falsafaning predmeti va asosiy mavzulari. falsafiy dunyoqarash.

DOC 95,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1407323971_57850.doc falsafaning predmeti va asosiy mavzulari. falsafiy dunyoqarash. reja: 1. «falsafa» atamasining mohiyati va mazmuni, uning tarixiy va zamonaviy talqinlari. 2. falsafaning bahs mavzulari va ularning xilma-xil talqinlari. 3. dunyo qarash tushunchasi, uning mohiyati va mazmuni. individual va tarixiy shakllari. 4. falsafa-dunyo qarash sifatida. bashariyat milodiy xx asr bilan xayrlashib, uchinchi ming yillikka qadam qo’ymoqda. falsafa bugungi kunga kelib, ijtimoiy hayotning barcha sohalarida ulkan yutuqlarga erishdi. fan va texnika, madaniyat va maorif beqiyos rivojlandi. odamzod o’zining aql-zakovati va mehnati bilan juda ko’p yangiliklar yaratdi. dunyoning ko’plab sir-asrori kashf etildi, buyuk ixtirolar qilindi. ma’naviy boyliklar orasida falsafa ilmida to’plangan hikmatlar xazinasi eng muhim o’rin tutadi. har bir davrning buyuk donishmandlari bo’ladi. ular o’z yurti va xalqining tafakkuri, ruhiyati hamda orzu-intilishlarini falsafiy ta’limotlarida, muayyan darajada, ifoda etganlar, jamiyat farovonligi va millat ravnaqi uchun xizmat qiladigan yuksak g’oyalarni o’rtaga tashlaganlar. xalqni buyuk maqsadlar sari yetaqlovchi bayroq sifatida namoyon bo’ladigan bu g’oyalarning muayyan davr …

ma pifagor ishlatgan. yevropa madaniyatiga esa, u buyuk yunon faylasufi aflotun asarlari orqali kirib kelgan. shu tariqa, u avvalo, qadimgi yunonistonda alohida bilim sohasiga, tug’rirog’i, «fanlarning otasi», ya’ni asosiy fanga aylangan. qadimgi dunyoda fanlarning barchasini, ular qanday ilmiy masalalar bilan shug’ullanishidan qat’i nazar, filosofiya deb ataganlar. u ham ijtimoiy borliq, ham tabiat to’g’risidagi ilm hisoblanar edi. shu ma’noda, dastlabki filosofiya olam va unda insonning tutgan o’rni haqidagi qarashlar tizimi bo’lib, dunyoni ilmiy bilish zaruratidan vujudga kelgan edi. bundan tashqari, qadimgi yunonistonda yuz bergan buyuk uyg’onish davri o’ziga xos falsafiy mafkurani ham yaratganligi shubhasiz. uning eng asosiy qadriyati erkinlik tushunchasi ekanini, ana shu erkin hayot to’g’risidagi qarashlar buyuk madaniy yuksalishga asos bo’lganini aksariyat olimlar alohida ta’kidlaydi. sharqda «ikkinchi arastu», «ikkinchi muallim» deya e’tirof etilgan buyuk mutafakkir abu nasr forobiy filosofiya so’zini «hikmatni qadrlash» deb talqin etgan. falsafa sharq xalqlari ijtimoiy tafakkurida «donishmandlikni sevish» degani mazmun bilan birga, olam sirlarini bilish, hayot …

egallash orqali ro’y beradi. eng muhimi, falsafa kundalik turmushda uchrab turadigan eskilik asoratlari, bid’at va cheklanishlarga muxolif bo’lgan hurfikrlikdir. falsafa aynan ana shunday yangi dunyoqarashning shakllanishi uchun asos bo’ldi. «falsafa» atamasi «filosofiya»ning sharq ijtimoiy tafakkuridagi shaklidir. odatda u tushuncha sifatida tor va keng ma’nolarda qo’llanadi. xususan, keng ma’noda uni antik — qadimiy falsafada «donishmandlikni sevish» deb tushunilganini aytib o’tdik. ayrim faylasuflar va falsafiy oqimlar, chunonchi, ingliz faylasufi t. kobbs (1588—1679) uni «to’g’ri fikrlash orqali bilishga erishish», nemis faylasufi xekel «umuman predmetlarga fikriy yondashish», lyudvik feyerbax «bor narsani bilish», pragmatizm ta’limoti namoyandalari esa, «foydali narsalarni bilish jarayoni» deya talqin etgan. «falsafa» tushunchasi tor ma’noda madaniyat, san’at, aqliy yoki hissiy bilish usuli, vositasi tarzida ta’riflanadi. falsafaga bo’lgan munosabatning xilma-xillikka asoslangani holda, unga yaxlit, umumlashgan ta’riflar ham berilgan. falsafaga ijtimoiy ong shakli bo’lgan madaniyat, san’at, qadriyat nuqtai nazaridan qaraydigan bo’lsak, uning milliylikni aks ettirish imkoniyati tuqiladi. ammo ontologiya, gnoseologiya, naturfilosofiya, antropologiya kabi fan …

’r-ko’rona tanqid qilish lozim degani emas, balki ularga xos barcha xato va kamchiliklarni anglab, yaxshi va ijobiy jihatlaridan foydalanish demakdir. ana shunday tanqidiy yondashuv va vorislik falsafaning muhim xususiyatlaridan biridir. bu fanning oldiga qo’yilgan vazifalarga va uning hayotdagi o’rniga qarab, ijtimoiy taraqqiyotning turli davrlarida unga bo’lgan munosabat ham o’zgarib borgan. bu munosabatlar dastlabki fanlar paydo bo’lib va ularning ba’zilari falsafadan ajralib, alohida mustaqil fan sohasiga aylana boshlagan davrlardayoq shakllana boshlagan. falsafaning ijtimoiy ong tizimida tutgan o’rni, jamiyat va shaxs hayotidagi ahamiyati nimadan iborat, degani masala hamma davrlarda ham dolzarb bo’lgan. ayniqsa, tarixiy taraqqiyotning tub burilish davrlarida falsafaning asl mohiyatini bilish, uning usul va g’oyalari kuchidan foydalanish muhim ahamiyat kasb etgan. falsafa, sirasini aytganda, ijtimoiy tafakkur rivoji yutuqi va insoniyat ma’naviy taraqqiyoti mahsulidir. u kishilarning olamni bilish, o’zlashtirish, farovon hayot kechirish va o’z insoniy salohiyatlarini namoyon etish ehtiyojlari bilan uzviy bog’liqdir. falsafiy ta’limotlar hamma davrlarda ham insoniyatning ilg’or tajribalarini o’zida mujassamlashtirgan …

larga ehtiyoj sezadi. shuning uchun ham buyuk falsafiy ta’limotlarni, bir tomondan, madaniy-intellektual rivojlanish samarasi, ikkinchi tomondan, tub ijtimoiy o’zgarishlar taqozosi deyish mumkin. muayyan tarixiy burilish davrida «falsafa nima o’zi?» degani masala dolzarb ahamiyat kasb etishi ham shundan. ana shunday davrlarda kishilar falsafaning mohiyati, uning maqsad va vazifalarini yangicha idrok etganlar. qadimgi yunoniston va rim davridan buyon o’tgan ikki ming yildan ziyodroq vaqt mobaynida «falsafa endi yo’q bo’ldi, uni o’rganishning hech bir zarurati qolmadi» qabilidagi gaplar ko’p bo’lgan. lekin, zamonlar o’tishi bilan odamzod baribir falsafaga ehtiyoj sezgan va u insonning ma’naviy kamolotida beqiyos ahamiyat kasb etishiga qayta-qayta ishonch hosil qilgan. bu jihatdan quyidagi rivoyat juda ibratlidir. miloddan oldingi birinchi asrda yashab o’tgan buyuk faylasuf lukresiyning shogirdlaridan biri unga qarab, «ustoz, fanning boshqa sohalariga oid ilmlar juda ko’payib ketdi. endi falsafani o’rganishning hojati bormikan?» debdi. shunda ulug’ faylasuf bamaylixotir gap boshlab, «falsafani suqrot, aflotun, arastu kabi buyuk allomalar yaratgan. lekin, endilikda insoniyatning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "falsafaning predmeti va asosiy mavzulari. falsafiy dunyoqarash."

1407323971_57850.doc falsafaning predmeti va asosiy mavzulari. falsafiy dunyoqarash. reja: 1. «falsafa» atamasining mohiyati va mazmuni, uning tarixiy va zamonaviy talqinlari. 2. falsafaning bahs mavzulari va ularning xilma-xil talqinlari. 3. dunyo qarash tushunchasi, uning mohiyati va mazmuni. individual va tarixiy shakllari. 4. falsafa-dunyo qarash sifatida. bashariyat milodiy xx asr bilan xayrlashib, uchinchi ming yillikka qadam qo’ymoqda. falsafa bugungi kunga kelib, ijtimoiy hayotning barcha sohalarida ulkan yutuqlarga erishdi. fan va texnika, madaniyat va maorif beqiyos rivojlandi. odamzod o’zining aql-zakovati va mehnati bilan juda ko’p yangiliklar yaratdi. dunyoning ko’plab sir-asrori kashf etildi, buyuk ixtirolar qilindi. ma’naviy boyliklar orasida falsafa ilmida to’plangan hikmat...

Формат DOC, 95,5 КБ. Чтобы скачать "falsafaning predmeti va asosiy mavzulari. falsafiy dunyoqarash.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: falsafaning predmeti va asosiy … DOC Бесплатная загрузка Telegram