nerv tizimining fiziologiyasi

DOC 60,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1349718352_10837.doc nerv tizimining fiziologiyasi www.arxiv.uz nerv tizimining fiziologiyasi reja: 1. nerv tizimining ahamiyati va funktsiyasi 2. qo`zg`alish va qitiqlanish 3. bioelektrik hodisalar 4. markaziy nerv tizimi 5. vegetativ nerv tizimi tayanch iboralar: nerv tizimi, qo`zg`alish, qitiqlanish, bioelektrik harakatlar, markaziy nerv tizimi, vegetativ nerv tizimi. 1. nerv tizimining ahamiyati va funktsiyasi. fiziolog olim pavlov nerv tizimining ikki muhim funktsiyasi oliy va tuban funktsiyalari mavjudligini uqdirib o`tadi. oliy funktsiya organizmni tashqi dunyo bilan aloqasini bog`lab turadi. oliy funktsiya oliy nerv faoliyati tomonidan amalga oshirilib, unda katta miya yarim sharlari va po`stloq osti yadrolari ishtirok etadi. tuban funktsiya esa organizmdagi barcha to`qimalar, organ va sistemalar ishini boshqarib boradi. tuban funktsiya oliy nerv faoliyati va nerv-gumoral yo`li bilan boshqariladi. nerv hujayrasi o`zining barcha o`simtalari bilan birga neyron deyiladi. ha bir neyronda yadro va tsitoplazma mavjud. neyron tashqi tomondan yarim o`tkazgich membrana pardasi bilan o`rab olingan bo`lib, u tufayli neyron ichida va tashqarisida ionlar kontsentratsiyasi …

po`st hosil qiladi, ular o`rtasida esa maxsus bo`shliqlar bo`lib, ma`lum suyuqlik bilan to`lgan. shu oraliq orqali membrana tashqi muhit bilan bog`lanadi. renve xalqasida potentsiallar generatsiyasi bo`lib, qo`zg`alishning navbatdagi tolaga o`tishini ta`minlaydi. nerv tolasini nerv hujayrasidan ajratsak, degeneratsiyalanadi. lekin ma`lum vaqt o`tishi bilan degeneratsiyalangan nerv tolasi harakatlanuvchan muskullargacha qayta tiklanishi mumkin. nerv tolasining sutkalik regeneratsiyasi 2-4 mm. nerv tolasining yo`g`onligi 4-16 mikron bo`lishi mumkin. odatda, yo`g`on tolalardan ta`sirning o`tishi ingichka tolalarga qaraganda ancha tez bo`ladi. nerv tolasi muskul bilan birlashgandan keyin mielin po`stini yo`qotadi va harakat blyashkalarini hosil qiladi. nerv tizimi umuman olganda butun bir organizmda moddalar almashinuvi protsessini boshqarib, barcha organ va sistemalarning tuzilish, o`sishi va rivojlanishini ta`minlab turadi. 2. qo`zg`alish va qitiqlanish tiriklikning asosiy xususiyatlaridan biri berilgan ta`sirga nisbatan qo`zg`alish hosil qilib, unga javob qaytarishidir. natijada tirik organizmda qo`zg`alish yoki tormozlanish ro`y beradi. tashqi va ichki ta`sirlar 2 gruppaga adekvat va noadekvat ta`sirlari bo`lish mumkin. adekvat ta`sirlovchilar spetsifik (maxsus) …

tashqi va ichki ta`sirga qarshi tayyorgarlik ko`rib turadi. shuning uchun ham fiziologik tinchlik holatini nisbiy fiziologik tinchlik deb atash maqsadga muvofiqdir. qo`zg`alish tirik to`qima, hujayra yoki ular to`plamining u yoki bu ta`sirga nisbatan nisbiy tenglik holatdan qo`zg`alish holatiga o`tishidir. qo`zg`alish mahalliy va tarqaluvchan bo`ladi. mahalliy qo`zg`alish faqatgina ta`sirlangan joy atrofi bilan chegaralansa, tarqaluvchan qo`zg`alish butun bir nerv, muskul yoki organ bo`ylab tarqaladi. tormozlanish ham aktiv protsess bo`lib, organizm spetsifik funktsional holatining kuchsizlanishi yoki tamoman to`xtalishi tufayli yuzaga keladi. har bir tirik sistemaning tinchlik holatidan qo`zg`aluvchanlik holatiga o`tishi uchun ta`sir etadigan kuchlar ma`lum pog`onaga yetishi kerak. pog`ona kuchi biron bir ta`sirlovchi ta`sir etganda dastlabki eng kuchsiz qo`zg`alishni yuzaga keltiradigan kuch bo`lib u mahalliy yoki harakat potentsialini vujudga keltira oladi. oqibatda muskullar qisqarishi, bezlar shira ajratishi va boshqalar kuzatilishi mumkin. pog`ona kuchidan past kuchlarni pog`ona osti kuchi deyilib, uning ta`sirida faqat mahalliy potentsial o`zgaradi, lekin to`qima yoki hujayrada spitsefik qo`zg`alish hosil bo`lmaydi. …

`ladi. lekin bu bog`liqlik ham ma`lum chegaragacha boradi va undan keyin ta`sir kuchi bilan unga nisbatan javob uchun ketgan vaqt ma`lum qonuniyatga bo`ysunmaydi. dastlabki qo`zg`alish hosil bo`lishi uchun eng minimal ta`sir kuchiga (chegaralanmagan vaqt ichida) reabaza deyiladi. bir reabazaning dastlabki qo`zg`alishini chaqirish uchun kerak bo`ladigan ta`sir etish vaqtiga foydali vaqt deyiladi. frantsuz fiziologi lapikning taklifi bilan ikki marta kuchaytirilgan reabazaning dastlabki qo`zg`alishni chaqirish uchun ketgan vaqt xronoksiya deb yuritila boshlandi. tabiiy holatda xronoksiyani aniqlash uchun eng yaxshi ta`sirlovchi bu doimiy tok kuchidir. chunki uni o`lchamlari oson va ko`p sharoitlarga to`g`ri keladi (kuchi, kuchlanishi va boshqalar). elektr toki bilan ish olib borilganda shu narsa e`tiborga olinishi kerakki, tokning qitiqlash gradienti tez o`zgarib turishi kerak. shunda uning samarasi yaxshi bo`ladi, aks holda tok kuchini pog`ona kuchi bilan qancha ustun bo`lmasin qo`zg`alishni yuzaga keltira olmasligi mumkin. yangi tug`ilgan bolalarda xronoksiya katta odamlarnikidan bir necha marta yuqori bo`ladi. bunday farq bola tug`ilgandan keyin taxminan …

ujayra ichidagi tsitoplazma va hujayra yuzasining suyuqligidagi ionlar to`plami tufayli bo`ladi. hujayra ichida kaliy ionlari, hujayralar aro suyuqlikda ancha ko`p, natriy ionlari esa tsitoplazmada kam, hujayralararo suyuqlikda ko`p. ma`lumki biron suyuqlikda ma`lum miqdordagi kationlar bo`lsa, shuncha anionlar ham bo`ladi. elektoroneytrallik uchun zarur ionlar anorganik (cl, hpo, hco) va organik anionlar (oqsillar, aminokislotalar) hisobidan bo`ladi. bular tsitoplazmada moddalar almashinuvi natijasida sodir bo`ladi. lekin bunday elektroneytrallik uzoq vaqt saqlanmaydi. chunki fiziologik tinchlik holatida membranadan kaliy ionlarining o`tishi ancha shiddatli bo`lib natriy ionining o`tishi ancha sekin bo`ladi. shunday ekan kontsentratsion gradient tufayli hujayra tashqarisiga musbat zaryadlangan ionlar chiqib oladi. yuqori molekulali organik ionlar esa membrana teshigidan tashqariga chiqa olmaydi. membraning ichki va tashqi tomonidan har xil zaryadlangan ionlar to`planib, tinchlik potentsiali vujudga keladi. uning nolga tenglashishi esa xujayraning o`lganini ko`rsatadi. mahalliy potentsial-hujayraga biror ta`sir tufayli depolyarizatsiyalanish natijasida membranada tinchlik potentsialining pasayib ketishidir. natijada membrana orqali ichkariga musbat zaryadlangan ionlarning kirishi kuchayadi. oqibatda membrananing …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nerv tizimining fiziologiyasi"

1349718352_10837.doc nerv tizimining fiziologiyasi www.arxiv.uz nerv tizimining fiziologiyasi reja: 1. nerv tizimining ahamiyati va funktsiyasi 2. qo`zg`alish va qitiqlanish 3. bioelektrik hodisalar 4. markaziy nerv tizimi 5. vegetativ nerv tizimi tayanch iboralar: nerv tizimi, qo`zg`alish, qitiqlanish, bioelektrik harakatlar, markaziy nerv tizimi, vegetativ nerv tizimi. 1. nerv tizimining ahamiyati va funktsiyasi. fiziolog olim pavlov nerv tizimining ikki muhim funktsiyasi oliy va tuban funktsiyalari mavjudligini uqdirib o`tadi. oliy funktsiya organizmni tashqi dunyo bilan aloqasini bog`lab turadi. oliy funktsiya oliy nerv faoliyati tomonidan amalga oshirilib, unda katta miya yarim sharlari va po`stloq osti yadrolari ishtirok etadi. tuban funktsiya esa organizmdagi barcha to`qimalar, orga...

Формат DOC, 60,0 КБ. Чтобы скачать "nerv tizimining fiziologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nerv tizimining fiziologiyasi DOC Бесплатная загрузка Telegram