tabiiy-iqlim omillarining yoʻl holatiga va avtomobil harakat sharoitiga taʼsiri

PPT 32 стр. 3,4 МБ Бесплатная загрузка

32 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,4 МБ

Тип файла PPT

Страницы 32

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 32

слайд 1 mavzu: tabiiy-iqlim omillarining yoʻl holatiga va avtomobil harakat sharoitiga taʼsiri reja 1. yoʻl tuzilmasiga tabiiy-iqlim omillarining taʼsiri. 2. yoʻl poyining namlik-issiqlik holati. yoʻl qoplamasining koʻtarilib qolishi. 3. yoʻl qoplamasining ustki yuzasining holatlari va yil davrlari boʻyicha harakat sharoiti. 4. avtomobilning yoʻlining deformatsiya va buzilishlari. 5. tabiiy omillar va avtomobillar taʼsiridan yoʻl tuzilmalari deformatsiyalanish jarayoni. 6. qoplamaning yemirilishini aniqlash. iqlim va ob-havo tabiat faktorlarining asosiy qismi bo‘lib, yo‘lning transport-ekspluatatsion ko‘rsatkichlariga, avtomobillarning harakat rejimi va harakat xavfsizligiga hamda ularning ishlash qobiliyatiga o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. avtomobil yo‘lari turli xil ta’sirlar va tabiiy omillar ostida ishlaydi. bu ta’sir etuvchilar ikki xil ko‘rinishda bo‘ladi. yo‘l poyi va to‘shamasini mustahkamlik va xizmat muddatiga ta’siri; yo‘lning qoplama yuzasida bo‘ladigan o‘zgarishlari, g‘ildirak bilan qoplamani ilashish xususiyatlarini pasayishiga olib keladi. to‘shama konstruksiyalariga ta’sir etuvchi asosiy namliklar: atmosfera suvlari, qoplama yoriqlari, yo‘l yoqasiga singadigan, qatnov qismi va yo‘l yoqasi birlashadigan yerlarida; qoplama usti, kyuvetlarda turib qoladigan suvlar; yer …

2 / 32

holda keskin havo temperaturaning o‘zgarishi va namlikni ortishi sun’iy inshootlarni qurish zarurligini ko‘rsatadi. atmosfera yog‘inlari yomg‘ir va qor ko‘rinishida bo‘lib, suv o‘tkazmaydigan qoplamadan yo‘l yoqasiga oqib, so‘ng yon qiyalik yon ariqlarga tushadi. agar yomg‘ir jadal yog‘sa yo‘l yoqasi va yon qiyaliklarni yuvib, yon ariqlardan toshib oqadi va yo‘l poyiga shimiladi, yo‘l poyini va to‘shamasini namligini oshiradi. yo‘l poyining suv-issiqlik holati oylar bo‘yicha o‘zgarish grafigi: 1 - qishdan oldingi davr; 2 va 3 - muzlash va qishki davrdagi bir xil tegishli holati; 4 va 5 - bahorgi erish vaqti va gruntni qurish davri; 6 - yozgi teng taqsimlangan holati; i - v, xi, xii - yil oylari; ye - yo‘l konstruksiyasining elastiklik moduli ; / - muzlashdan ko‘tarilish; w - gruntning nisbiy namligi; z - muzlash chuqurligi * bo‘ylama qiyaligi bo‘lgan yo‘llarda oqimni ta’siri kuchayishi evaziga yo‘l to‘shamasining cheti va yo‘l yoqasining yuvilishi, ulardan suv oqib o‘tgan joylarda ko‘tarmani yuvilishi ro‘y …

3 / 32

langan suvlar bilan namlanishdan saqlash va yo‘l poyi turg‘unligini ta’minlash uchun unga bug‘ va suv o‘tkazmaydigan qatlam quriladi. organik material bilan ishlangan yoki sintetik materiallar ko‘rinishidagi qatlamlar suvni kapilyarlar orqali ko‘tarilishiga va yo‘l poyini yuqori qatlamida hamda yo‘l to‘shamasida yig‘ilishiga qarshilik qiladi. yo‘l to‘shamasini suv-isssiqlik tartibini yaxshilashga qaratilgan ishlar yo‘l to‘shamasini qurish davrida amalga oshiriladi. masalan: drenaj, issiqlik o‘tkazmaydigan qatlam va boshqalar. suv qochiruvchi inshootlar asosan quritish va yo‘l to‘shamasini suv-issiqlik tartibini yaxshilashga mo‘ljallangan, poyini qurib bo‘lgandan so‘ng yo‘l to‘shamasi bilan birga quriladi. ularga drenaj va issiqlik o‘tkazmaydigan qatlam, shuningdek qumli drenajli qatlamni quritish uchun drenajlar kiradi. yo‘l poyini qurishda asosiy masala – yo‘lga oqib keluvchi suvni qabul qiluvchi inshootlar qatori ko‘rinishida yuza suv qochiruvchi sistemani yaratish va ularni yaqin suv havzalariga olib borish. yuza suv qochiruvchi sistema tarkibiga o‘ymalardagi va balandligi 1,5 m gacha bo‘lgan ko‘tarmalar bo‘ylab qurilgan yon ariklar, yon tomonda qazilgan rezervlar, o‘ymalarda tog‘ yon bag‘ri arig‘lari, …

4 / 32

oqava suvlar; 3 - yer osti suvlari va bug‘lanish orqali namlanish; 4 - qumli asos; gsch - grunt suvining chegarasi avtomobil yo‘llarini transport-ekspluatatsion xolatini baholashda zarur bosqichlar biri yo‘l qoplamasini mustahkamlik darajasini aniqlash. qoplama mustahkamligi yo‘l qoplamasining ravonligiga jiddiy ta’sir ko‘rsatib, harakat tezligining ta’minlanishiga va transport vositalarinidan foydalanish samaradorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. qoplamada asta-sekin mustaxkamlik pasayishi sababli har xil deformatsiya va buzilishlar paydo bo‘ladi. deformatsiya - qoplama zarralarining holatini birmuncha o‘zgarishi, ko‘chishi bilan bog‘liq. qoplamani deformatsiyasi yonida sodir bo‘ladigan o‘zgarishlar o‘lcham va shaklini, qoplamani og‘irligi o‘zgarmasdan va yaxlitligini yo‘qotilishi. egiluvchan va qoldiq (plastiklik) deformatsiyalarga bo‘linadi. egiluvchan deformatsiyalar ta’sir qilgan yuk (o‘tishidan) olingandan so‘ng o‘sha vaqtda yo‘qoladi. qoldiq deformatsiya esa ta’sir qilgan yuk olingandan so‘ng qaytmaydi va bu xolat takrorlanishi ta’sirni yig‘ilishga olib keladi. buzilish – o‘lchamlari o‘zgarishi, shakli va og‘irligi qoplamani yaxlitligini yo‘qotilishi. agar yo‘l qoplamasi hamma qoidalari va normalarga asosan qurilgan bo‘lsa, bu yo‘lda buzilishlar bo‘lmaydi (qoplama emirilishidan tashqari), …

5 / 32

keladigan ta’sir hisobiga pasayishi evaziga mustahkamlikning me’yor talablariga javob bermasligi evaziga yo‘l to‘shamasida va qoplamasida deformatsiyalar va buzilishlar yuzaga keladi. yo‘l to‘shamasidagi deformatsiya va buzilishlarning ko‘rinishi: 1 – cho‘zilish oralig‘i; 2 –egilish; 3 – to‘shamani siqilgan joyi; 4 –yo‘l to‘shamasida yoriqlar; 5 – to‘shamani yuqori kesilishlari; 6 – yo‘l to‘shamasining deformatsiyasi; 7 – gruntning surilish yo‘nalishi; 8 – gruntning siqilish yo‘nalishi; 9 –yo‘l to‘shamasining asosidagi gruntning holati; 10 – gruntga berilayotgan bosim maydoni yo‘l qoplamasining deformatsiya va buzilishlarining ko‘rinishlari juda katta yuk yoki yo‘l poyi gruntining mustahkamligi pasayishi hisobiga deformatsiyalar asta-sekin yig‘ilib boradi. bu deformatsiyalarni o‘z vaqtida oldi olinmaganligi va zarur choralar ko‘rilmaganligi sababli yo‘l to‘shamasida buzilishlar yuzaga keladi. tv g‘ildiragini bosimi ta’sirida yo‘l to‘shamasining qismida egilishlar yuzaga keladi. bahor yoki kuz oylarida gruntning namligini ortishi natijasida mustahkamligi kamayadi. bu davrda og‘ir yuklarni harakatlanishi hisobiga yo‘l to‘shamalarida sinishlar, buzilishlar kuzatiladi. bunday holatlarda buzilish va deformatsiyalarning oldini olish uchun 2-3 haftaga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 32 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tabiiy-iqlim omillarining yoʻl holatiga va avtomobil harakat sharoitiga taʼsiri"

слайд 1 mavzu: tabiiy-iqlim omillarining yoʻl holatiga va avtomobil harakat sharoitiga taʼsiri reja 1. yoʻl tuzilmasiga tabiiy-iqlim omillarining taʼsiri. 2. yoʻl poyining namlik-issiqlik holati. yoʻl qoplamasining koʻtarilib qolishi. 3. yoʻl qoplamasining ustki yuzasining holatlari va yil davrlari boʻyicha harakat sharoiti. 4. avtomobilning yoʻlining deformatsiya va buzilishlari. 5. tabiiy omillar va avtomobillar taʼsiridan yoʻl tuzilmalari deformatsiyalanish jarayoni. 6. qoplamaning yemirilishini aniqlash. iqlim va ob-havo tabiat faktorlarining asosiy qismi bo‘lib, yo‘lning transport-ekspluatatsion ko‘rsatkichlariga, avtomobillarning harakat rejimi va harakat xavfsizligiga hamda ularning ishlash qobiliyatiga o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. avtomobil yo‘lari turli xil ta’sirlar va tabiiy omilla...

Этот файл содержит 32 стр. в формате PPT (3,4 МБ). Чтобы скачать "tabiiy-iqlim omillarining yoʻl holatiga va avtomobil harakat sharoitiga taʼsiri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tabiiy-iqlim omillarining yoʻl … PPT 32 стр. Бесплатная загрузка Telegram