markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi prezintatsiyasi

PPTX 18 pages 392.6 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 392.6 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

namangan 2-tibbiyot kolleji “maxsus fan “ o`qituvchisi i. turg`unovning “anatomiya , fiziologiya va patalogiya “ fanidan tayyorlagan (mavzu: nerv sistemasiing turlari, bo`limlari. nerv to`qimasining tuzulishi, vazifasi.) namangan 2-tibbiyot kolleji “maxsus fan “ o`qituvchisi i. turg`unovning “anatomiya , fiziologiya va patalogiya “ fanidan tayyorlagan prezintatsiyasi markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi organizmning tashqi yoki ichki muhit ta’siriga mnt ishtirokida qaytargan javob reaksiyasi refleks deyiladi. nerv impulsini retseptordan effektorgacha o‘tadigan yo‘li reflektor yoyi deb ataladi. reflektor yoyi beshta qismdan iborat: 1)retseptor – tashqi yoki ichki muhitning ta’sirotlarini qabul qilishga ixtisoslashgan tuzilma; 2) qo‘zgalishni markazga o‘tkazuvchi sezuvchi neyron; 3) orqa yoki bosh miyada joylash gan nerv markazi da qo‘zg‘alish sezuvchi neyrondan harakatlantiruvchi neyronga o‘tadi; 4) nerv impulsini markaz dan ishchi a’zoga yetkazuvchi harakatlantiruvchi neyron; 5) tegishli faoliyatni bajaruvchi ishchi a’zo – mushak yoki bez. nerv markazi. har bir refleks mntda uni chaqirish uchun kerak ma’lum bir sohaga ega. bu soha buzilganida refleks yo‘qoladi. refleksni …

2 / 18

mudofaa, jinsiy. 2. refleks hosil bo‘ladigan retseptorlar turiga qarab reflekslar: ekstratseptiv – tashqi muhit ta’sirini qabul qiluvchi retseptorlardan ta’sirotni qabul qiluvchi: yorig‘lik, tovush, ta’m bilish,taktil va boshqalar; interotseptiv – ichki a’zolardan hosil bo‘luvchi: ichki a’zolar va qon tomirlarining mexano, termo, osmo va xemoretseptorlaridan ta’sirotni qabul qiluvchi va propriotseptiv – mushak, pay, boylamlarda joylashgan retseptorlardan ta’sirotni qabul qiluvchi reflekslarga bo‘linadi. 3. javob qaytarishda ishtirok etayotgan ishchi a’zoga qarab reflekslar harakatlantiruvchi, sekretor, qon tomirlar reflekslariga bo‘ linadi. 4. refleksni yuzaga chiqishida ishtirok etuvchi mnt markazlariga qarab: spinal (siyish, defekatsiya); bulbar – uzunchoq miyada (yo‘tal, aksirish, qayt qilish); mezentsefal (tanani to‘g‘rilash, yurish); dientsefal (issiqlik almashinuvi); po‘stloq – shartli reflekslar. 5. davomiyligiga qarab bosqichli va tonik reflekslar tafovut qilinadi. tonik reflekslar uzoq, soatlab davom etadi (tik turish refleksi). mushaklarning uzoq vaqt qisqarishi tanani ma’lum bir holatda tutadi, uning asosida boshqa barcha harakatlarni ta’minlovchi qisqa bosqichli reflekslar o‘ynab turadi. 6. murakkabligiga qarab oddiy va murakkab …

3 / 18

nerv hujayralari o‘zaro sinapslar bilan birikkan bo‘lib, ular orqali qo‘zgalish bir neyrondan ikkinchi neyronga o‘tadi. sinapslar hujayra tanasida, dendritlarida va ak sonning periferik uchlarida joylashadi. sinapslar qo‘zg‘alish ni o‘tkazish mexanizmiga qarab, kimyoviy va elektr turlariga bo‘linadi. elektr o‘t kazuchanlikka ega sinaps yurak mushaklarida joylashadi. kimyoviy o‘tkazuvchanlikka ega sinapslar sinaptik tugunchalardan, sinaps oldi mem brana, kengligi 30 nm bo‘lgan sinaps yorig‘i va sinaps orqa membranasidan iborat bo‘ladi. sinaps tugunchalarida mediator 3 mln yaqin mayda pufakchalarda saqlanadi. nerv impulsi ta’sirida aksonning uchida ro‘y bergan depolyarizatsiya unda ca++ konsentratsiyasini oshiradi va sinaptik pufakchalar tarkibi sinaptik yoriqqa chiqadi. ca++ konsentratsiyasini oshishi mediatr ajralishini ishga tushuruvchi mexanizm rolini o‘ynaydi. mediator sinaptik yoriqdan o‘tib sinaps orqa membrana- ning retseptor oqsillari bilan bog‘lanib, unda qo‘zg‘atuvchi possinaptik potensial, yoki tormozlovchi possinaptik potensial hosil bo‘lishini chaqiradi. neyronlarda qo‘zg‘alish chaqiruvchi mediatorlarga atsetil-xolin, serotonin, dofamin kiradi. neyronlarda tormozlanishni tormozlov chi mediator – gamma-aminoyog‘kislota chaqiradi. elektr sinapslarda sinaps yorig‘i juda tor (1–2 …

4 / 18

erv jarayoniga aytiladi. bu ikki faol jarayonning o‘zaro munosabati nerv faoliyati asosini tashkil qiladi. bir guruh mushaklar qisqarganida antagonist mushaklar markazi tormozlanadi. masalan, qo‘l y oki oyoqni bukkanda, yozuvchi mushaklar markazlari tormoz lanadi. reflektor holat antagonist mushaklarning payvasta (retsiprok) tormozlangandagina sodir bo‘ladi. yurganda oyoqning bukilishi, yo‘zuvchi mu shaklarning bo‘shashishi bilan kuzatilsa, yoz ganda bukuvchi mushaklar tormozlanadi. agar bu holat bo‘lmasa, mushaklarning mexanik kurashi, tortishish kelib chiqadi. bukuvchi refleks chaqiruvchi sezuvchi nerv qo‘zg‘atilganda, impulslar bukuvchi mushaklar markaziga yo‘naladi va renshouning tormozlov chi hujayralari orqali yozuvchi mushaklar markaziga boradi. birinchisida ular qo‘zg‘alish jarayonini chaqirsa, ikkinchisida tormozlanishni chaqiradi. bunga javoban muvofiqlashgan reflektor holat bukish refleksi hosil bo‘ladi. dominant haqida tushuncha. mntda ba’zi sabablarga ko‘ra o‘ziga boshqa reflektor ravoqlardan qo‘zg‘alishni tortib olib, o‘z faolligini kuchaytirib, boshqa nerv markazlarini tormozlovchi qo‘zg‘alish o‘chog‘i paydo bo‘lishi mumkin. bu holatni a.a. uxtomskiy dominant deb atagan. u turli sabablar: ochlik, suvsirash, o‘zini saqlash instinkti ta’sirida paydo bo‘lishi mumkin. odamda …

5 / 18

markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi prezintatsiyasi - Page 5

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi prezintatsiyasi"

namangan 2-tibbiyot kolleji “maxsus fan “ o`qituvchisi i. turg`unovning “anatomiya , fiziologiya va patalogiya “ fanidan tayyorlagan (mavzu: nerv sistemasiing turlari, bo`limlari. nerv to`qimasining tuzulishi, vazifasi.) namangan 2-tibbiyot kolleji “maxsus fan “ o`qituvchisi i. turg`unovning “anatomiya , fiziologiya va patalogiya “ fanidan tayyorlagan prezintatsiyasi markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi organizmning tashqi yoki ichki muhit ta’siriga mnt ishtirokida qaytargan javob reaksiyasi refleks deyiladi. nerv impulsini retseptordan effektorgacha o‘tadigan yo‘li reflektor yoyi deb ataladi. reflektor yoyi beshta qismdan iborat: 1)retseptor – tashqi yoki ichki muhitning ta’sirotlarini qabul qilishga ixtisoslashgan tuzilma; 2) qo‘zgalishni markazga o‘tkazuvchi sezuvchi neyron; 3)...

This file contains 18 pages in PPTX format (392.6 KB). To download "markaziy nerv tizimining umumiy fiziologiyasi prezintatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy nerv tizimining umumiy… PPTX 18 pages Free download Telegram