoni idrok etishda falsafaiy dunyoqarashning o’ziga xos roli. 3. falsafaning jamiyat hayotidagi roli va uning asosiy funksiyalari. xx-asr insoniyat faoliyatining turli sohalarida-fanda, texnikada, ijtimoiy-siyosiy hayotda, moddiy ne’matlarni ishlab chiqish va iste’mol qilish usul va shakllarida, ma’naviy-ma’rifiy jabhalarida inqilobiy o’zgarishlar qilgan asr bo’ldi. xxi-asrga u yuksalish uchun keng imkoniyatlar va yashab qolish uchun kurashning yangicha muammolarini meros qoldirdi. mana, shu merosda falsafaning alohida maqomi, mavqeyi va vazifalari bo’lganligidan bu fanga qiziqish ham kuchaydi. nega falsafaga qiziqish kuchaydi? - «falsafa»ning o’zi nima? degan savollarning tug’ilishi tabiiy. «falsafa nima?», degan savol jo’n savol emas. intuitiv holda bunga hamma ham javob berishi mumkinday, lekin qat’iy ilmiy ta’rif berish oson emas. hozirgi zamon faylasuflaridan biri x. f. moru “falsafa deganda nimani …

larga fikriy yondashish”, l. feyerbax “bor narsani bilish” deb, keng ma’no yuklagan bo’lsalar, l.vitgenshteyn “fikrlarning mantiqiy aniqlanishi”, v. vindelband “ umummajburiy qadriyatlar haqidagi fan”, deb torroq mazmun yukladilar. pragmatistlar falsafani “foydali narsalarni bilish jarayoni”, deb uqtirdilar. lekin bunday xilma-xil, ba’zan bir-biriga zid qarashlar, oqimlar, maktablarni birlashtirib turuvchi narsa, omillarni, jumladan “falsafa” nima?, degan savolning javobini aniqlash uchun falsafaning muhim qirralari, xususiyatlari va fuktsiyalarini bilish kerak. “falsafa” atamasi yunoncha so’z bo’lib, lug’aviy ma’noda "filo"-sevmoq, "sofiya" donolik, ya’ni donolikni, donishmandlikni, hikmatdonlikni sevish tarzida sharhlanadi (bu atama fikr tizimiga qadimgi yunon mutafakkiri pifagor (miloddan avvalgi 580-500 yillar) tomonidan kiritilgan). falsafa miloddan avvalgi vii-iii asrlarda endigina shakllanib kelayotgan nazariy fikrlarni ifodalanish shakli sifatida yuzaga keldi. ilk falsafiy tafakkur olamni yaxlit va bir butun holda tasvirlashga va unda odamning ishtirokini bilishga qaratilgan edi. qadimgi dunyoda fanlarning barchasini, ular qanday ilmiy masalalar bilan shug’ullanishidan qat’iy nazar, filosofiya deb ataganlar. falsafaning paydo bo’lishi tasodif emas, balki tarixiy …

non falsafasi boshqa xalqlarning, xususan, sharq mutafakkirlarining e’tiborini o’ziga qaratgan. sharq falsafiy tafakkurida falsafa olam sirlarini bilish, hayot va insonni qadrlash, umr mazmuniga qarash va hikmatlarni e’zozlash ma’nosida ishlatilgan. sharqda falsafa fikrlash san’ati deb talqin qilingan. tafakkur taraqqiyotida falsafa naturfilosofiya, ya’ni tabiatga oid ilmiy bilimlarning tizimi bo’lishi barobarida qotib qolgan fikr va qadriyatlarga qarama-qarshi hurfikrlilik shakli va vositasi bo’lib xizmat qilgan. yangi davrda falsafa ilmiy fikrlash usullari, shakllari va jarayoni haqidagi bilimlar tizimi, fikrni talqin qilish yo’li va usuli (germenevtika) dan iborat aqliy faoliyat, deya talqin etildi. tabiat haqidagi ilm (meditsina, fizika, ximiya, biologiya, texnologiya va informatika kabi)larning rivojlanishi olamning falsafiy talqini zarurmi?, degan savolni tug’dirdi. inson va jamiyat haqidagi sotsiologiya, psixologiya, pedagogika, etika va estetika fanlarining kamol topishi ham falsafiy tafakkurga nisbatan munosabatning o’zgarishiga olib keldi. haqiqiy ilmiy izlanishlar bu sohalarda falsafaning ahamiyati o’sayotganini ko’rsatgani holda, yuzaki qarashlar bilan kifoyalanayotgan kishilar uchun falsafa samarasiz urinishdek ko’rindi. aslida, davr, ilmiy …

yangi g’oyalarni ilgari surish orqali faylasuf darajasiga ko’tarilganlar. xullas, falsafa-davr ruhi ko’zgusi. u davrimiz ko’lamini, mohiyat-mazmunini bilish vositasi, usuli va nazariyasi, ayni paytda bashariyat vijdonini jamlovchi atama va amaliyot sifatida zamondoshlarimizga juda zarur. zamondoshlarimizda donolikka intilish, donishmandlarga xos bilim, e’tiqod va imonning bo’lishi ularni inson sifatida ulug’laydi. har bir inson faylasuf bo’la olsa, ezgu fazilatlarni o’zida mujassamlashtirsa, bu bilan o’zligini to’laroq, teranroq anglaydi va erkinroq bo’la oladi. zero, foydali ilm inson erkinligining eng zaruriy shartlaridandir. demak, "falsafa" atamasi keng ma’noda, tarixiy nuqtai nazardan donishmandlikni sevish, hikmatni e’zozlash, bo’lsa, tor ma’noda madaniyat, san’at, aqliy yoki hissiy bilish vositasi sifatida ta’riflangan. falsafa olamning mohiyatini va odamning olamdagi o’rnini anglash, inson erkin faoliyati uchun zarur fikr va amaliyot usulini topish, davr ilgari surgan muammolarni echish yo’lida fikrlash, oldinda turgan vazifalarni to’g’ri anglay olishni bildiradi. falsafa olam, undagi inson va insonning olamga bo’lgan munosabatlari haqidagi eng umumiy nazariy qarashlar tizimidir. har bir fan o’z …

a, tarix, pedagogika, antropologiya va shu kabi fanlar jamiyat va unda inson faoliyatining turli jihatlarini o’rganadi. falsafa insonning koinotdagi va erdagi, jamiyatdagi o’rni, faoliyat qonunlari, hayot maqsad-ma’nosini, boshqa mavjudotlardan farqli jihatlarini o’rganadi. inson va jamiyatning ma’naviy dunyosini bir qator insonshunoslik fanlari, ayniqsa etika, estetika, psixologiya kabi fanlar o’rganadi. falsafa mana shu ma’naviy hodisa va jarayonlarni olam va odam munosabatlari masalasi darajasida, ya’ni universal muammolar doirasida o’rganib, ularning olamning bir butun tizimidagi o’rnini, jamiyat uchun ahamiyatini tushunish imkonini beradi. xullas, falsafa koinotning, tabiatning, jamiyatning va inson ongining mavjudligi, o’zgarishi va rivojlanishining qonuniyatlarini o’rganuvchi fandir. falsafiy muammolar rang–barang va serqatlam. ularni abadiy, azaliy va o’tkinchi muammolarga bo’lish mumkin. olamning mohiyati, mavjudligi, rivojlanishi, hayot va inson, odam umrining mohiyati, borliq va yo’qlik kabi ko’plab azaliy muammolarni chuqur anglab olinishi muayyan tarixiy davrlarga xos, ya’ni o’tkinchi muammolarni bilish va echimini topish uchun nazariy asos bo’lib xizmat qiladi. qaysi falsafiy muammo-bosh muammo-falsafaning asosiy masalasi, degan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "diniy dunyoqarash, uningasosiy qadriyatlari va tamoyillari"

1698126922.docx diniy dunyoqarash, uningasosiy qadriyatlari va tamoyillari diniy dunyoqarash, uningasosiy qadriyatlari va tamoyillari reja: 1. “falsafa” atamasining manosi . falsafaning bahs mavzulari va muammolari. 2. dunyoqarash tushunchasi, uning mohiyati va mazmuni. dunyoqarashning arixiy shakllari. dunyoni idrok etishda falsafaiy dunyoqarashning o’ziga xos roli. 3. falsafaning jamiyat hayotidagi roli va uning asosiy funksiyalari. xx-asr insoniyat faoliyatining turli sohalarida-fanda, texnikada, ijtimoiy-siyosiy hayotda, moddiy ne’matlarni ishlab chiqish va iste’mol qilish usul va shakllarida, ma’naviy-ma’rifiy jabhalarida inqilobiy o’zgarishlar qilgan asr bo’ldi. xxi-asrga u yuksalish uchun keng imkoniyatlar va yashab qolish uchun kurashning yangicha muammolarini meros qoldirdi. mana,...

DOCX format, 47.2 KB. To download "diniy dunyoqarash, uningasosiy qadriyatlari va tamoyillari", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy dunyoqarash, uningasosiy … DOCX Free download Telegram