болалар адабиёти тараққиёт сари

DOC 900.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664822911.doc болалар адабиёти тараққиёт сари режа: 1. илёс муслим – болалар шоири. 2. ҳаким назир – ўзбек болалар реалистик насрининг соҳибкори. 3. миркарим осим – тарихий-биографик қиссанавис адиб. 4. пўлат мўмин болаларнинг қўшиқнавис шоири. 5. қудрат ҳикмат шеърларининг бадиий-тасвирий хусусиятлари. 6. носир фозилов ижодида болалар ва ўсмирлар руҳияти талқини. 7. фарҳод мусажон – болалар адиби ва кинодраматурги. таянч тушунчалар: ташбеҳ, тақвим, реалистик наср, роман, очерк, лавҳа, новелла, тарихий-биографик, тарихий-қаҳрамонлик, тарихиймаиший, фантастик, эртак-песа, эпизод, драматик конфликт, воқеабанд, киноя, истеҳзо. илёс муслим – болалар шоири (1909-1993) болалар учун асар яратишдек сермашаққат ва қутлуғ ишга умрини бағишлаган илёс муслим 1909-йилда қирғизистоннинг бишкек шаҳрида чўян қуювчи – ҳунарманд оиласида дунёга келади. и.муслим 1927-йилнинг кузида тошкентга келиб, эрлар билим юртига ўқишга киради. 1930-йилда у билим юртини муваффақиятли тамомлагач, қашқадарёнинг яккабоғ туманидаги шаман-қирғиз ва шерозий қишлоқларида ўқитувчилик қилиб, ёшларга билим беради. 1931-1942-йилларда илёс муслим ўзбекистон давлат нашриётида, бадиий адабиёт, ёшлар ва болалар адабиёти нашриётларида турли лавозимларда …

хусусиятларини кичкинтойлар тафаккурига мос талқин этади: ҳали эримасдан қор, дала, қирда гулбаҳор. чиқди митти гул-чечак, май элчиси бойчечак. аскар каби турар тик, барглари яшил, тетик. унинг ранги сариқ, оқ, бошида кумуш қалпоқ. и.муслим шеърда образнинг кичкинтойлар тасаввурига хос кўримлилигини таъминлаган. баҳор дала-қирдан бошланиши бежиз эмас. қуёш нури энг кўп тушадиган, илиқлик тафти илгарироқ сезиладиган жой бепоён қир-у далалардир. бойчечак ҳам дастлаб дала-тузда яшнаб очилади. у қадимда наврўз элчиси сифатида болалар қувончига сабаб бўлган. ундан гулдасталар ясашган болакайлар ҳовлима-ҳовли юриб, қўшиқ куйлаб, бойчечак улашиб, баҳор хабарини бериб, суюнчи олишган. у ҳақдаги халқ қўшиғида қадимги аждодларимизнинг илк баҳор кунларидаги “қозон тўлди” маросими ва баҳор келганига ишора қилинади. шоир халқ орасида қадимдан болалар томонидан куйланиб келинаётган қўшиққа аниқлик киритиб, унинг янги қирраларини тасвирлайди. май турфа гулларнинг қийғос очилган палласи, бойчечак эса унинг дастлабки нишонаси эканлиги шу тариқа болаларга аён бўлади. бу жажжи гулнинг аскарга ўхшатилиши ҳам тасодиф эмас. унинг совуқ ва эриб улгурмаган …

г ҳаётий эҳтиёж эканини уқтириб қолмасдан, балки уларда меҳнатдан завқланиш туйғуларини ҳам шакллантириб боради. шу жиҳатдан шоирнинг “сенинг совғанг”, “ойхон ва райҳон” шеърлари аҳамиятли. масалан, дастлабки шеърда жажжи қўлчалари билан кашта тикиб онасига совға қилишга чоғланаётган қизалоқ ҳақида сўз борса, иккинчи шеърда жамбил-райҳон экиб, жўякларига сув қўйиб кўкартирган ойхон таърифланади. шеърларда шоир ўзи хулосалагандай, ҳалол меҳнат роҳатини тотиш завқи ёрқин акс этган. “одобли қизча”да эса қиз болаларга хос тартиблилик, саранжом-саришталикка даъват этилади: раъно кичкина ҳали, ишига ҳамма ҳайрон. қўлда жажжи супурги, чиннидек ҳовли, айвон. уйни тартибли тутар, чанг қўнмас диванга ҳеч. буни кўриб қўшнилар мақташади эрта-кеч. албатта, бундай шеърларнинг мазмуни анча содда, бадиийликдан кўра оддий сўзлар баёни тарзида ифода этилган бўлса-да, ярим аср илгариги авлод кичкинтойларининг зеҳн идрокига мувофиқлиги аён ҳақиқат. қолаверса, бугунги кичкинтойлар ибрат олса арзийдиган халқ қадриятлари мавжуд унда. илёс муслим қатор юмористик шеърлар ҳам ёзган. “эшматвойнинг қилиғи”, “бефаҳм эсон” шеърларида болаларда учраб турадиган айрим қусурлар ҳажв қилинади. …

тлари билан кичкинтойлар оламига чамбарчас боғланиб кетиши алоҳида эътирофга сазовор. у болалар учун ўндан зиёд қисса, роман, пьеса, сон-саноқсиз ҳикоялар яратди. “лочин қанотлар” романи, “сўнмас чақмоқлар”, “ёнар дарё”, “кенжатой” қиссалари, ўнлаб ҳикоялари кўпгина хорижий тилларга таржима этилиб, чет элларда танилди. бинобарин, адиб ижодининг серқирра талқинига эътибор мустақиллик йилларида янада ортгани бежиз эмас. ўзбек болалар насрининг заҳматкаш адибларидан бири ҳаким назир 1915-йилда тошкентнинг арпапоя маҳалласида маҳсидўз-косиб оиласида дунёга келди. ҳакимжон оғир меҳнат ҳисобига кун кечирадиган жафокаш оилада катта бўлгани учун ёшликдан меҳнатни ҳурмат қилиш руҳида тарбияланган. эҳтимол унинг кўнглида болалик йилларидаёқ ота касбига яширин майл пайдо бўлгандир, у мактабда бошланғич маълумот олгандан сўнг, 1931-йилда оёқ кийим фабрикасига ишга киради. дастлаб шогирд, кейинроқ мастер бўлиб ишлайди. фабрикада ўз ҳунарининг устаси бўлиш билан қаноатланиб қолмай, айни вақтда кечки ишчилар университетида ўқиб, умумий малакасини оширишни давом эттиради. ҳакимжон ўқиб ва ишлаб юрган дамларида адабиётга жуда қизиқиб қолади. газета ва журналларда босилган бадиий асарлар, рус …

ақишга интилар, сўрабсуриштирар, шу тариқа, унинг қалбидаги адабиётга ҳавас туйғуси тобора ортиб борар эди. ҳакимжон абдулла қодирийнинг “ўткан кунлар”ини ҳам биринчи марта мана шу китобхонлар даврасида оммавий ўқишда тинглаган. бинобарин, ёш ҳакимжоннинг адабиёт бўстонига ошинолиги она сути, меҳри, мафтункор эртаклари билан тарбия топди, дейилса тўғрироқ бўлади. адабий ижодга туганмас ихлос ва муҳаббат уйғотган ана шу омиллар кейинчалик ёрқин бўй кўрсатди. ўзбекистон вақтли матбуоти адабиётимизнинг йирик арбобларини бағрига олиб тарбиялаган, қаламига куч ва ижодига сайқал берган даргоҳдир. шунинг учун ҳаким назир ўз ёшлик ғайрати, билим ва истеъдодини ёзувчиликка бағишлашга қарор қилгач, бу эзгу ниятга олиб борадиган йўл матбуот орқали ўтажагини англайди. 1933-1941-йиллар мобайнида “ленин учқуни” (ҳозирги “тонг юлдузи”), “ёш ленинчи” (“туркистон”) газеталари редакцияларида хизмат қилади. айниқса, болалар газетасида ишлаган йилларида етук шоир зафар диёр билан ижодий ҳамкорликда бўлиш натижасида болаларга илиқ муҳаббат билан қарашга, уларнинг характери ва психологиясини кузатишга ўрганади. болаларнинг мактаб ҳамда оиладаги ҳаётини тасвирловчи кичик-кичик бадиий асарлари жамоатчилик эътиборини …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "болалар адабиёти тараққиёт сари"

1664822911.doc болалар адабиёти тараққиёт сари режа: 1. илёс муслим – болалар шоири. 2. ҳаким назир – ўзбек болалар реалистик насрининг соҳибкори. 3. миркарим осим – тарихий-биографик қиссанавис адиб. 4. пўлат мўмин болаларнинг қўшиқнавис шоири. 5. қудрат ҳикмат шеърларининг бадиий-тасвирий хусусиятлари. 6. носир фозилов ижодида болалар ва ўсмирлар руҳияти талқини. 7. фарҳод мусажон – болалар адиби ва кинодраматурги. таянч тушунчалар: ташбеҳ, тақвим, реалистик наср, роман, очерк, лавҳа, новелла, тарихий-биографик, тарихий-қаҳрамонлик, тарихиймаиший, фантастик, эртак-песа, эпизод, драматик конфликт, воқеабанд, киноя, истеҳзо. илёс муслим – болалар шоири (1909-1993) болалар учун асар яратишдек сермашаққат ва қутлуғ ишга умрини бағишлаган илёс муслим 1909-йилда қирғизистоннинг бишкек шаҳрида ...

DOC format, 900.0 KB. To download "болалар адабиёти тараққиёт сари", click the Telegram button on the left.

Tags: болалар адабиёти тараққиёт сари DOC Free download Telegram