татар адабиёти

DOC 51,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1662839631.doc татар адабиёти режа: 1. татар халқ оғзаки ижоди. 2. татар ёзма адабиёти ва унинг тараққиёти. 3. татар адабиётида маърифатпарварлик. 4. абдулла туқай – маърифатпарвар шоир. 5. хх аср татар адабиёти ва унинг юксалиши. 6. янги татар адабиёти ва о.ibroхimов ижоди. 7. татар адабиёти жанговар йилларда. 8. муса жалил – қaхramon шоир. татар халқи волга дарёси соъилларида яшовчи бошқирд, чуваш, мордва халқлари орасидаги қадимий халқлардандир. уларнинг хam ўзига хос миллий маданияти ва адабиёти мавжуд. татар адабиётининг илк намуналари фолpклор асарлар шаклида юзага келди. татар фолpклори мақол ва ъикматли сўзларга бой татар халқ оғзаки ижодиda пугачев қўзғолони, чапаев каби халқ қaхramonлари образлари яратилган. қозон татарлари ёзма адабиёти ix асрдан бошлаgan. аммо, xix асрга қадар татар адабиёти шарқ адабиёти татаръсири остида бўлди. бу даврда ижод этган мавла комий, утез имоний, қандолий, курманший, оқмулла, gъали, мухamмадёр кабиларнинг ижоди ана шундай бўлди. бу адабиётда xix асргача поэзия устун бўлди. феодал муносабатларнинг емирилиши, капитализмнинг иарққий …

достони, ш.камолнинг новелла ва қиссалари, ф.амирхоновнинг публицистик мақолалари юзага келди. бу асарларда татар буржуазияси ва руъонийларининг кирдикорлари фош этилди. биринчи жаъон урушининг қизғин йилларида адабиётнинг халқпарвар вакиллари м.gъофурий, gъ.сунғайийлар гуманистик ғояларни тарғиб этдилар. абдулла туқай (1886-1913) татар халқининг демократик шоири ва ватанпарвар адиби абдулла туқай 1886 йил 26-февралда туғилди. гўдаклигида отаси, тўрт ёшида онаси вафот этиб, етим қолди ва хaёtи қашшоқликда ўтди. туқай ижоди 1905 йилларнинг алангаси остида бошланди. у дастлабки асарларидаёқ реакцияга, адолатсизликка қарши чиқди, татар ъкмдорларини танқид қилди, уларга қарши курашди. бу кураш унда изчиллик билан давом этди, ривожланди. шоир ўз шеърлари ва бошқа прозаик асарлари билан meхnat аълининг манфаатларини ъимоя қилди. масалан, «текинхўрларга» шеърида meхnatкашларни озодликка чақирди. 1906 йилда ёзган «ъуррият» шеърида у чор полициясини «азроилллар» деб, подшо ва унинг амалдорларини «ваъшилар гуруъи» деб номлади. а.туқай «янги кескин бош» поэмаси билан татар буржуазиясининг реалистик қиёфасини очиб ташлади. унинг ижодида хотин-қизлар озодлиги учун кураш muхim ўрин тутади. у …

жмийнинг «ёрқин сўқмоқ», о.қутийнинг «жўнатилмаган хатлар», м.амирнинг «бизнинг хamқишлоқ» қиссалари, ш.камолнинг «гўзалликнинг туғилиши» романи, ъ.туқтошнинг «комил» пеъсаси мисолида кўриш мумкин. ii jaхon уруши йилларида татар адабиёти хam халққа, ватанга садоқат билан хизмат қилди. м.жалил, р.илёс, о.қуттийлар жангда қатнашиб хalok бўлдилар. м.жалилнинг тутқинликда яратган «махфий дафтари» шеърлари туркуми адабиётга катта бойлик бўлиб қўшилди. урушдан кейинги йилларда татар адабиёти халқимизнинг усиб бораётган saviyа жавоб berадиган мазмундор асарлар билан бойитди. татар адиблари томонидан яратилган «номус»(г.баширов), «baхor шабадалари»(к.нажмий), «унутилмас йиллар», «оддий одамлар»(и.gъозий)романлари, «қишлоқ устидаги юлдузлар» (ф.ъусний), «рахмат, ўртоқ»(с.hаким), «катта йўлда»(с.баттол) поэмалари турли тилларга таржима қилинган. сўнгги 15 йил ичида татар адабиёти юксак ғоявий-бадиий асарлар билан бойиди. татар прозасининг сунгги ютуқларига қави нажмийнинг «ёз еллари», амир ениковнинг «биз хam солдат бўлганмиз», «ботқоқ чечаги», гаумyer башировнинг «нафиса», «туғилган юртим – яшил бўлдик», шамил бекчуриннинг «пўлат иродали одамлар», шай мансурнинг «муса жалил» роман ва қиссалари киритиш мумкин. олимжон иброҳимов (1887-1938) янги татар адабиётининг асосчиларидан бири о.ibroхimов 1887 …

14 йилда «бизнинг кунлар»1926 йилда, «тerан томирлар» романлари яратилди. бу романларда ёзувчи татар халқининг хх аср бошларидаги мураккаб, қарама-қаршиликларга бой хaёtини тасвирлади. 1918 йилдан петerбургдаги марказий мусулмон комиссиясида ишлади, «чўлпон» газетасида мухarрир бўлди. бошқирдистон ассрни ташкил этишда иштирок etди. умрининг сўнгги йилларида «бизнинг кунлар»нинг ii, iii китоб-лари устида ишлади. “қозоқ қизи” қиссаси 1925 йилларда яратилди. 1938 йил вафот этди. муаммоли вазият яратиш. о.ibroхimов—татар жадидлари грухининг хarakatларига қўшилганми? қўшилган бўса қандай асарлар ёзган? бу саволларга жавоб хozirлаш дарс охирига қолдирилади. чунки хar бир талаба бу борада мустақил фикр юритади, ўйлашга киришади. муса жалил ижоди (1906-1944) татар халқининг забардаст шоири муса мустафо ўғли жалил 1906 йилда оренбург гуberнасига қарашли мустафо қишлоғида камбағал-deхқon оиласида туғилди. ёшлик йилларида оренбургдаги ъусайния мадрасасида таъсил олди. 1919 йили бутун мамлакатда хukm сургани каби оренбургда хam аъвол оғир эди, шахarни оқ гвардиячи бандитлар ўраб олган эди. шундай оғир дақиқада 13 ёшли муса комсомол сафига кирган эди. қишлоқ ячейкасининг …

ирдириш билан бирга, унинг шеърларига жанговар руъ бағишлади. фашистларнинг концлагyerларида азоб тортса хam, уларга таслим бўлмади. муса яширин ъолда ташкилот тузди, унга раъбарлик қилди. “маобит дафтари” номли бадиий юксак шеърлар туркумини ёзди. унга 1956 йилда “ватан қaхramonи” унвони beriлди. м.жалил беш йилликлар давомида колхоз йўлини улуғловчи, қулоқларга қарши курашга чақирувчи “биз борамиз”, “oъртоққа”, “орденли миллионyerлар” номли шеър ва поэмалар тўпламини яратган бўлса, уруш даврида “окопдан хатлар” китобини яратиб, жангчиларни қaхramonликка илхомлантирди. асир олинганидан кейин хam душманга буйин эгмади. турмада яширин ташкилот тузди, асирларнинг қочишини уюштирди, жанговар шеърлар ёзиб, душманни қоралади, ватан ғалабасига ишонди.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"татар адабиёти" haqida

1662839631.doc татар адабиёти режа: 1. татар халқ оғзаки ижоди. 2. татар ёзма адабиёти ва унинг тараққиёти. 3. татар адабиётида маърифатпарварлик. 4. абдулла туқай – маърифатпарвар шоир. 5. хх аср татар адабиёти ва унинг юксалиши. 6. янги татар адабиёти ва о.ibroхimов ижоди. 7. татар адабиёти жанговар йилларда. 8. муса жалил – қaхramon шоир. татар халқи волга дарёси соъилларида яшовчи бошқирд, чуваш, мордва халқлари орасидаги қадимий халқлардандир. уларнинг хam ўзига хос миллий маданияти ва адабиёти мавжуд. татар адабиётининг илк намуналари фолpклор асарлар шаклида юзага келди. татар фолpклори мақол ва ъикматли сўзларга бой татар халқ оғзаки ижодиda пугачев қўзғолони, чапаев каби халқ қaхramonлари образлари яратилган. қозон татарлари ёзма адабиёти ix асрдан бошлаgan. аммо, xix асрга қадар ...

DOC format, 51,0 KB. "татар адабиёти"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: татар адабиёти DOC Bepul yuklash Telegram