neopozitivizm

DOC 162,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1712994243.doc neopozitivizm reja: 1. neopozitivizm falsafasining shakllanishi va rivoji. 2. bertarn rasselning matematik mantiq nazariyasi. 3. lyudvig vitgenshteynning yagona ilmiy-mantiqiy til yaratish ta’limoti. 4. vena tо`garagining mantiqiy pozitivizmi. dastlab “mantiqiy pozitivizm” atamasi 1920-1930 yillarda venada yashagan, o`zlari uchun fan yo`nalishini tanlab, ish olib borgan bir guruh faylasuflarga (vena to`garagi) nisbatan qo`llanilgan. bu guruhga morits shlik (moriz schlick, 1882-1936), otto neyrat (otto neurath), rudolf karnap (rudolf carnap, 1891-1970) kabi faylasuflar kirar edi. guruh yana nemis tilida so`zlashuvchi boshqa faylasuflarni ham o`z ichiga olgan edi. jumladan, karl gampel (carl hempel, 1905-1998) va gans reyxenbax (hans reichenbach, 1891-1953). mantiqiy pozitivistlarni birlashtirgan narsa ularning spekulyativ falsafadan yiroqligi edi. metafizika davri allaqachon o`tdi! biz tayanishimiz kerak bo`lgan narsa – bu mantiq (shu jumladan, matematika) va namuna sifatida fizikani ham qamrab oladigan empirik fanlar. shu sababli mantiqiy pozitivistlar faqat o`zlari ishlab chiqqan shakldagi fanning tahliliy falsafasini yagona falsafa sifatida e’tirof etishardi. an’anaviy falsafaga nisbatan shunga o`xshash …

irasi, jon styuarn millning ( ingliz faylasufi, mantiqshunos va pozitivizm vakili ) chо`qintirgan о`g`li, kembrij universitetini a’lo baholarga tugatgan, lord unvoniga ega bо`lgan va salkam 100 yil yashagan – 1970 yil 2-fevral kuni vafot etgan faylasuf. xx asr kuchli falsafiy janglarda ishtirok etgan: matematika va mantiq muammolari bо`yicha, ilmiy bilim va fan tili metodologiyasi savollari bо`yicha, ateizm va zamonaviy hurfikrlilik muammolari masalasida va nihoyat, falsafa tarixini zamonaviy asoslash bо`yicha,umumiy qurolsizlanish harakatining faol qatnashchisisifatida (oxirgi marta u 89 yoshida yadroviy qurollar haqidagi mitingda ishtirok etgani uchun qamalgan). 1949-yilda birlashgan qirollikning “xizmatlari uchun” ordeni bilan taqdirlangan. 1950-yilda ilmiy ishlari bо`yicha “nobel” mukofotiga sazovor bо`lgan. u qadimgi falsafa bilan zamonaviy falsafani birlashtirgan olim sifatida nom qozondi va uning g`oyalari bugungi kungacha dolzarb bо`lib qolmoqda. uning nomi birinchi jahon urushidan sо`ng paydo bо`lgan mantiqiy pozitivizm g`oyalari bilan bog`liq. mantiqiy pozitivizm mantiqni fanning anglash metodi sifatida asos qilib olgan. dastlab bu atama vena tо`garagi faoliyati …

ritilishi bilan hal qilindi. biroq, matematikaning paradokslari bilan bog`liq muammolar hali yechimsiz edi. bu muammoni rassel mantiqiy tushunchalar iyerarxiyasi – paradokslar qatorini olib tashlash orqali hal etdi. yakkalik, deydi rassel, kо`plikning qismi, bо`lagidir. bu fikrlarning barchasi argumentlar qiymatini chegaralash orqali tushuniladi. yangi xulosa quyidagicha, u kо`plikka tegishlimi yoki mansub emasmi -bir-biriga qarama-qarshi emas. rassel tomonidan taklif qilingan bu hukm, bir necha marta tanqidga sabab bо`lgan. masalan, gedel kо`plik teoriyasi va arifmetik sistemada isbotlaydigan hukmlarga vosita yо`q deya tushuntiradi. d. gilberg, formalizm arifmetikadagi tushunchalar qatori mantiqiy qonunlar asosida bо`ladi, deydi. uning tanqidiy formal sistemasiga xulosa yasaydigan bо`lsak, unga – mustaqillik, tо`liqlik va birlik kiradi. rassel mavjudlik aksiomasiga kо`plab savollar bilan qiziqish bildiradi. mavjudlik va cheksizlik mantiqning chegarasidagi tushunchalardir. undan tashqarida bо`lishi mumkin emas. rassel, falsafa – matematik mantiq vositalari bilan qurollanib, dunyo va borliq haqidagi hissiy bilimlarni tahlil qila oladi, deb hisoblaydi. buning uchun mantiqiy tilning shakli muhim. rassel munosabatlar mantig`ini …

fakt” dir yoki “faktlar” aralashmasidir. faktlar betaraf tushunchalardir. “ma’nolar haqida” nomli maqolasida (1905) rassel ma’noning 3 vaziyatini kо`rsatib beradi: gap belgi ifodalashi mumkin, lekin hech qanday ma’noga ega bо`lmasligi mumkin; gap aloxida obyektga qaratilgan bо`lishi mumkin; gap no’malum narsaga qaratilgan bо`lishi mumkin. gaplarni analiz qilish ularning ma’no-mazmunini ochib berishga xizmat qiladi. rassel о`zining “falsafaning muammolari” (1912) asarida bilimning turlarini ifodalab bergan. uningcha bilim “tanishbilim” va “notanish bilim”ga bо`linadi. tanish bilimlar orqali biz mavjud hissiy bilimlarimizni tо`ldiramiz. “mantiqiy atomizm” maqolasida rassel konsepsiyaga asos bо`ladigan narsa bu – mantiqdir. bundan xulosa qiladigan bо`lsak mantiq hamma bilimlarni his qilishga yordam beradi. xulosa baxs-munozara asosida kelib chiqadi. bilim sо`z va gaplar yordamida hosil qilinadi. rassel fikricha, bilimda instinktivlik muhim, lekin hayotimizdagi narsalarni tushunish uchun ularni obyektiv mavjudligini tan olish kerak. rassel о`zining “mistika va mantiq” (1917) asarida bilimni hissiy a’zolarimiz orqali olishimizni ta’kidlaydi: his-tuyg`u, asab, ong shulardandir. vitgenshteyn ta’siri asosida va ingliz neogegelchilik monizmiga …

ladi: “men ta’kidlaymanki, deydi rassel, bizning boshimizda bо`ladigan voqealarni biz kо`ra olamiz va kuzata olamiz. boshimizda yо`qlarini esa aksincha”. rasselning ateistik tadqiqot ishlariga quyidagilar kiradi: “mistika va mantiq”, “din sivilizatsiyaga foyda keltirdimi?”, “din va fan”, “nega men xristian dini vakili emasman”. rassel hurfikrlilik tarafdori bо`lgan. hattoki 1940-yilda ateistik qarashlari uchun nyu-yorkda xibsga olinadi va shahar kolledjida dars berish huquqidan mahrum qilinadi. bu londonda yepiskop –gor (1929) bilan munozara va tarixchi-iyezuit f. koplston (1948) bilan baxsga sabab bо`ladi. rassel fikricha, dinning asosida qotib qolgan aqidalar yotadi. “g`arb falsafasi tarixi” (1948) asari katolik falsafasiga bag`ishlangan. rassel tomonidan juda kо`plab maxsus asarlar yozilgan (leybnits, djeyms, gegel, dyu, santayana, mill, vitgenshteyn falsafiy konsepsiyalari), umumiy asarlar yozilgan (“g`arb falsafasi tarixi”va “g`arb donishmandligi. siyosiy va jamoaviy munosabatlar haqida tarixiy tadqiqot falsafasi”). ular falsafani butun dunyoga mashhur qilishgan. rasselning hayotiy pozitsiyasi, falsafiy konsepsiyasi avvalambor, siyosatda о`z aksini topgan edi. rassel fanda asosan buyuk mantiqshunos olim sifatida mashhur …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "neopozitivizm"

1712994243.doc neopozitivizm reja: 1. neopozitivizm falsafasining shakllanishi va rivoji. 2. bertarn rasselning matematik mantiq nazariyasi. 3. lyudvig vitgenshteynning yagona ilmiy-mantiqiy til yaratish ta’limoti. 4. vena tо`garagining mantiqiy pozitivizmi. dastlab “mantiqiy pozitivizm” atamasi 1920-1930 yillarda venada yashagan, o`zlari uchun fan yo`nalishini tanlab, ish olib borgan bir guruh faylasuflarga (vena to`garagi) nisbatan qo`llanilgan. bu guruhga morits shlik (moriz schlick, 1882-1936), otto neyrat (otto neurath), rudolf karnap (rudolf carnap, 1891-1970) kabi faylasuflar kirar edi. guruh yana nemis tilida so`zlashuvchi boshqa faylasuflarni ham o`z ichiga olgan edi. jumladan, karl gampel (carl hempel, 1905-1998) va gans reyxenbax (hans reichenbach, 1891-1953). mantiqiy pozitivis...

Формат DOC, 162,5 КБ. Чтобы скачать "neopozitivizm", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: neopozitivizm DOC Бесплатная загрузка Telegram