зеби, зеби, зебона...

DOC 99.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662752245.doc зеби, зеби, зебона зеби, зеби, зебона... “мулойим қўлларда ивиб, сувга айлангандан кейин гўзал кўзларнинг супасида ёнбошлашни мунча яхши кўрар экан бу кўкат...”- сезасизми, адиб ўсма бўлиб яралмаганига ўкинаётгандай, ўкинчини сизга-да юқтираётгандай; “кўз устига” деган ибора бизда расм эмас-у, биродарларимиз тожикларнинг “ба чашми”си — эъзознинг юксак ифодаси! адиб ўсма бўлиб яралмаганига ўкинмоқда, дедик, воҳ! — ният кетган экан: ўсмадай эзғиланди-я... иншооллоҳ, энди кўз устига ҳам чиқар... “ҳар йил келадиган баҳор севинчи яна кўнгулларни қитиқлай бошлади. яна табиатнинг дилдираган танларига илиқ қон югурди...”- роман бошланишидаги лирик табиат лавҳасиданоқ чўлпон-шоир бўй бериб туради: “кўнглингизни қитиқлаб” завқлантирмоқ бўлади сизни. бошданоқ сизни гўзалликка ошуфта этиб, кўнглингизда ажиб бир илиқлик пайдо қилгачгина ўзининг суюклиси — зебини рўбарў қилади сизга. зебидай фариштани яратиб қўйиб, унга яна самимий-беғараз муносабатда бўлиш осонмас — шайдо кўнгилгина уҳдасидан чиқади бунинг! адиб зебини тасвирларкан, сўзларидан ҳайратга йўғрилган меҳр уфуриб туради... узоқ йўлга отланиши керак бўлган ўртоғини кутдириб қўйгани, устига-устак ўзининг ташвиши …

бир қўлида супурги, бир қўли тиззасида, супурги ҳам ердан узиб олинган эмас, фақат бош юқори кўтарилгану — бутун вужуд...” сизнинг ихтиёрингизда! — энтикиб кетасиз, зеби яна ҳам қадрдонроқ кўринади кўзингизга, вужудингизнинг бир қисмига айланади — “юқтириш” санъати ўз ишини қилади. ўзингиз сезмаган ҳолда қаҳрамон оламига кириб қоласиз, энди унинг ҳеч бир ҳаракати нигоҳингиздан қочиб қутулмайди. ана, зеби гўё салти билан гаплашаётибди-ю, кўз қири отасида: “энам аврай олармикан? отам кўнармикан?” — кўнглида қилдеккина умиди бору, ўзи шунинг устида турибди... тилида отасидан нолийди-ю, дилида унга ёлворади. шу маҳал салти кулиб юборди: эссизгина, отаси эндигина ҳовридан тушиб, “юборсамми, йўқми” дея ўйга кетганди-я... “- вой анави қизни! яна бешбаттар қиласиз ишни!” бу ҳитобда ўпка-гина ҳам, ўкинч ҳам, йўққа чиқишга келган умид армони ва ҳам унинг ҳосиласи сифатида тўкилмоққа ҳар дам шай икки томчи ёш ҳам... қўйинг-чи — ҳаммасидан бор! зебининг салтига боққан тубсиз кўзларида, чимирилган қошларида кўрасиз буларни... латофатидан сеҳрланасиз. қиз дилидаги изтиробларни сезасиз, …

ирганини сизга англатди, сиз уни тушундингиз, ўртоқлари эса... улар кулдилар: “- шу ҳам номаҳрам бўлибдими? - шу ўлмасжон-а? - номаҳрам ўла қолсин?..” зебига қарайсиз: бечора, бир томони, шу гапни айтганидан пушаймон, бошқа тарафи, гапини мундайроқ тушунганларига хафа — юзлари ҳижолатдан ловуллайди, лаблари чўччайиб, кўзлари пирпирайди... қиз бир лаҳзагина ўгирилди, сассизгина тўкилган томчи ёшни сездингиз — биров билмади: “... бир томчи кўз ёшингизга арзитдимми?” — ўкинасиз, то қизларнинг ялласига зебининг “тиниқ, ғуборсиз, жонон пиёладай жаранглаган” овози қўшилмагунча дилингиз вайрон — томчи ёшнинг юки босиб туради!.. зеби тасвирида чўлпон чинакам эврилиш (перевоплоҳение) санъатини намоён қилади: қаҳрамонининг “ичи”га (берилиб ўйнаётган актёр сингари) кириб олади-да, сиртдан тасвирлайди. адибни рассомга менгзасак, қаҳрамонининг муайян вақтдаги ҳолатини қоғозга туширишга шошилгандай, қилқаламини тез-тез юргизиб, пунктирлар биланоқ чизиб қўяди: “ана, камини ўзингиз тўлдиринг!” — юқорида тасаввурга эрк берганимиз ўз чизгимизни тортишга бир уриниш, холос. суюкли қаҳрамони маънавиятини акбаралию мирёқублар маънавиятига қарши қўйган адиб зеби билан ўлмасжон муносабатини сирли-романтик руҳга …

ингина орқасига қайрилган эди. орқа сафдаги қизлар чимматини кўтариб ўтирганларидан уларнинг юзларини сал-пал кўрса бўларди. кулумсираб туриб қизларга бироз қарагач: - орангизда данғи кетган ашулачингиз туриб менга осилганларинг қизиқ!- деди.- биз “сув бўлмаса таяммум”га ярайдиган ашулачилардан...” ўлмасжон зебининг таърифини, эҳтимол, қўшиғини ҳам эшитган ва унга эртаклардаги каби ғойибона ошиқ бўлган бўлса не ажаб?! чўлпон буни очиқ айтмайди, ишора қилади холос: ўлмасжонга “шўх-шўх айтинг” дейишмоқда, демак, у мунгли куйлаяпти. севгилисининг шунчалар яқин ҳам узоқлигидан эмасми бу мунг?! орқа сафдаги қизларга кулумсираб туриб бироз қараб қолгани (бировнинг дийдорига тўймоқчидай), “данғи кетган ашулачи” ҳақида юрак ютиб гапиргани-чи?! “шу чоққача (яъни, бошқа қизлар куйлаганида-д.қ.) ёр-ёрга қулоқ бериб, индамасдан отини аста-аста қамчилаб кетаётган аравакаш”нинг “бу овоз чиқиши билан оғир бир “уҳ” тортгани” шарқ эртакларидаги ошиқни эслатмайдими?! ёзувчи дилни дилга пайвндлаган лаҳза тасвирида сўзга хасислик қилади. пойлоқчи кампирнинг қилиғини кўриб, “зеби камоли хайрон бўлганидан аравакашнинг номаҳрамлигини ҳам унутиб, ҳалиги тангирқаш назари билан унга қаради. бу вақтда …

- бугун саҳар... аравани қўшаманми? - нимага?” қизнинг масъуд дамларни имкон қадар чўзиш истаги, ташвишию умиди, қўрқувию ўтинчини ўзида жамлаб, ногоҳ бўғзидан отилган “нимага?”си — ўзига хос дил изҳори, буни тушунганидан бўлсами, ўлмасжон қувонади, хўжайинидан қарздор бўлишини, бусиз ҳам ночор оиласини қийнаб қўйиши мумкинлигини ўйлаб ҳам ўтирмай, муносиб жавоб айтади: “хайр, майли сизлар (сиз -д.қ.) қачон қўш десанглар шунда қўшаман”. энахоннинг соддагина онаси зеби ҳақида айтган: “бир раҳмдил, бир оқкўнгил, бир илинчакки, бу замоннинг ёш-яланги орасида кам топилади. шунча жойдан келиб, шунча кундан бери пойлаб ётган бечора аравакаш болани бошқа қизларнинг биттаси ҳам эсга олмади, йўқламади; доим йўқлаб, хабар олиб турган зебихон бўлди” - гапларидан англашиладики, икки ёш тез-тез дийдорлашиб турган, лекин чўлпон тафсилотлардан қочади: шабнамий соф туйғуни нафақат бизнинг, ўзининг-да нигоҳидан асрамоқчи бўлади. ўзининг мафтунлиги орқасида китобхон наздида зебини осмонларга олиб чиққан адиб, уни яна сездирмайгина ерга олиб тушади: севгисининг интиҳосини нурли кўролмаган, шу билан бирга ундан кечолмаган қизнинг …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "зеби, зеби, зебона..."

1662752245.doc зеби, зеби, зебона зеби, зеби, зебона... “мулойим қўлларда ивиб, сувга айлангандан кейин гўзал кўзларнинг супасида ёнбошлашни мунча яхши кўрар экан бу кўкат...”- сезасизми, адиб ўсма бўлиб яралмаганига ўкинаётгандай, ўкинчини сизга-да юқтираётгандай; “кўз устига” деган ибора бизда расм эмас-у, биродарларимиз тожикларнинг “ба чашми”си — эъзознинг юксак ифодаси! адиб ўсма бўлиб яралмаганига ўкинмоқда, дедик, воҳ! — ният кетган экан: ўсмадай эзғиланди-я... иншооллоҳ, энди кўз устига ҳам чиқар... “ҳар йил келадиган баҳор севинчи яна кўнгулларни қитиқлай бошлади. яна табиатнинг дилдираган танларига илиқ қон югурди...”- роман бошланишидаги лирик табиат лавҳасиданоқ чўлпон-шоир бўй бериб туради: “кўнглингизни қитиқлаб” завқлантирмоқ бўлади сизни. бошданоқ сизни гўзалликка ошуфта эт...

DOC format, 99.5 KB. To download "зеби, зеби, зебона...", click the Telegram button on the left.

Tags: зеби, зеби, зебона... DOC Free download Telegram