frensis bredli falsafasi

DOC 91.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1712994172.doc frensis bredli falsafasi reja: 1. angliyada neogegelchilikning vujudga kelishi va rivoji. 2. frensis bredli ingliz neogegelchiligining vakili. 3. f. bredlining mutlaqlik haqidagi ta’limoti. 4. f. bredlining axloqiy ta’limoti. tayanch tushunchalar: noklassik falsafa, ratsionallik, irratsionallik, inson falsafasi, an’anaviy va noan’anaviy falsafa, neogegelchilik, ruhiy borliq, axloqiy qadriyatlar, qadriyat tushunchasi. neogegelchilik xix asrning oxirlarida angliyada yashab, ijod qilgan yirik faylasuflardan biri frensis f. bredli (1846-1924) tomonidan atroflicha rivojlantirildi. f. bredli kleptemp shahrida, ruhoniy oilasida tug`ildi. 1865 yilda oksford universitetiga o`qishga kirdi. 1870 yilda, 24 yoshida merton kollejida ilmiy xodim lavozimida ishlay boshladi. bu kollejda f. bredli 54 yil umrini o`tkazdi. 78 yoshida vafot etdi. siyosiy qarashlari bo`yicha f. bredli – konservator, liberal o`zgarishlarning dushmani edi. insonlarning tabiiy teng huquqliligi, yashash erkinligiga loqayd qarab, uni sentimentalizm, deb bildi. san’at va falsafada esa to`liq fikr erkinligi tarafdori edi. f. bredlining asosiy falsafiy asarlari: «axloqiy ocherklar» (1876), «mantiq tamoyillari» (1883), «hodisa va reallik» (1893). bu …

ilamchi sifatlar inson hayotiga bog`liq. birlamchi sifatlar esa ularning g`oyasidir va ular real mavjud. ikkilamchi sifatlarga narsalarning tashqi xususiyati, rangi, hajmi, og`irligi, ta’mi va boshqalar kiradi. birlamchi sifatlar narsalarning mohiyatini tashkil qiladi. f. bredli, aflotun kabi, narsalar olamini ikkiga bo`ladi. moddiy olam o`tkinchidir, g`oyalar dunyosi abadiydir. qachonki ikki olam birlashsa, yaxlitlik vujudga keladi. moddiylik olami mukammal emas. bu olam g`oyalar olamining xira ko`rinishidir. yaxlitlik esa mutlaqlikda namoyon bo`ladi. f. bredlining fikricha, mutlaqlikda qarama-qarshiliklar yo`q. hamma narsa mutanosibdir. mutlaqlik esa ruhiy holatdir. bu ruhiy holatni f. bredli tajriba, deb ataydi. tajriba esa ruhiy iztirob yig`indisidir. ruhiy tajriba tadrijiy jarayondir. koinot esa tafakkur, hissiyot va iroda birligidan iborat. f. bredli harakat o`zgarishini inkor qiladi. uning fikricha, real harakat yo`qdir. sabab va oqibat sub’ektga bog`liq. hodisalar inson ongiga bog`liq. ana shu sabab-oqibat hodisalari vaqt yoki zamonda voqealar ketma-ketligidan kelib chiqadi. bu bizlarning uydirmalarimizdir, ular faqat amaliy maqsadda ishlatiladi. kuch, energiya, harakat kategoriyalari ham …

ashadi, ya’ni olamiy jonni tashkil qiladi. haqiqat – bu ziddiyatning yo`qligi, bog`liqlik, ketma-ketlik va mutanosiblikdir. yakka inson yaxlitlikka erisha olmaydi, chunki u to`liq tizim emas. butun insoniyat fikri bir joydan chiqsa, muqimlikka erishiladi. f. bredlining birinchi yirik asari «axloqiy tadqiqotlar»dir (1876). f. bredli bu asarida axloqiy utilitarizmga qarshi chiqadi, chunki u har qanday harakatni oqlaydi. jumladan, f. bredli i. kantning burchli axloqini ham rasmiyligi uchun tanqid qiladi. f. bredli ning fikricha, inson «atomlashgan» individ emas, balki to`liqlikning, jamiyatning qismidir, insonning jamiyatdagi holati unga ko`pgina vazifalarni yuklaydi. insonlar jamiyati f. bredli tomonidan mexanik to`da sifatida ko`rilmaydi, aksincha, to`liqlik, yagonalik, «konkret umumiylik» sifatida qaraladi. individ dalilan va mantiqan unga bog`liqlik sifatida talqin qilinadi. falsafiy ma’noda bu universaliylarning realligini tan olishdir, alohidalikka nisbatan birlamchi ahamiyatga egaligini ta’kidlashdir. f. bredli o`zining ikkinchi yirik asari – «mantiq tamoyillari»da (1883) mantiqdagi psixologizmni tanqid qiladi. chunki psixologizm falsafadagi empirik yo`nalishning asosiy tamoyillaridan biri edi. f. bredli j. …

vidualliklar o`xshash emas, balki aynanlikdir, zotan bu aynanlik farqdagi aynanlikdir. shuning uchun ham f. bredli inson aqli qismlarni bilishda cheklanganligini inkor qiladi. dastlab inson ruhiy hayoti universaliylardan foydalanadi. bundan shunday xulosa qilish mumkinki, individuallik hech qachon mustaqil bo`la olmaydi, yaxlitlik bilan, boshqa individualliklar bilan chambarchas bog`liqdir. ular o`rtasida ichki o`zaro bog`lanish bor. shuning uchun ham har bir individdagi o`zgarish boshqalarda ham o`zgarishlarga olib keladi, jumladan, yaxlitlik ham o`zgaradi. bu ichki munosabatlar nazariyasidir. f. bredli dunyoni parmenid kabi, birlikdan iborat, demaydi. u dalillarning borligini ham inkor qilmaydi, lekin u alohida yashirin hodisalarning borligini inkor qiladi. u shu narsani talab qiladiki, koinotning butun hodisalari ichki bir-biri bilan bog`liqdir, ular butun tizimni tashkil qiladi. shuning uchun ham biz alohida, umumiy tizimdan yulib olingan faktlar haqida bilimga ega emasmiz. albatta, alohida fikrlar bildirishimiz mumkin, lekin biz ularni haqiqat ekanligini tasdiqlay olmaymiz. ular biz uchun gipoteza bo`lib qoladi. boshqacha qilib aytganda, bir narsani bilmoqchi bo`lsak, …

tasavvurga egamiz. f. bredli ta’limotining asosi – dunyoni ikkiga bo`lishdan iborat. bunday bo`lish aflotun falsafasidan boshlab, barcha idealistik maktab ta’limotlariga xosdir. biz yashaydigan moddiy borliq, bevosita tajribada berilgan dunyo haqiqiy emas, real emasdir. bu dunyoga qarshi qo`yilgan ruhiy dunyo haqiqiydir, realdir. kitobning birinchi qismi ana shu real dunyoni asoslashga qaratilgandir. uning ikkinchi qismida hodisalar dunyosini, xira borliqni tahlil qiladi muallif. f. bredli dialektikadan, jumladan, qarama-qarshilikdan atrof olamning reallignini inkor qilish uchun foydalanadi. «borliq, - yozadi f. bredli, - anglangan dunyo ziddiyatga to`la bo`lganligi uchun xiradir, sharpadir, real emasdir». «oliy reallik, - f. bredli ta’kidlashicha, - o`z-o`ziga qarshi chiqa olmaydi; mutlaqlik ko`rsatkichidir». «reallik shu ma’noda yagonadirki, ijobiy tabiatga egadir, shuning uchun ham ziddiyat yo`q». f. bredli hodisalar dunyosidagi ziddiyatni qanday isbotlamoqchi bo`ladi? olim buning uchun shu dunyo haqidagi tushunchalarning o`zi ziddiyatga egaligini tahlil qilib chiqadi. buning uchun u falsafa tarixidagi shu masala bo`yicha hamma dalillarni to`playdi: eklektiklar, qadimgi skeptiklar, yangi davr …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "frensis bredli falsafasi"

1712994172.doc frensis bredli falsafasi reja: 1. angliyada neogegelchilikning vujudga kelishi va rivoji. 2. frensis bredli ingliz neogegelchiligining vakili. 3. f. bredlining mutlaqlik haqidagi ta’limoti. 4. f. bredlining axloqiy ta’limoti. tayanch tushunchalar: noklassik falsafa, ratsionallik, irratsionallik, inson falsafasi, an’anaviy va noan’anaviy falsafa, neogegelchilik, ruhiy borliq, axloqiy qadriyatlar, qadriyat tushunchasi. neogegelchilik xix asrning oxirlarida angliyada yashab, ijod qilgan yirik faylasuflardan biri frensis f. bredli (1846-1924) tomonidan atroflicha rivojlantirildi. f. bredli kleptemp shahrida, ruhoniy oilasida tug`ildi. 1865 yilda oksford universitetiga o`qishga kirdi. 1870 yilda, 24 yoshida merton kollejida ilmiy xodim lavozimida ishlay boshladi. bu kollejda f. b...

DOC format, 91.0 KB. To download "frensis bredli falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: frensis bredli falsafasi DOC Free download Telegram