afrikaning tabiiy, iqlim, iqlim mintaqalri va tabiat zonalari kartalarini tahlil qilish

DOCX 23.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1697369136.docx afrikaning tabiiy, iqlim, iqlim mintaqalri va tabiat zonalari kartalarini tahlil qilish afrikaning tabiiy, iqlim, iqlim mintaqalri va tabiat zonalari kartalarini tahlil qilish reja: 1. afrika materigining iqlimi va o’ziga xos hususiyatlari 2. afrikaning iqlimi zonalari, afrikaning iqlim zonalaridagi holati 3. afrika iqlimining xususiyatlari afrika yer yo’zida shimoliy va janubiy yarimsharlarda taxminan bir xil masofaga cho’zilgan yagona materikdir. materikning ana shu hususiyati har ikkala yarim sharda bir xil kengliklarda bir xil iqlim paydo bo’lishi uchun sharoit yaratgan. afrika territoriyasida deyarli barcha iqlim mintaqalari ikki martadan uchraydi. lekin, afrikaning shimoliy qismining maydoni janubiy qismining maydonidan, ya’ni (ekvatordan janubdagi qismidan) ikki marta kattaligi muhim ahamiyatga ega. afrikadan shimol va shimoli - sharqda juda katta yevrosiyo quruqligi joylashgan. kontinentlar orasidagi iliq, dengizlar o’rta dengiz bilan qizil dengiz afrikani yevrosiyodan ajratib turadi. janubiy subkontinent atlantika okeani bilan hind okeani orasidadir. shuning uchun ham ekvatordan shimol va janubda iqlimning vujudga kelish sharoiti bir xil emas. …

sharning subtropik antisiklonlari va passat sirkulyasiyasi ta’siridadir. shimoliy yarimsharning quruqlikdan esadigan passatlari nisbiy namligi kam bo’lgan kontinental havo olib keladi. hind okeani tomonidan esadigan janubiy yarimshar passatlari materikning chimoliy chekkasiga beqaror sernam havo massalari keltiradi. materikning g’arbiy chekkalari shimoliy va janubiy yarimsharlarda atlantika subtropik antitsiklonlarining sharqiy chekkasi ta’sirida bo’lib, ular uchun passat inversiyasi harakterlidir. bu inversiya atlantika okeanining sovuq oqimlari tasirida ancha kuchayadi. bu esa yog’in yog’ishi uchun noqulay sharoit yaratadi. afrika yer yo’zida shimoliy va janubiy yarimsharlarda taxminan bir xil masofaga cho’zilgan yagona materikdir. materikning ana shu hususiyati har ikkala yarim sharda bir xil kengliklarda bir xil iqlim paydo bo’lishi uchun sharoit yaratgan. afrika territoriyasida deyarli barcha iqlim mintaqalari ikki martadan uchraydi. lekin, afrikaning shimoliy qismining maydoni janubiy qismining maydonidan, ya’ni (ekvatordan janubdagi qismidan) ikki marta kattaligi muhim ahamiyatga ega. afrikadan shimol va shimoli - sharqda juda katta yevrosiyo quruqligi joylashgan. kontinentlar orasidagi iliq, dengizlar o’rta dengiz bilan qizil …

o’tarilganligi sababli afrika iqlimiga okeanlar u qadar katta ta’sir qilmaydi va afrika iqlimi o’ziga xos kontinental iqlimdir, shimoliy qismi juda katta bo’lganidan va yevrosiyoga yaqin joylashganligidan iqlimi ayniqsa kontinentaldir. afrikaning katta qismi har ikkala yarimsharning subtropik antisiklonlari va passat sirkulyasiyasi ta’siridadir. shimoliy yarimsharning quruqlikdan esadigan passatlari nisbiy namligi kam bo’lgan kontinental havo olib keladi. hind okeani tomonidan esadigan janubiy yarimshar passatlari materikning chimoliy chekkasiga beqaror sernam havo massalari keltiradi. materikning g’arbiy chekkalari shimoliy va janubiy yarimsharlarda atlantika subtropik antitsiklonlarining sharqiy chekkasi ta’sirida bo’lib, ular uchun passat inversiyasi harakterlidir. bu inversiya atlantika okeanining sovuq oqimlari tasirida ancha kuchayadi. bu esa yog’in yog’ishi uchun noqulay sharoit yaratadi. materikling ekvator atrofidagi qismlarida havo massa-larinilg bir yarimshardan ikkinchi yarimsharga ko’chishi juda katta ahamiyatga ega. shu bilan birgalikda materikning sharqida boshqa yarimshardan passatlarning o’tib kelishi shu yarimshardagi yoz paytida ro’y beradi. g’arbda esa bosim gradienti janubiy atlantika maksimumidan afrikaning shimoliy subkontinenti tomoniga doimiy yo’nalgani uchun …

siq bo’ladi, shimoliy qismi esa ancha salqin keladi. shuning uchun yo’qori bosimli subtropik mintaqa saxroi kabirning shimolini kesib o’tadi va shimoliy atlantika maksimumi bilan qo’shiladi. materikning chekka shimoliy-g’arbi qishda o’rtacha kengliklardagi g’arbiy siklon sirkulyasiyasi ta’sirida bo’ladi. ekvatordan janubda ham davom etadi. janubiy afrika qo’shni okeanlar bilan birgalikda janubiy yarimsharning barik maksimumi zonasiga kiradi. afrikaning faqat chekka janubiy qismigina janubiy yarim sharning o’rtacha kengliklarining g’arbiy sirkulyasiyasi ta’sirida bo’ladi. shimoliy afrikada (saxroi kabirda) shimoliy-sharqiy va shimoliy-g’arbiy quruq shamollar esadi. bu shamollar qizil dengiz va nil vodiysi bo’ylab 20° sh.k. gacha, g’arbda esa 18° sh. k, gacha kirib keladi. janubiy atlantika maksimumi tomonidan ana shu shamollarga qarab janubiy-g’arbiy musson esadi. bu musson sudan va gvineya soxili territoriyasiga yog’in olib keladi. efiopiya, somali va afrikaning ekvatordan shimoldagi butun sharqiy qismi hind mussoni ta’sirida turadi. bu musson ekvatorni kesib o’tib, mo’l-ko’l yomg’ir olib keladigan janubiy-sharqiy passatning davomidir. afrikaning deyarli butun janubiy qismida, hususan ichki rayonlarida …

riga mo’l-ko’l yog’in olib keladi, yog’in miqdori materik ichkarisiga tomon keskin kamaya boradi va kalahari cho’lining markaziy qismida yog’in ayniqsa kam yog’adi. afrikaning g’arbiy soxili janubiy atlantika antisiklonining sharqiy chekkasi ta’siridadir. janubdan esadigan shamollar ta’sirida baland kengliklardan keladigan ancha sovuq havo massalarining issiq materik ustiga kelishi natijasida g’arbiy soxildan to ekvatorgacha cho’zilgan polosada yog’in xosil bo’lmaydi. atlantika havosi hind okeanidan keladigan havo massalari bilan to’qnashgan rayonda front xosil bo’ladi. ana shuning uchun ham kalaharining g’arbida materikning ancha g’arbiy va sharqiy rayonlaridagiga nisbatan yog’in bir oz ko’proq bo’ladi. iyul oyida shimoliy yarimshar ko’prok qiziydi, shuning uchun ham barcha barik zonalar shimolga tomon suriladi. shimoliy, yarimsharning subtropik maksimumi o’rta dengiz va janubiy evropaga suriladi, afrikaning chekka shimoliy-g’arbinigina o’z ichiga oladi. afrikaning shimoliy qismi ustida havoning kuchli qizib ketishi natijasida past bosim oblasti xosil bo’ladi. bu bosim ekvatordan janubda ham davom etadi. janubiy afrika qo’shni okeanlar bilan birgalikda janubiy yarimsharning barik maksimumi zonasiga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "afrikaning tabiiy, iqlim, iqlim mintaqalri va tabiat zonalari kartalarini tahlil qilish"

1697369136.docx afrikaning tabiiy, iqlim, iqlim mintaqalri va tabiat zonalari kartalarini tahlil qilish afrikaning tabiiy, iqlim, iqlim mintaqalri va tabiat zonalari kartalarini tahlil qilish reja: 1. afrika materigining iqlimi va o’ziga xos hususiyatlari 2. afrikaning iqlimi zonalari, afrikaning iqlim zonalaridagi holati 3. afrika iqlimining xususiyatlari afrika yer yo’zida shimoliy va janubiy yarimsharlarda taxminan bir xil masofaga cho’zilgan yagona materikdir. materikning ana shu hususiyati har ikkala yarim sharda bir xil kengliklarda bir xil iqlim paydo bo’lishi uchun sharoit yaratgan. afrika territoriyasida deyarli barcha iqlim mintaqalari ikki martadan uchraydi. lekin, afrikaning shimoliy qismining maydoni janubiy qismining maydonidan, ya’ni (ekvatordan janubdagi qismidan) ikki mart...

DOCX format, 23.3 KB. To download "afrikaning tabiiy, iqlim, iqlim mintaqalri va tabiat zonalari kartalarini tahlil qilish", click the Telegram button on the left.

Tags: afrikaning tabiiy, iqlim, iqlim… DOCX Free download Telegram