болалар адабиёти юксалишда

DOC 1.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664822950.doc болалар адабиёти юксалишда режа: 1. худойберди тўхтабоев – болаларнинг саргузаши ва романнавис адиби. 2. миразиз аъзам шеъриятининг фалсафий-бадиий ўзига хослиги. 3. сафар барноев – болалар шоири ва носири. 4. турсунбой адашбоев шеъриятида болалик ва табиат муносабати ифодаси. 5. анвар обиджон – болалар шоири, адиби ва драматурги худойберди тўхтабоев – болаларнинг саргузашт ва романнавис адиби (1932-йилда туғилган) худойберди тўхтабоев – катта-ю кичик болаларнинг севимли адиби. у ҳозирги ўзбек болалар адабиётида саргузашт ва фантастика жанрларининг ривожланишига катта ҳисса қўшиб келаётган адиб сифатида китобхонга маълум ва машҳурдир. худойберди тўхтабоев 1932-йилнинг 17-декабрида фарғона вилоятининг ўзбекистон туманига қарашли каттатагоб қишлоғида деҳқон оиласида дунёга келди. бошқа болалар қатори худойберди ҳам пода боқди, ер чопди, пахта терди, хуллас, қишлоқда бўладиган ҳамма меҳнатларда баҳоли қудрат иштирок этди, ҳаёт нимадан иборат эканлигини ёшлигиданоқ била бошлади. бўлажак адиб иккинчи жаҳон уруши йилларида ўқишни йиғиштириб, далада кетмон чопди, ҳисобчилик қилди, машаққатли меҳнат билан суяги қотди. қўқон педагогика билим юртини тамомлаган …

нг қилмишларини ҳазм қила олмади. бундай кишиларнинг сирасрорларини фош этишга, эл-юрт ўртасида мунофиқларнинг ярамас томонларини очиб ташлашга қарор қилди. бу борада унга фельетон жанри қўл келди. 1962-йилда республикамизнинг отахон газетаси – “ўзбекистон овози”га фелетончи бўлиб ишга ўтди. бу ерда 300 дан зиёд фельетон ёзди. х.тўхтабоев болалар учун ҳам ҳикоялар ярата бошлади. унинг “биринчи дарахтим”, “қочоқлар”, “қизғанчиқ”, “дадажон, ёзманг”, “келвордим, дада”, “вали билан салим”, “шошқалоқ”, “яхши-яхши” сингари ўнлаб ҳикоялари ёш китобхонларда катта қизиқиш уйғотди. х.тўхтабоев узоқ йиллар фельетончи бўлиб ишлаб, кишиларнинг юрак дардини, ҳасратини қунт билан ўрганди. бундай шикоятларга сабаб бўлаётган шахсларнинг хатти-ҳаракатларини муфассал билиб олишга интилди. даврдан орқада қолган, сарқит деб аталган иллатлар ботқоғига ботган, молу дунёга ҳирс қўйган шахслар ҳақида бир талай фельетонлар ёзди. “сариқ девни миниб”, “сариқ девнинг ўлими” номли асарлари ана шу далилларни умумлаштириш асосида юзага келди, десак тўғри бўлади. х.тўхтабоевнинг биринчи юмористик-саргузашт қиссаси болалар ҳаётидан олинган “сеҳрли қалпоқча”дир. у тез орада ўқувчилар ҳурматига сазовор бўлди. зеро, …

лқовлик қилган, ҳаётда енгил-елпи яшашга йўл ахтарган ва адашган болалар – ҳошимжонлар кулги остига олинади: ҳошимжон деҳқон оиласидан чиққан, шўхлиги оламни бузадиган бир бола. у ҳаётдаги кўп нарсага меҳнатсиз, қийинчиликларсиз осон йўл билан эришгиси келади. меҳнатсиз ва илмсиз ҳам киши истаган нарсага эриша олиши, катта обрў орттириши мумкин, деб ўйлайди. ўз фикрида қатъий турган ҳошимжон муддаосини амалга ошириш учун бувиси айтиб берган эртакдаги сеҳрли қалпоқчани излашга тушади, узоқ изланишлардан кейин истаган ишини ҳеч қандай машаққатсиз бажаришга ёрдам берадиган сеҳрли қалпоқчани ташландиқ молхонадан топиб олади. энди у ўзини орзуларига батамом эришадигандай ҳис этади, “ортиқча” фанларни дарс жадвалидан чиқаришни рад этган директор, ҳар хил вазифалар бериб “миясини қотирадиган” ўқитувчиларига ўқимасдан ҳам ҳар қандай касб эгаси, машҳур одам бўла олиш, кўкрак тўла нишонлар билан шон-шуҳратлар, катта обрўга эга бўлиш мумкинлигини кўрсатиб қўймоқчи бўлади ва шу мақсадда сеҳрли қалпоқча билан сафарга чиқади. шундай қилиб, унинг саргузаштлари бошланади. минг афсуски, сеҳрли қалпоқча бу борада ҳошимжонга …

да ишламай жуда кўп нарсаларга эришмоқчи бўлади, лекин ҳеч нарсага эриша олмайди. чунки унга илмсизлиги панд беради. ёзувчи ҳошимжон образини бутун қирралари билан очишга уринган. болаларга хос ўйинқароқлик ҳам, соддалик-у беғуборлик ҳам, ғурурлилик, тўғри сўзлик, шумлик бир оз мақтанчоқлик, ҳатто ўрнида ёлғонни ҳам дўндириб юборадиган, ўзини бошқалардан ажратиб кўрсатишга интилиш одатлари, болаларга тақлидчилик, довюрак, эпчил ва руҳий тетиклик, хафачилик ва тушкунликдан йироқлик ҳам ҳошимжон характерига хос хусусиятдир. х. тўхтабоевнинг “сариқ девнинг ўлими” саргузашт романи асосида ҳам ҳошимжон саргузаштлари ётади. бу романда ҳам сеҳрли қалпоқча яна мададга келади, ажойиб-ғаройиб кароматлар кўрсатади. у ҳошимжонга жиддий масалаларда – ўғри, муттаҳам, текинхўрларни фош этишда ёрдам беради. эндиликда ҳошимжон айнан аввалги ўйинқароқ ҳошимжон эмас, балки тўққиз йиллик мактабни битириб, улғайиб, бирмунча қуюлиб, эси кириб, оқ-қорани таниб қолган йигитча. энди у ўз ҳаёти, тақдири, жамиятга фойда етказадиган одам бўлиб етиши ҳақида жиддий ўйлайди, бирор касб эгаллаш ҳақида бош қотиради. бошида сартарош бўлади. “биласизку, бир ишга аҳд …

ар етказиш билан шуғулланган одил баттол ва унинг ҳамтовоқлари қонуний мағлубиятга учрайди, ҳақиқат, адолат, эзгулик ғолиб чиқади. х.тўхтабоев ўз романида юлғичларга, қаллобларга қарши курашда бутун халқ бир кишидай бўлиб бирлашса, бу ишни бутунлай ўз қўлига олса, одил баттолларга қирон келади, улардан ном-нишон ҳам қолмайди, деган фикрни ўртага ташлайди. “қасоскорнинг олтин боши” романи марказида эса бош қаҳрамон – тарихий шахс, халқ қасоскори намоз тақдири ётади. аммо бу асар тарихийбиографик роман эмас, шунинг учун ҳам муаллиф намознинг ҳаётини батафсил ёритиб беришни мақсад қилиб олган эмас. шундай бўлса-да, адиб ўрни-ўрни билан унинг ҳаётига доир маълумотлар бериб борган. намоз фақат жисмонан эмас, ақлан ҳам етук. у ҳақиқат учун қасоскор, қўрқмас, тадбиркор, очиқ кўнгилли қаҳрамон сифатида гавдалантирилган. у атрофига ўзи каби довюрак йигитларни тўплаб, зулмкорларга қарши курашга ундайди. ҳалоллиги, мардлиги, адолатлилиги, етимпарварлиги учун халқ намозни яхши кўради ва уни гўрўғлига қиёс қилади. “гўрўғлибек намозбой қиёфасида пайдо бўлган эмиш. афсун ўқиса, кўздан ғойиб бўлиб қолармиш, ундан …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "болалар адабиёти юксалишда"

1664822950.doc болалар адабиёти юксалишда режа: 1. худойберди тўхтабоев – болаларнинг саргузаши ва романнавис адиби. 2. миразиз аъзам шеъриятининг фалсафий-бадиий ўзига хослиги. 3. сафар барноев – болалар шоири ва носири. 4. турсунбой адашбоев шеъриятида болалик ва табиат муносабати ифодаси. 5. анвар обиджон – болалар шоири, адиби ва драматурги худойберди тўхтабоев – болаларнинг саргузашт ва романнавис адиби (1932-йилда туғилган) худойберди тўхтабоев – катта-ю кичик болаларнинг севимли адиби. у ҳозирги ўзбек болалар адабиётида саргузашт ва фантастика жанрларининг ривожланишига катта ҳисса қўшиб келаётган адиб сифатида китобхонга маълум ва машҳурдир. худойберди тўхтабоев 1932-йилнинг 17-декабрида фарғона вилоятининг ўзбекистон туманига қарашли каттатагоб қишлоғида деҳқон оиласида дунёга кел...

DOC format, 1.2 MB. To download "болалар адабиёти юксалишда", click the Telegram button on the left.

Tags: болалар адабиёти юксалишда DOC Free download Telegram