белорус адабиёти

DOC 70.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662752669.doc белорус адабиёти белорус адабиёти белорус халқининг тарихи рус ва украинлар тарихи билан чамбарчас боғлиқ. у кўп асрлар давомида санъат-адабиёт соҳасида бой ва хилма-хил адабий-маданий меросга эга бўлди. белорус адабиёти ўз тараққиётида халқнинг ҳаёти, маданияти, тили ва миллий хусусиятларини акс эттириб, узоқ тарихий йўлни босиб ўтди. унинг илк намуналари халқ оғзаки ижоди маҳсули шаклида пайдо бўлди. жуда кўп белорус эртаклари, афсона ва ривоятлари. лирик ва тарихий қўшиқлари, мақол ва ҳикматли сўзларида меҳнаткаш халқнинг ҳаёти, унинг орзу-умидлари ўз аксини топди. белорус фольклорида халқнинг ўз озодлиги ва мустақиллиги учун олиб борган кураши ва рус халқига бўлган муҳаббат ва садоқати ҳам ифодаланади. бу асарлар эксплуататор синфларга, крепостнойлик тузумига ғазаб, нафрат ҳисси билан. хушчақчақлик, оптимизм ва озодликка интилиш руҳи билан тўлиб-тошган. уларда ватаннинг ҳимоячилари. қаҳрамонлар мадҳ этилиб, ёрқин келажак сари интилиш ғоялари илгари сурилган. белорус фольклорида панлар, савдогарлар, поплар, умуман, эксплуататор доираларни аёвсиз фош этувчи ҳажвий эртаклар катта ўрин тутади. белорус халқ шеърияти юксак …

бундан кейинги тараққиётида сезиларли из қолдирди. белорус прогрессив адабиётининг xvi охири, xvii аср бошларида яшаб ижод этган йирик вакиллари симон будний, василий тяпинский, стефан зизаний, афанасий филиппович, леонтий карпович, симеон полоцкий белорус халқи манфаатларини ифодалаб, феодал католик зуғумига қарши кураш олиб бордилар. улар рус халқи билан белорус халқининг бирлашишларини ёқлаб чиқдилар. 1697 йилда польша сейми белорус тилида китоб нашр эттириш ҳамда суд, мактаб ва муассасаларда белорус тилида иш олиб боришни ман этди. шу пайтларда авжга чиққан католик реакция белорус адабиёти, маданияти тараққиётига салбий таъсир кўрсатди. ёзма адабиёт инқирозга юз тутди: муаллифи номаълум бўлган айрим шеърлар, интермедиялар яратилди, холос. бу даврда поэтик ижод, асосан фольклор шаклида ривожланди. феодал ва миллий зулм кучайган бир шароитда халқ шеърияти меҳнаткаш омманинг орзу-интилишларини ифодаловчи бирдан-бир восита бўлиб қолди. бу шеърият янги белорус адабиёти тараққиётига кучли таъсир кўрсатди. xviii аср охирларида белоруссиянинг россияга қўшилиши буюк тарихий воқеа бўлди. бу қўшилиш белорус халқига рус маданиятидан баҳраманд бўлиш …

ат” сингари аноним асарларда деҳқонлар кайфияти, уларнинг крепостной тузумга қаршилиги ифодаланган. 60-йилларда россияда бошланган революцион кўтарилиш белоруссиядаги адабий-ижтимоий қарашларга ҳам ижобий таъсир қилди. в.г.белинский, а.и.герцен, н.г.чернишевскийларнинг илғор революцион ғоялари белорус халқининг энг яхши вакилларини уйғотди. 1863 йил деҳқонлар қўзғолонининг йўлбошчиси к.калиновский белорус демократик публицистиканинг асосчиси бўлди. франшик казимирович богушевич “белорус найи”, “белорус камони” достонларида деҳқонларнинг самодержавие ва помешчикларга қарши норозилигини ифодалади. у белорус адабиётида танқидий реализм методига асос солди. у ўз ижодига хос гражданлик пафоси, ўткир демократик ғоялари, реализм ва халқчиллиги билан xx аср илғор белорус адабиётининг шаклланишига замин ҳозирлади. богушевич белорус адабиётини сатирик шеър, баллада, ҳикояга ўхшаш янги поэтик жанрлар билан бойитди. белорус шеъриятининг такомили ва адабий тил тараққиёти учун курашди. 1905 йил революцияси янка купала, якуб колас, алоиза тётка, максим богданович сингари белорус демократ ёзувчиларининг адабий ижод майдонига қадам қўйишларини таъминлади. бу даврда я.купала, я.колас белорус адабиётидаги революцион-демократик йўналиш бошида туриб, реалистик, халқчил адабиётни ривожлантирдилар. xx аср бошларидаги …

қа, жамиятнинг илғор кучларига хизмат эттириш учун курашдилар. улар ҳозирги белорус адабий тили нормаларини ишлаб чиқдилар, бадиий ижоддда миллий тил бойлигидан баракали фойдаланиш намунасини кўрсатдилар. я.купала ватанга бўлган садоқатини ифодаловчи мазмундор шеърларини эълон қилди. “игорь жангномаси”ни белорус тилига таржима қилди. 20-йиллар белорус адабиётида сиёсий сатира жанри ҳам тараққий этди. ҳажвий шеър ва фельетонларда немис, инглиз ва америкаликлар ёрдамига катта умид боғлаган маҳаллий бойлар, помешчиклар масхара қилинди. 1923 йилда белорус ёшларининг газета-журналлар нашр этиш ҳуқуқига эга бўлган “молодняк” номли оммавий-адабий уюшмаси тузилди. 1928 йилда бу уюшма асосида белоруссия ёзувчилар уюшмаси ташкил топди. 1941-45 йилларда белорус адабиёти халқнинг орзу-истаклари. ватанга садоқати, душман устидан ғалаба қозонишга бўлган ирода ва ишончини ҳаққоний ёритди. урушнинг биринчи кунлариданоқ, белорус ёзувчилари найза ва сўз, ўқ ва қалам билан қуролланиб, ёвуз душманга қарши курашга қўзғалдилар. к.крапива, п.бровка, м.танк, п.панченко каби адиблар фронт ва партизан газеталарида фаол иштирок этиб, жангчи партизанлар қалбига йўз топувчи, уларни курашга даъват этувчи ғоявий …

остида қолган белорус ерларига юборилади. у ”немиганинг қонли соҳиллари” романида кўрган-билганлари асосида минск подпольечиларининг қаҳрамонликларию фронт ортидаги халқнинг оғир аҳволи ҳақида ҳикоя қилади. я.бриль ”қушлар ва уялар” романида уруш даври ёшлари ҳаётига мурожаат қилади. асар қаҳрамонлари алесь руневич ва унинг тенгқурлари урушнинг жаҳшатли гирдобида чиниқадилар. масалан, алесь дастлаб польша армиясида хизмат қилади. сўнг асир тушади ва немис концлагерида ишлайди. кўп машаққатлар билан у ердан қочиб партизанларга қўшилади. роман урушни лаънатловчи асар бўлиб, унда немис миллатчиларининг разиллиги ва гитлерчиларнинг вахшийлиги фош қилинган. белорус адабиётининг кўзга кўринган ёзувчиси и.шамякин романнависларнинг олдинги сафида бормоқда. унинг ”кафт устидаги қалб” романи замонамизнинг муҳим масалаларидан бири – номлари бир вақтлар унутилган, ноҳақ қораланган айрим кишилар тўғрисидаги ҳақиқатни қайта тиклаш масаласига бағишланган. бу роман докторлар, инженерлар, шаҳар ижроия комитетининг ходимлари ҳамда журналистларнинг ишлари ва ҳаётидан ҳикоя қилади. романнинг бош қаҳрамони – доктор ярош – довюрак ва қўрқмас киши. уруш йилларида қўлга қурол олиб фашистларга қарши курашди. кейинчалик …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "белорус адабиёти"

1662752669.doc белорус адабиёти белорус адабиёти белорус халқининг тарихи рус ва украинлар тарихи билан чамбарчас боғлиқ. у кўп асрлар давомида санъат-адабиёт соҳасида бой ва хилма-хил адабий-маданий меросга эга бўлди. белорус адабиёти ўз тараққиётида халқнинг ҳаёти, маданияти, тили ва миллий хусусиятларини акс эттириб, узоқ тарихий йўлни босиб ўтди. унинг илк намуналари халқ оғзаки ижоди маҳсули шаклида пайдо бўлди. жуда кўп белорус эртаклари, афсона ва ривоятлари. лирик ва тарихий қўшиқлари, мақол ва ҳикматли сўзларида меҳнаткаш халқнинг ҳаёти, унинг орзу-умидлари ўз аксини топди. белорус фольклорида халқнинг ўз озодлиги ва мустақиллиги учун олиб борган кураши ва рус халқига бўлган муҳаббат ва садоқати ҳам ифодаланади. бу асарлар эксплуататор синфларга, крепостнойлик тузумига ғазаб, нафр...

DOC format, 70.0 KB. To download "белорус адабиёти", click the Telegram button on the left.

Tags: белорус адабиёти DOC Free download Telegram